กระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการลดต้นทุนการผลิตด้วยธนาคารแรงงาน กรณีศึกษา ตำบลสันสลี อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบริบทของชุมชน ปัจจัยที่ส่งผลต่อการสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนและเพื่อศึกษากระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการลดต้นทุนการผลิตด้วยธนาคารแรงงาน เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) เครื่องมือวิจัย คือ แบบบันทึกผลการดำเนินงานของธนาคารแรงงาน การบันทึกภาคสนาม การบันทึกการสังเกต สัมภาษณ์เชิงลึก การสัมมนากลุ่มย่อย กิจกรรมสร้างการเรียนรู้ร่วมกัน กลุ่มเป้าหมายคือ นายกองค์การบริหารส่วนตำบล ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน ผู้ประกอบการโฮมสเตย์ และประชาชนในพื้นที่เป้าหมาย จำนวน 20 ราย วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ผลการวิจัยพบว่า หมู่บ้านปางมะขามป้อมมีป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์มีถ้ำและอุโมงค์เป็นร่องรอยของการขุดเหมืองแร่ มีจุดชมวิวที่สามารถมองเห็นภาพพื้นที่เกือบทั้งหมดของเวียงป่าเป้า และแม่สรวย มีการจัดตั้งโฮมสเตย์ที่มีคณะกรรมการผู้รับผิดชอบโฮมสเตย์ ตั้งกฎ กติกา และข้อปฏิบัติต่างๆร่วมกัน และระเบียบของโฮมสเตย์ ปัจจัยที่ส่งผลต่อการสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชน ประกอบด้วย (1) การมีส่วนร่วมของคนในชุมชน (2) ภาวะผู้นำ (3) วัฒนธรรมประเพณี (4) ทุนทางสังคม และ(5) แรงจูงใจ ที่ได้ทำให้การดำเนินกิจกรรมการท่องเที่ยวของโฮมสเตย์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผลกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการลดต้นทุนการผลิตด้วยธนาคารแรงงาน สมาชิก คณะกรรมการและประชาชนให้ความร่วมมือจัดตั้งและดำเนินงาน มีระบบการดำเนินงานอย่างโปร่งใส สามารถตรวจสอบยอดเงินการเบิก-จ่ายเงิน คณะกรรมการมีความพร้อมในการให้บริการ และช่วยฝึกนิสัยการออมทรัพย์ของประชาชนได้ การใช้ประโยชน์จากธนาคารแรงงานและลดต้นทุน เช่นมีการกระจายบทบาทการทำงานภายในชุมชนทำให้ได้บริการนักท่องเที่ยวอย่างทั่วถึง ไม่แย่งกัน เกิดความยุติธรรม มีการจัดมัคคุเทศก์เพียงคนเดียวรับนักท่องเที่ยวในแต่ละครั้งทำให้ไม่มีการซ้ำซ้อนเป็นการลดแรงงานภายในชุมชน นำผลิตภัณฑ์ชุมชนมาจำหน่ายเพื่อจัดทำอาหารเป็นการเพิ่มรายได้ให้แก่ชุมชนด้วยราคาที่เป็นธรรม มีการจัดสรรรายได้เข้ากองทุนชุมชน เพื่อนำไปพัฒนาหมู่บ้านต่อไป

คำสำคัญ