การบูรณาการการรับรู้จากระยะไกลและระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์เพื่อบริหารจัดการน้ำเพื่อการเกษตรในชุมชน กรณีศึกษา ตำบลชัยชุมพล อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์

บทคัดย่อ

การบูรณาการการรับรู้จากระยะไกล และระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์เพื่อบริหารจัดการน้ำเพื่อการเกษตรในชุมชน กรณีศึกษา ต้าบลชัยจุมพล อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ โดยการใช้ภาพถ่ายดาวเทียม Landsat 8 ติดตามพื้นที่เพาะปลูกพืชในฤดูแล้ง และวิเคราะห์ความต้องการน้ำของพืช พบว่าพื้นที่มีความต้องการน้ำในช่วงฤดูแล้งในปริมาณที่สูง ตั้งแต่ 30 ม.ม / วัน จนถึง 300 ม.ม / วัน พื้นที่การเกษตรมีการเพาะปลูกโดยประมาณ 26.50 ตารางกิโลเมตร และเมื่อวิเคราะห์ความต้องการน้ำก็จะพบว่าหากเราแบ่งความต้องการน้ำเป็น 3 ระดับจะพบว่า พื้นที่ต้องการน้ำในระดับน้อย 5.87 ตารางกิโลเมตร พื้นที่ต้องการน้ำในระดับปานกลาง 5.37 ตารางกิโลเมตร พื้นที่ต้องการน้ำในระดับมาก 15.31 ตารางกิโลเมตร โดยพื้นที่ความต้องการน้ำในระดับมาจะกระจายตามพื้นที่โดยเฉพาะบริเวณทางตอนกลางของตำบล ส่วนแนวทางการเสนอทางการการป้องกัน และแก้ไขภัยแล้ง มีหลายแนวทาง คือ 1.การสร้างอ่างเก็บน้ำ หรือสระน้ำขนาดใหญ่เพื่อเก็บกักน้ำไว้ใช้อย่างเพียงพอสำหารับการใช้ของชุมชน 2.การสำรวจน้ำใต้ดินมาใช้ เป็นการจัดหาน้ำมาใช้ที่ดีวิธีหนึ่ง การสำรวจ และขุดเจาะน้ำใต้ดิน หรือน้ำบาดาลมาใช้นอกจากเพื่อบริโภคอุปโภคแล้วยังใช้เพื่อการเกษตรกรรม และอุตสาหกรรมด้วย 3.การนำน้ำมาใช้หมุนเวียนเป็นวิธีการนำน้ำใช้แล้วหมุนเวียนกลับมาใช้ใหม่ โดยผ่านกระบวนการปรับปรุงคุณภาพน้ำ เช่น น้ำที่ใช้ในโรงงานอุตสาหกรรม โรงแรม โรงพยาบาล เป็นต้น 4.ประหยัดน้ำ รู้จักใช้ปริมาณน้ำอย่างเหมาะสมในแต่ละกิจกรรม โดยให้ความรู้ปรับการปลูกพืชในพื้นที่ โดยเน้นให้ปลูกพืชที่ต้องการน้ำน้อย 5.การจัดหาและพัฒนาแหล่งน้ำ การก่อสร้างโครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดเล็กให้กระจายไปในพื้นที่อย่างทั่วถึง การก่อสร้างโครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดกลางและขนาดใหญ่ที่มีศักยภาพหรือการจัดท้าระบบชลประทานเชื่อมต่อจากแม่น้ำน่าน

คำสำคัญ