การถอดบทเรียนการปฏิบัติศาสนกิจวิถีใหม่ของพระสงฆ์ในภาวะวิกฤตโควิด – 19 ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ : กรณีศึกษา จ.อุบลราชธานี
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงคุณภาพครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ถอดบทเรียนการปฏิบัติศาสนกิจวิถีใหม่ของพระสงฆ์ในภาวะวิกฤตโควิด – 19 ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 2) สังเคราะห์ข้อเสนอเชิงนโยบาย และ 3. สังเคราะห์แนวปฏิบัติที่ดีในการปฏิบัติศาสนกิจวิถีใหม่ของพระสงฆ์ในภาวะวิกฤตโควิด – 19 โดยวิธีวิเคราะห์เอกสาร สัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม ผู้ให้ข้อมูลหลักเป็นพระสงฆ์ 50 รูป ผู้ให้ข้อมูลรองเป็นญาติโยม 10 คนเครื่องมือวิจัย ได้แก่ (1) แนวคำถามเริ่มต้นสัมภาษณ์พระสงฆ์ (2) แนวคำถามเริ่มต้นสนทนากลุ่มพระสงฆ์ และ (3) แนวทางการสังเกต วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา ข้อค้นพบมีดังนี้ 1) การบริหารกิจการคณะสงฆ์ ได้แก่ (1) การปกครองของพระสงฆ์มีการปฏิบัติตามวินัยได้ดี โดยเพิ่มการจัดระบบการดูแลพระสงฆ์กลุ่มเสี่ยงต่อการติดเชื้อโรคไวรัสโคโรน่า-2019 (2) ด้านการศาสนา พระสงฆ์ยังคงช่วยสนับสนุนการสอนพระธรรมควบคู่ไปกับการปฏิบัติตามมาตรการป้องกันการแพร่กระจายเชื้อ (3) ด้านการเผยแผ่ พระสงฆ์ได้มีการนำหลักธรรมไปประยุกต์ให้มีการลดขั้นตอนลง เช่น การปาฐกถาในโอกาสและสถานที่ต่าง ๆ (4) ด้านการศึกษาสงเคราะห์ มีการบริจาคทรัพย์ส่วนตัว เพื่อมอบให้เป็นทุนการศึกษาแก่เด็กนักเรียน และการจัดตั้งทุนสงเคราะห์ (5) ด้านการสาธารณสงเคราะห์ โดยพัฒนาวัดให้ที่พักพิงในวัดเป็นพื้นที่แยกกักกันผู้ติดเชื้อ และชักชวนพุทธศาสนิกชนร่วมกันบริจาคทรัพย์เพื่อดูแลผู้ติดชื้อ และ (6) การสาธารณูปการ มีการบูรณปฏิสังขรณ์เมรุที่ชำรุด จัดพื้นที่วัดให้สะอาดและโปร่งโล่ง และ 2) ข้อเสนอเชิงนโยบายประกอบด้วย 8 ประเด็น ได้แก่ (1) ลดขั้นตอนในการประกอบศาสนกิจต่าง ๆ (2) จัดระบบการดำเนินกิจกรรมนพิธีให้ปลอดภัยจากการติดเชื้อโรค (3) เตรียมความพร้อมในศาสนพิธีทั้งสถานที่และผู้เกี่ยวข้อง (4) ใช้หลักธรรมในการดำเนินศาสนกิจ (5) ประชุมปรึกษาร่วมกันหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างสม่ำเสมอ (6) จัดระบบสวัสดิการให้กับพระสงฆ์และผู้เกี่ยวข้อง (7) สร้างขวัญและกำลังใจให้กับพระสงฆ์และผู้เกี่ยวข้อง และ (8) ฝึกทักษะการใช้อุปกรณ์ป้องกันการติดเชื้อ ทั้งนี้ แนวปฏิบัติที่ดี จะเป็นไปในทางเดียวกับข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ซึ่งสามารถนำไปใช้ได้ทั้งในสถานการณ์ทั่วไปและสถานการณ์ที่มีการแพร่ระบาดของโรคต่าง ๆ ได้