การสังเคราะห์องค์ความรู้การแพทย์พื้นบ้านในการดูแลหญิงหลังคลอด

บทคัดย่อ

การจัดการความรู้และวิจัย ภูมิปัญญาการดูแลสุขภาพแม่และเด็ก (หมอตำแย) : การผสมผสานการใช้ประโยชน์การดูแลแม่และเด็กร่วมกับระบบสุขภาพปฐมภูมิมีวัตถุประสงค์เพื่อสรุปบทเรียนการฟื้นฟูภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้านด้านการดูแลสุขภาพแม่และเด็ก โดยการสำรวจรวบรวม สังเคราะห์องค์ความรู้ และปฏิบัติการในพื้นที่ ระหว่างเดือนตุลาคม 2559 – กรกฏาคม 2561 พบว่า ในด้านองค์ความรู้ หมอพื้นบ้าน มีบทบาทการดูแล 3 ระยะ คือ ระยะก่อนคลอด ระยะคลอด ระยะหลังคลอด ในด้านการผสมผสานการใช้ประโยชน์การดูแลแม่และเด็กร่วมกับระบบสุขภาพ พบการใช้ภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้านด้านแม่และเด็ก 2 ระดับ คือ 1) ในระบบสุขภาพภาครัฐ มีการจัดบริการสอดคล้องกับวัฒนธรรม การสร้างความร่วมมือระหว่างโรงพยาบาลกับหมอพื้นบ้าน 2) ในระบบสุขภาพชุมชนมีการดูแลสุขภาพด้วยตนเองและด้วยหมอพื้นบ้าน การปฏิบัติตามประเพณี วัฒนธรรม ทั้งนี้จากการปฏิบัติการในพื้นที่พบว่า หญิงตั้งครรภ์มีความมั่นใจและสบายใจ ในระบบบริการสาธารณสุขของรัฐ บุคลากรสาธารณสุขเข้าใจและเห็นคุณค่าขององค์ความรู้การดูแลสุขภาพของชุมชน และหมอพื้นบ้านรู้สึกได้รับเกียรติ มีคุณค่าและบทบาทในการดูแลสุขภาพแม่และเด็ก ในระยะยาวควรส่งเสริมการวิจัยเพื่อการพัฒนาความรู้จากภูมิปัญญาการดูแลสุขภาพแม่และเด็กในระดับสูงขึ้น เช่น การวิจัยทางคลินิกสมุนไพรที่ใช้ในการดูแลสุขภาพแม่และเด็ก การนวด

คำสำคัญ