เครื่องล้างผักและผลไม้ระบบน้ำไหลวนและฆ่าเชื้อโรคด้วยแสงยูวีระดับครัวเรือน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อสร้างเครื่องล้างผักและผลไม้ระบบน้ำไหลวนและฆ่าเชื้อโรคด้วยแสงยูวีระดับครัวเรือน (2) เพื่อทดสอบประสิทธิภาพการล้างสารพิษและการกำจัดเชื้อโรคที่ปนเปื้อนในผักและผลไม้ด้วยเครื่องล้างผักและผลไม้ด้วยระบบน้ำไหลวนและฆ่าเชื้อโรคด้วยแสงยูวีระดับครัวเรือน และ (3) เพื่อประเมินผลเครื่องล้างผักและผลไม้ด้วยระบบน้ำไหลวนและฆ่าเชื้อโรคด้วยแสงยูวีระดับครัวเรือน กลุ่มเป้าหมาย ประกอบด้วย (1) ผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 5 คน (2) ผักคะน้า และ (3) ผลไม้องุ่น เครื่องมือที่ใช้รวบรวมข้อมูล ได้แก่ ใบรายงานผลการทดสอบของบริษัทห้องปฏิบัติการกลาง (ประเทศไทย) จำกัด สาขาเชียงใหม่ แบบบันทึกการสังเกตข้อมูลความช้ำและความสดในการล้างผักและผลไม้ และแบบสอบถามเพื่อการประเมินผลเครื่องล้างผักและผลไม้ด้วยระบบน้ำไหลวนและฆ่าเชื้อโรคด้วยแสงยูวีระดับครัวเรือน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล เชิงปริมาณ ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD) และการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ผลการวิจัยพบว่า 1. ผลการสร้างเครื่องล้างผักและผลไม้ระบบน้ำไหลวนและฆ่าเชื้อโรคด้วยแสงยูวีระดับครัวเรือน โดยสร้างขึ้นจากแนวคิดของ ปั๊มน้ำแบบแช่ หลอดยูวี หลอดโอโซน ระบบเวนจูรี และโลหะไร้สนิม (stainless) ซึ่งโครงสร้างประกอบด้วยถังนอกมีขนาดกว้าง 45 เซนติเมตร สูง 60 เซนติเมตร และถังในที่ทำด้วยโลหะไร้สนิมที่มีเส้นผ่าศูนย์กลางเท่ากับ 40 เซนติเมตร ลึก 35 เซนติเมตร ตรงกลางด้านในของถังนอกติดตั้งปั๊มน้ำแบบจุ่มขนาด 220 VDC 185 วัตต์ พร้อมติดตั้งระบบเวนจูรีที่ปลายท่อทางออก บริเวณด้านในผนังของถังนอกติดตั้งหลอดยูวีขนาด 220 V 10 วัตต์ จำนวน 2 หลอด บริเวณด้านข้างของถังนอกติดตั้งหลอดยูวี ขนาด 220 V 10 วัตต์ จำนวน 2 หลอด ด้านล่างของถังนอกมีก๊อกน้ำทิ้งขนาด 1 ? นิ้ว ส่วนหลอดโอโซนติดตั้งอยู่ในท่อพีวีซีที่ต่อเข้ากับท่ออากาศของระบบเวนจูรี ซึ่งอยู่ทางด้านนอกของถังนอก เมื่อปั๊มน้ำแบบจุ่มทำงานระบบเวนจูรีจะดูดอากาศและก๊าซโอโซนเข้าไปผสมกับน้ำ ระบบเวนจูรีจะทำให้เกิดฟองอากาศที่เกิดจากน้ำ อากาศ และก๊าซโอโซนผสมกันไปทำให้สารพิษ เศษดิน หิน และทรายที่ปนเปื้อนมากับผักและผลไม้ให้หลุดออกไปรวมทั้งยังทำให้ผักและผลไม้สดขึ้นมาในที่สุด ก๊าซโอโซนที่ผสมอยู่ในน้ำจะทำการเปลี่ยนโครงสร้างของสารพิษให้กลายเป็นสารประกอบที่ไม่เป็นพิษและทำให้น้ำสะอาด แสงยูวีจะทำการฆ่าเชื้อโรคในผักและผลไม้และในน้ำ วิธีการล้างผักและผลไม้มีขั้นตอนดังนี้ จ่ายน้ำสะอาดเข้าถังนอกประมาณ 70 ลิตร นำผักและผลไม้มาแยกเป็นชิ้น หรือเป็นลูก ๆ ใส่ลงไปในถังล้างผักและผลไม้ ทำการปิดฝา เสียบเต้ารับเข้ากับระบบไฟ 1 เฟส ตั้งเวลา กดสวิตช์ในตำแหน่ง on เครื่องจะเริ่มทำงาน จนหมดเวลาเครื่องจะหยุดทำงานอัตโนมัติ 2. ผลการทดสอบประสิทธิภาพการล้างสารพิษและการกำจัดเชื้อโรคที่ปนเปื้อนในผักและผลไม้ด้วยเครื่องล้างผักและผลไม้ด้วยระบบน้ำไหลวนและฆ่าเชื้อโรคด้วยแสงยูวีระดับครัวเรือน 2.1 สามารถล้างสารพิษจากยาฆ่าแมลงในผักคะน้าจากตอนเริ่มต้น 139.52 mg/kg ให้ลดลงเหลือเพียง 0.93 mg/kg และสามารถฆ่าเชื้อโรคในผักคะน้าในตอนเริ่มต้นจาก 9.2x105 CFU/g ให้ลดลงเหลือเพียง 6.5x104 CFU/g หลังจากผ่านไป 10 นาที ซึ่งมีปริมาณที่ต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐาน 2.2 สามารถล้างสารพิษจากยาฆ่าแมลงในผลไม้องุ่นจากตอนเริ่มต้น 4.84 mg/kg ให้ลดลงเหลือเพียง 0.19 mg/kg และสามารถฆ่าเชื้อโรคในผลไม้องุ่นในตอนเริ่มต้นจาก 2.0x10 CFU/g ให้ลดลงเหลือเพียง <10 CFU/g หลังจากผ่านไป 10 นาที ซึ่งมีปริมาณที่ต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐาน 2.3 สามารถล้างผักคะน้า ผักชี ผักสลัด มะเขือเทศ องุ่นและพุทรา ชนิดละ 5 ครั้ง รวมเป็นจำนวน 30 ครั้ง โดยไม่ทำให้ผักและผลไม้ช้ำ จำนวน 30 ครั้ง คิดเป็น 100.00% และทำให้ผักและผลไม้สดจำนวน 30 ครั้ง คิดเป็น 100.00 % 2.4 ปริมาณน้ำหนักสูงสุดต่อครั้งของการล้างผักผักคะน้า ผักชี และผักสลัด มีค่าเฉลี่ย (X ?) เท่ากับ 0.30 กิโลกรัม ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 0.04 และปริมาณน้ำหนักสูงสุดต่อครั้งของการล้างผลไม้มะเขือเทศ องุ่นและพุทรา มีค่าเฉลี่ย (X ?) เท่ากับ 5.07 กิโลกรัม ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 0.26 3. ผู้ทรงคุณวุฒิเห็นด้วยกับเครื่องล้างผักและผลไม้ด้วยระบบน้ำไหลวนและฆ่าเชื้อโรคด้วยแสงยูวีระดับครัวเรือนในระดับมากที่สุด โดยมีค่าเฉลี่ย (X ?) เท่ากับ 4.78 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) มีค่าเท่ากับ 0.42

คำสำคัญ