การบูรณาการระบบสารสนเทศเชิงพื้นที่เพื่อแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำห้วยขุนฝางโดยผู้มีส่วนเกี่ยวข้องหลายภาคส่วนจังหวัดอุตรดิตถ์
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 2 ประการ คือ การพัฒนาระบบสารสนเทศเชิงพื้นที่สำหรับการจัดการน้ำ และการนำระบบสารสนเทศเชิงพื้นที่ไปใช้สนับสนุนการพัฒนาแหล่งเก็บน้ำเพิ่ม และระบบกระจายน้ำให้กับพื้นที่ที่ยังขาดแคลนน้ำเป็นวิธีการวิจัยเชิงปริมาณเพื่อช่วยให้เข้าใจเชิงพื้นที่การเก็บรวบรวมข้อมูลจากการลงพื้นที่ภาคสนาม การสังเกตการแบบมีส่วนร่วม การสัมภาษณ์เชิงลึก การประชุมกลุ่มย่อย วิธีการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ สร้างฐานข้อมูลระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์สำหรับการจัดการน้ำวิเคราะห์แหล่งน้ำต้นทุน ปริมาณน้ำต้นทุน และความต้องการน้ำ ความต้องการใช้น้ำของพืช ข้อมูลการใช้ประโยชน์ที่ดิน ความต้องการน้ำของพืช ปริมาณน้ำฝน ปริมาณการระเหย วิเคราะห์ตำแหน่งที่เหมาะสมสำหรับการสร้างฝายชะลอ แล้วนำระบบสารสนเทศเชิงพื้นที่ไปสนับสนุนการพัฒนาแหล่ง เก็บน้ำเพิ่ม และพัฒนาระบบกระจายน้ำให้กับพื้นที่ที่ยังขาดแคลนน้ำ ผลการศึกษาพบว่า พื้นที่ตำบลขุนฝางมีทั้งหมด 3 ลุ่มน้ำ ความพอเพียงของน้ำต้นทุนในพี้นที่ ตำบลขุนฝางมีศักยภาพต่อการกักเก็บน้ำเพื่อการเพาะปลูกถ้ามีการวางแผนผันน้ำต้นทุนที่เกิดนอกพื้นที่การเกษตรมาใช้ภาพรวมของน้ำต้นทุนของทั้งตำบลมีเท่ากับ 85,182,105 ลบ.ม./ปี ขณะที่ความต้องการน้ำจากการเพาะปลูกพืชมีเพียง 30,276,567 ลบ.ม./ปี หรือคิดเป็นร้อยละ 35 ของน้ำที่เกิดขึ้นในพื้นที่โดยน้ำส่วนที่เหลือคิดเป็น 54,905,538 ลบ.ม./ปี ตำแหน่งที่เหมาะสมสำหรับการสร้างฝายชะลอน้ำในพื้นที่ตำบลขุนฝางมีจำนวน 22 ฝาย พื้นที่ได้รับผลประโยชน์จากการสร้างฝายชะลอน้ำมีทั้งหมด 24,307 ไร่ พื้นที่การเกษตรที่ได้รับประโยชน์มากที่สุดคือนาข้าว 2,863 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 11.78 ข้าวโพด 1,838 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 7.56 กล้วย 1,021 ไร่ คิดเป็น ร้อยละ 4.20 การพัฒนาระบบกระจายน้ำให้เหมาะสมกับพื้นที่ขาดแคลนน้ำนั้นมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และมีส่วนได้ส่วนเสียในการพัฒนาพื้นที่ตำบลขุนฝาง ได้เข้ามาช่วยพัฒนาระบบการจัดการน้ำจากฝาย ชะลอน้ำที่มีอยู่แล้ว และสร้างฝายชะลอน้ำเพิ่มเติมสำหรับการเกษตรกรรม โดยการจัดหาแหล่งน้ำทั้ง 7 หมู่บ้าน ได้แก่ การวางผังลำรางน้ำ / ท่อ แผนการใช้น้ำ จัดเวทีประชุม และทำความเข้าใจสมาชิกผู้ใช้น้ำ และวางแผนการใช้น้ำ การพัฒนาระบบประปาภูเขาเพื่อการเกษตร การสร้างฝายชะลอน้ำเพิ่มเติม โดยใช้ผลจากการวิเคราะห์ตำแหน่งที่เหมาะสมของการสร้างฝายชะลอน้ำจากงานวิจัยนี้เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจ