ต้นทุนและผลตอบแทนด้านเศรษฐกิจในกิจกรรมการเก็บเกี่ยวผลผลิตด้วยการจ้างรถเกี่ยวข้าวและการจ้างแรงงานของเกษตรกร 3 จังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ในปัจจุบัน เกษตรกรนอกจากผลิตข้าวเพื่อการบริโภคซึ่งเป็นการสร้างความมั่นคงทางด้านอาหารให้ครัวเรือนแล้วยังผลิตเพื่อการจาหน่ายด้วย งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษาสภาพการณ์ และแนวโน้มการจ้างรถเกี่ยวข้าวในการเก็บเกี่ยวผลผลิตข้าวของเกษตรกรชาวนาในพื้นที่จังหวัดสุรินทร์ ศรีสะเกษและอุบลราชธานี(2) เพื่อศึกษาต้นทุนต่อไร่ในการเก็บเกี่ยวผลผลิตข้าวด้วยการจ้างแรงงานคนกับการใช้บริการรถเกี่ยวนวดข้าวของเกษตรกรชาวนาในเขตพื้นที่จังหวัดสุรินทร์ ศรีสะเกษและอุบลราชธานี และ (3) เพื่อศึกษารูปแบบที่เหมาะสมในการตัดสินใจจ้างรถเกี่ยวนวดข้าวและการตัดสินใจจ้างแรงงานคนในการเก็บเกี่ยวผลผลิตข้าวในพื้นที่ จังหวัดสุรินทร์ ศรีสะเกษและอุบลราชธานีกลุ่มตัวอย่างคือเกษตรกรชาวนา จานวน 384ราย ในจังหวัดสุรินทร์ ศรีสะเกษ และอุบลราชธานี สุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ต้นทุนและผลตอบแทน ผลการศึกษาพบว่า (1) สภาพการณ์ และแนวโน้มการจ้างรถเกี่ยวข้าวในการเก็บเกี่ยวผลผลิตข้าวของเกษตรกรชาวนาในพื้นที่จังหวัดสุรินทร์ ศรีสะเกษและอุบลราชธานีเกษตรกรตัดสินใจจ้างรถเกี่ยวนวดข้าวมาจากเหตุผลหลักคือผลกระทบของภัยธรรมชาติในระหว่างเก็บเกี่ยว และเหตุผลรองคือสภาพข้าวในนา และ (2) เกษตรกรมีต้นทุนการเก็บเกี่ยวด้วยรถเกี่ยวนวดข้าวเฉลี่ย 830 บาทต่อไร่ ส่วนต้นทุนการเก็บเกี่ยวโดยใช้แรงงานคนเฉลี่ย 1,400 บาทต่อไร่ ทั้งนี้เกษตรกรที่ใช้บริการรถเกี่ยวนวดข้าวและใช้แรงงานคนในกิจกรรมการเก็บเกี่ยว มีผลตอบแทนจากการขายเฉลี่ย 6,300 บาทและ 6,000 บาทต่อไร่ตามลาดับ ดังนั้นหากพิจารณาเฉพาะขั้นตอนการเก็บเกี่ยว จะเห็นว่าการเก็บเกี่ยวด้วยแรงงานคนจะมีต้นทุนสูงกว่าการเก็บเกี่ยวด้วยรถเกี่ยวนวดข้าวและ (3) การตัดสินใจจ้างรถเกี่ยวนวดข้าวและการตัดสินใจจ้างแรงงานคน เกษตรกรจะพิจารณาข้อมูลพื้นฐานจากความสามารถของแรงงาน 1 คนเก็บเกี่ยวได้ 1 ไร่ต่อวันต่อการทางาน 8 ชั่วโมง การจ้างรถเกี่ยวนวดข้าวสามารถเก็บเกี่ยวได้ 1 ไร่ต่อการทางาน 1 ชั่วโมง ทั้งนี้การที่เกษตรกรจะเลือกใช้แรงงานคนหรือรถเกี่ยวนวดข้าวจะอยู่บนพื้นฐานของทุนทางทรัพยากรที่มีอยู่ประกอบด้วยแรงงานครัวเรือนที่มีอยู่ ขนาดพื้นที่ปลูก จำนวนพันธุ์ข้าวที่ใช้ปลูกและรายได้สนับสนุนของครัวเรือนจากแหล่งรายได้อื่น