การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศต่อถิ่นที่อาศัยทางธรรมชาติของพืชพรรณและ สัตว์ป่า ในอุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

การศึกษาการประเมินและคาดการณ์การเปลี่ยนแปลงความหลากหลายของถิ่นอาศัยของพืชป่า และสัตว์ป่าในระบบนิเวศภูเขาดอยสุเทพ - ปุย จังหวัดเชียงใหม่ มีวัตถุประสงค์เพื่อจำแนกรูปแบบการใช้ที่ดิน และคาดการณ์สถานการณ์การเปลี่ยนแปลงความหลากหลายทางชีวภาพของถิ่นอาศัยของพืชป่าและสัตว์ป่า โดยแบ่งขั้นตอนการศึกษาออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ 1) การจำแนกรูปแบบการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินในพื้นที่ระบบนิเวศภูเขา โดยการประยุกต์ใช้ระบบภูมิสารสนเทศ 2) การศึกษาแนวโน้มและคาดการณ์การเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินในพื้นที่ระบบนิเวศภูเขาในอนาคต โดยการประยุกต์ใช้การสำรวจระยะไกลร่วมกับทฤษฏี CAMARKOV และ 3) การประเมินและคาดการณ์การเปลี่ยนแปลงความหลากหลายทางชีวภาพของถิ่นอาศัยของพืชป่าและสัตว์ป่าในพื้นที่ระบบนิเวศภูเขาผลจากการศึกษาการใช้ประโยชน์ที่ดินและคาดการณ์การเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินในพื้นที่ระบบนิเวศภูเขาดอยสุเทพ - ปุย ในปี พ.ศ. 2565 พบว่าป่าดิบเขามีแนวโน้มเพิ่มพื้นที่มากขึ้นเป็นผลจากการที่ป่าฟื้นฟูเริ่มกลับคืนสู่สภาพป่าธรรมชาติมากขึ้น ส่งผลให้การสืบต่อพันธุ์ของพรรณไม้สำคัญในวงศ์ไม้ก่อ (FAGACEAE) มีโอกาสเพิ่มความหลากหลายทางชีวภาพสูงขึ้น อย่างไรก็ตาม พื้นที่ชุมชนหรือสิ่งปลูกสร้าง และทุ่งหญ้าก็มีแนวโน้มสูงขึ้น แสดงให้เห็นถึงผลกระทบจากกิจกรรมของมนุษย์ต่อการเปลี่ยนแปลงพื้นที่ป่ายังคงมี และอาจส่งผลต่อการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพของพืชพรรณ และสัตว์ป่าในป่าดิบเขาด้วยเช่นกัน โดยสัตว์ป่าที่เกิดผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงถิ่นอาศัยมากที่สุด ส่วนใหญ่เป็นสัตว์ป่าที่มีถิ่นอาศัยอยู่ในสังคมพืชป่าดิบเขา ในประเภทสัตว์ที่เลี้ยงลูกด้วยนม ได้แก่ หมีควาย ชะมดแปลงลายจุด เม่นใหญ่ พญากระรอกบินหูดำ และค่างแว่นถิ่นเหนือ ซึ่งจัดอยู่ในสถานภาพมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ ดังนั้น การศึกษาการประเมิน และคาดการณ์การเปลี่ยนแปลงความหลากหลายถิ่นอาศัยของพืชป่า และสัตว์ป่า สามารถนำมาใช้ในการเฝ้าระวังการเปลี่ยนแปลงความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่ระบบนิเวศภูเขา และเป็นแนวทางในการหามาตราการป้องกันผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นได้ในอนาคต

คำสำคัญ