การศึกษาปัจจัยเสี่ยงและรูปแบบการติดเชื้อฟรานซิสเซลล่าในระบบการเพาะเลี้ยงปลานิล

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาปัจจัยที่เกี่ยวข้องต่อการติดเชื้อฟรานซิสเซลล่าในระบบการเพาะเลี้ยงปลนิล ทั้งแหล่งน้ำปิดและเปิด เพื่อให้ทราบรูปแบบการติดเชื้อฟรานซิสเซลล่าในระบบการเพาะเลี้ยงปลานิล อันนำไปสู่แนวทางการป้องกันการติดเชื้อฟรานซิสเซลล่าได้ต่อไป ทำการเก็บตัวอย่างปลาและปัจจัยข้างเคียงจากสิ่งแวดล้อม วัดค่าคุณภาพน้ำและแบบสอบถามจากฟาร์มปลานิลในบ่อดินและกระชังในแม่น้ำ ระหว่าง ตค. 2560- พย. 2561 เขต อ.สันทราย อ.ดอยหล่อ อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่ และ อ.ป่าซาง จ.ลำพูน จำนวน 99 ฟาร์ม 377 ตัวอย่าง พบการติดเชื้อฟรานซิสเซลล่าในปลานิลแดงที่เลี้ยงในกระชัง 81 ตัวอย่าง (31.4%) ในขณะที่ไม่พบการติดเชื้อฟรานซิสเซลล่าในปลานิลดำซึ่งเลี้ยงในบ่อดินและฟาร์มปลาพ่อแม่พันธุ์ ปัจจัยอื่นที่สำคัญต่อการเกิดโรคฟรานซิสเซลล่าคือ อุณหภูมิน้ำ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ รูปแบบการติดเชื้อตามธรรมชาติแบบ horizontal transmission ถือว่ามีความสำคัญต่อการเกิดโรคฟรานซิสเซลโลซิสในปลานิล ระบบการเลี้ยงแบบหมุนเวียนน้ำ (Recycle aquaculture system) ควรส่งเสริมให้ใช้ในการเพาะเลี้ยงปลานิลเพิ่มมากขึ้น

คำสำคัญ