ผลกระทบของสภาวะภัยแล้งและไฟป่าต่อนิเวศวิทยาและสิ่งแวดล้อมป่าไม้: กรณีศึกษาในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง

บทคัดย่อ

แผนงานวิจัยเรื่องผลกระทบของสภาวะภัยแล้งและไฟป่า ต่อนิเวศวิทยาและสิ่งแวดล้อมป่าไม้ : กรณีศึกษาในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง เป็นแผนงานวิจัยที่มีการบูรณาการจากหลายสาขา ในการศึกษาผลกระทบของสภาวะภัยแล้งและไฟป่า ต่อนิเวศวิทยาป่าไม้ ดินป่าไม้ สัตว์ป่าและการใช้ประโยชน์พื้นที่ พืชอาหารของทั้งมนุษย์และสัตว์ป่า และเศรษฐสังคมของชุมชน มีการศึกษาในพื้นที่เดียวกัน มีวัตถุประสงค์เพื่อหาวิธีการจัดการกับผืนป่า ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง โดยใช้ไฟเป็นเครื่องมือ ในสภาวะที่มีการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศที่รุนแรง เพื่อแก้ปัญหาความขัดแย้งของการใช้ประโยชน์ผืนป่า ทำให้ป่าไม้อำนวยประโยชน์ต่อทั้งมนุษย์ สัตว์ป่า และการอนุรักษ์ทรัพยากรดินและน้ำ มีระยะเวลาของการวิจัยทั้งสิน 10 ปี โดยศึกษาจากข้อมูลภูมิอากาศและผลกระทบที่จะเกิดขึ้น ในสภาพของป่าที่มีความถี่ของการเกิดไฟป่าที่ 5 ระดับ ระดับละ 2 ซ้ำ ในป่าเต็งรังและป่าเบญจพรรณ อย่างไรก็ตามรายงานวิจัยฉบับนี้เป็นเพียงผลงานวิจัยในปีแรก ดังนั้นผลงานวิจัยที่ได้จึงยังเป็นงานวิจัยพื้นฐานด้านนิเวศวิทยาและสิ่งแวดล้อมป่าไม้ ในป่าเต็งรังและป่าเบญจพรรณของพรรณไม้ในแปลงทดลองถาวรทั้ง 20 แปลง ในป่าทั้งสองชนิด จากการศึกษาในปีแรกพบว่ามีพรรณไม้ที่พบในป่าเต็งรังทั้งสิ้น 89 ชนิด เป็นไม้ยืนต้น 62 ชนิด ไม้ล้มลุก 12 ชนิด ไม้เลื้อย 5 ชนิด และหญ้า 10 ชนิด มีจำนวนชนิดพันธุ์ที่พบในแปลงทดลองถาวรทั้ง 10 แปลง ระหว่าง 30-55 ชนิด มีพรรณไม้ที่พบในป่าเบญจพรรณทั้งสิ้น 121 ชนิด เป็นไม้ยืนต้น 87 ชนิด ไม้ล้มลุก 11 ชนิด ไม้เลื้อย 15 ชนิด และหญ้า 8 ชนิด มีจำนวนชนิดพันธุ์ที่พบในแปลงทดลองถาวรทั้ง 10 แปลงระหว่าง 51-71 ชนิด การเกิดไฟป่าจะส่งผลกระทบต่อดิน พืชอาหารมนุษย์ พืชอาหารสัตว์ และการใช้ประโยชน์พื้นที่ของสัตว์ป่า

คำสำคัญ