ภาวะแพร่โรคเท้าช้างหลังหยุดการจ่ายยากลุ่มเพื่อการกำจัดโรคเท้าช้างในประเทศไทย

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินภาวะแพร่โรคเท้าช้าง หลังจากที่ประเทศไทยได้ดำเนินงานกำจัดโรคเท้าช้างมา ๑๕ ปี ทั้งในพื้นที่ที่จ่ายยากลุ่มมาตรการหลักของการกำจัด และพื้นที่ที่ไม่ได้ดำเนินมาตรการใดเลย ศึกษาในประชากรไทยอายุมากกว่าและเท่ากับ ๒ ปี ที่มารับบริการในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล กลุ่มตัวอย่าง ๖,๖๐๐ ถูกสุ่มตัวอย่างแบบ two-stage stratified cluster random sampling ด้วยการสุ่มเจาะโลหิตตรวจโรคเท้าช้าง ๔๔ จังหวัดจาก ๗๗ จังหวัดทั้งประเทศ ๑๑ จังหวัดแพร่โรคในการดำเนินการกำจัดโรคจะถูกสุ่มแบบเจาะจง และ ๓๓ จังหวัดที่เหลือถูกสุ่มแบบ Probability Proportional to Size (PPS) แต่ละจังหวัดสุ่มเลือกรพ.สต.จังหวัดละ ๖ รพ.สต. รวม ๒๖๔ รพ.สต. ขนาดตัวอย่างต่อ ๑ รพ.สต. เท่ากับ ๒๕ ตัวอย่าง ผลการศึกษาพบว่าใน ๑๑ จังหวัด (๖๓ รพ.สต.) มีอัตราการตรวจพบแอนติเจนโรคเท้าช้าง ร้อยละ ๐.๒๑ และไม่พบแอนติบอดีโรคเท้าช้าง ในขณะที่ ๓๓ จังหวัด (๑๙๕ รพ.สต.) นั้นมีอัตราการตรวจพบแอนติเจน ร้อยละ ๐.๐๕ และแอนติบอดีร้อยละ ๐.๔๘ โดยไม่พบพยาธิโรคเท้าช้างจากการยืนยันด้วยวิธีทางชีวโมเลกุล ในกลุ่มที่ให้ผลบวกต่อแอนติบอดีโรคเท้าช้างทั้งหมด

คำสำคัญ