การทดสอบพันธุ์ถั่วลิสงขนาดเมล็ดโตที่มีผลผลิตสูงและมีอายุการเก็บเกี่ยวสั้น

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ของงานวิจัยนี้เพื่อทดสอบสายพันธุ์ถั่วลิสงขนาดเมล็ดโตให้มีผลผลิตสูงและมีอายุเก็บเกี่ยวสั้นกว่าถั่วลิสงพันธุ์เกษตรศาสตร์ 50 ในพื้นที่ต่างๆ ทดสอบผลผลิต 2 ฤดูกาล ในฤดูแล้งทดสอบผลผลิตถั่วลิสง 23 สายพันธุ์ วางแผนการทดลองแบบ Randomized complete block design จำนวน 4 ซ้ำ โดยให้พันธุ์ขอนแก่น 6 และเกษตรศาสตร์ 50 เป็นพันธุ์เปรียบเทียบ ที่สถานีวิจัยและพัฒนาอาชีพแก่เกษตรกร จังหวัดลพบุรี สถานีวิจัยลพบุรี จังหวัดลพบุรี และศูนย์วิจัยข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติ จังหวัดนครราชสีมา จากการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางสถิติของผลผลิตฝัก ผลผลิตเมล็ด น้ำหนัก 100 เมล็ด และเปอร์เซ็นต์กะเทาะของสายพันธุ์/พันธุ์ การทดสอบที่สถานีวิจัยและพัฒนาอาชีพแก่เกษตรกร ผลผลิตฝักแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่ผลผลิตเมล็ด น้ำหนัก 100 เมล็ด และเปอร์เซ็นต์กะเทาะไม่แตกต่างทางสถิติ โดยสายพันธุ์ KUP12BS014 มีผลผลิตฝักและผลผลิตเมล็ดสูงสุด 215.32 และ 108.32 กิโลกรัมต่อไร่ จากการเปรียบเทียบผลผลิตพบว่า สายพันธุ์ KUP12BS014 และ KUP12BS071 ให้ผลผลิตฝักและผลผลิตเมล็ดสูงกว่าพันธุ์เปรียบเทียบทั้ง 2 พันธุ์ การทดสอบที่สถานีวิจัยลพบุรี พบว่า น้ำหนัก 100 เมล็ดมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่ผลผลิตฝัก ผลผลิตเมล็ด และเปอร์เซ็นต์กะเทาะไม่แตกต่างทางสถิติ สายพันธุ์ KUP12BS054 มีผลผลิตฝักสูงสุด 520.58 กิโลกรัมต่อไร่ สายพันธุ์ KUP12BS026 มีผลผลิตเมล็ดสูงสุด 256.51 กิโลกรัมต่อไร่ โดยทั้งสองสายพันธุ์ให้ผลผลิตสูงกว่าพันธุ์เปรียบเทียบทั้งสองพันธุ์ การทดสอบที่ศูนย์วิจัยข้าวโพดและข้าวฟ่างแห่งชาติ จังหวัดนครราชสีมา พบว่า น้ำหนัก 100 เมล็ด ผลผลิตฝัก ผลผลิตเมล็ด และเปอร์เซ็นต์กะเทาะไม่แตกต่างทางสถิติ สายพันธุ์ KUP12BS026 มีผลผลิตฝักสูงสุด 396.50 กิโลกรัมต่อไร่ สายพันธุ์ที่มีผลผลิตเมล็ดสูงสุด คือ KUP12BS015 มีผลผลิตเมล็ด 233.28 กิโลกรัมต่อไร่ ในฤดูฝน ทดสอบผลผลิตสายพันธุ์ถั่วลิสง 10 สายพันธุ์ สายพันธุ์ละ 5 ต้น วางแผนการดลองแบบ Augmented design เมื่อพันธุ์ทดสอบจัดอยู่ในแผนการทดลองแบบ Randomized complete block design จำนวน 3 ซ้ำ โดยให้พันธุ์ขอนแก่น 6 เกษตรศาสตร์ 50 ไทนาน 9 และขอนแก่น 5 เป็นพันธุ์เปรียบเทียบ ที่สถานีวิจัยและพัฒนาอาชีพแก่เกษตรกร จังหวัดลพบุรี จากการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางสถิติของผลผลิตฝัก ผลผลิตเมล็ด น้ำหนัก 100 เมล็ดและ เปอร์เซ็นต์กะเทาะของสายพันธุ์/พันธุ์ พบว่าน้ำหนัก 100 เมล็ดมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่เปอร์เซ็นต์กะเทาะ ผลผลิตฝัก ผลผลิตเมล็ดไม่แตกต่างทางสถิติ สายพันธุ์ KUP12BS036-3-3-2 ให้ผลผลิตฝักสูงสุด 578.15 กิโลกรัมต่อไร่ สายพันธุ์ที่มีผลผลิตเมล็ดสูงสุด คือ KUP12BS029-5-4-1 มีผลผลิตเมล็ด 330.77 กิโลกรัมต่อไร่ ซึ่งสูงกว่าพันธุ์ขอนแก่น 6 และเกษตรศาสตร์ 50 เมื่อพิจารณาจาก น้ำหนัก 100 เมล็ด ผลผลิตฝัก ผลผลิตเมล็ด และเปอร์เซ็นต์กะเทาะ ของถั่วลิสงที่ทดสอบในฤดูฝน ที่สถานีวิจัยและพัฒนาอาชีพแก่เกษตร สายพันธุ์ที่เหมาะสำหรับการนำไปปลูกทดสอบในแปลงเกษตร ได้แก่ KUP12BS001-3-4-3 KUP12BS014-3-4-1 KUP12BS029-1-1-3 KUP12BS030-3-4-1 และ KUP12BS031-2-4-2 เนื่องจากมีอายุการเก็บเกี่ยวสั้นและมีแนวโน้มให้ผลผลิตสูง สามารถเพิ่มจำนวนสถานที่ทดสอบเพื่อประเมินเสถียรภาพของสายพันธุ์และคัดเลือกเป็นพันธุ์ใหม่แนะนำเกษตรกรต่อไป

คำสำคัญ