การพัฒนาวิธีการพิจารณาอธิกรณ์พระสงฆ์กระทำผิดพระวินัยเป็นรูปแบบศาลวินัยสงฆ์และพระสังฆาธิการกระทำผิดทางปกครองสงฆ์เป็นรูปแบบศาลปกครองสงฆ์

บทคัดย่อ

การพัฒนาวิธีการพิจารณาอธิกรณ์เป็นรูปแบบการดาเนินกระบวนพิจารณาของศาลเป็นการศึกษาแนวทางการจัดให้มีการจัดตั้งศาลวินัยและปกครองสงฆ์ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยศึกษาจากเอกสารแนวคิด ทฤษฎี และกฎหมายเกี่ยวกับการกระทำผิดวินัยสงฆ์ของประเทศไทย แล้วนาข้อมูลที่ได้จากการศึกษามาวิเคราะห์เพื่อบัญญัติกฎหมายในการปกครองพระภิกษุสงฆ์ให้มีผลบังคับใช้ต่อไป จากการวิจัยพบว่า การลงโทษทางวินัยสงฆ์ หรือนิคหกรรมนั้นยังไม่ชัดเจนว่าพระภิกษุสงฆ์ที่กระทำผิดนั้นเป็นความผิดเฉพาะวินัยสงฆ์อย่างเดียว หรือเป็นความผิดเกี่ยวกับกฎหมายอื่นของรัฐด้วย การจัดตั้งศาลวินัยสงฆ์ขึ้นพิจารณาความผิดที่พระภิกษุสงฆ์ได้ทาความผิดเกี่ยวกับพระธรรมวินัยก็ให้ลงโทษทางวินัยสงฆ์โดยคณะผู้พิจารณาแบบศาล ถ้าเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา หรือกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หรือกฎหมายอื่นๆ ก็พิจารณาในศาลที่มีอำนาจต่อไป ส่วนการลงโทษสงฆ์ล่วงจริยาพระสังฆาธิการ และอธิกรณ์ทางปกครองคณะสงฆ์ สมควรให้ผู้เสียหายได้มีโอกาสใช้สิทธิได้ทางศาลปกครองสงฆ์เพื่อความยุติธรรมของสงฆ์ที่ทำหน้าที่ทางปกครองคณะสงฆ์ ข้อเสนอแนะ จากวิธีพิจารณาความอธิกรณ์สงฆ์หากพัฒนารูปแบบเป็นระบบศาลวินัยสงฆ์และศาลปกครองสงฆ์ จักเป็นการสร้างความยุติธรรมของคณะสงฆ์ไทยอย่างแท้จริง พระสงฆ์มีโอกาสได้รับความเป็นธรรมอย่างเท่าเทียมกัน จึงขอเสนอแนะให้มีการจัดตั้งศาลวินัยสงฆ์และศาลปกครองสงฆ์ต่อไป

คำสำคัญ