การพัฒนาคุณภาพพืชสมุนไพรเพื่อการแพทย์แผนไทย อ.นามน จ.กาฬสินธุ์

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่อง“การพัฒนาคุณภาพพืชสมุนไพรเพื่อการแพทย์แผนไทย อ.นามน จ.กาฬสินธุ์” มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างกลุ่มผู้ผลิตสมุนไพรและผลิตสมุนไพรขมิ้นชันและไพลที่มีคุณภาพ เป็นงานวิจัยแบบมีส่วนร่วมโดยจัดเวทีระดมความคิดถอดองค์ความรู้การปลูกสมุนไพร มีการปลูกสมุนไพรในพื้นที่และการตรวจคุณภาพสมุนไพรทางห้องปฏิบัติการ ผลการศึกษาการสร้างกลุ่มผู้ผลิตสมุนไพรที่มีสมาชิก 16 คน การปลูกขมิ้นชันและไพลที่มีคุณภาพคือควรเริ่มปลูกต้นฤดูฝนในดินร่วนปนทรายหรือที่ดอน ทำคูดินขุดหลุมรองด้วยปุ๋ยคอกและแกลบเพื่อให้ดินร่วนซุย และใส่หัวสมุนไพร 3-4 แง่ง เมื่อพืชเจริญเติบโตมีการกำจัดวัชพืชอย่างสม่ำเสมอ จากนั้นรอให้สมุนไพรแก่จัดไม่น้อยกว่า 9 เดือนและเก็บเกี่ยวประมาณเดือนกุมภาพันธ์จนถึงเดือนเมษายนหากมีการทำสมุนไพรแปรรูปควรรีบทำใน 2-3 วันหลังเก็บเกี่ยว ผลการตรวจคุณภาพน้ำหนักแห้งพบว่าค่าเฉลี่ยน้ำหนักแห้งของขมิ้นชันร้อยละ 25.64 (n=12) ส่วนไพลมีค่าเฉลี่ยน้ำหนักแห้งร้อยละ 28.94 (n=5) ซึ่งเกินค่ามาตรฐานที่ไม่ควรต่ำกว่าร้อยละ 20 ผลปริมาณสารสำคัญเดอร์คูมินอยด์ในขมิ้นชันได้ร้อยละ 10.14(n=10) ซึ่งขมิ้นชันที่มีคุณภาพดีปริมาณเคอร์คูมินอยด์ ต้องไม่น้อยกว่าร้อยละ 8.6 ค่าที่วัดได้จากสมาชิกทุกรายพบว่ามีค่าสูงกว่ามาตรฐาน สรุปผลคือขมิ้นชันและไพลที่ปลูกจากสมาชิกมีคุณภาพดีเหมาะสมในการนำไปใช้ในงานแพทย์แผนไทย

คำสำคัญ