รายงานฉบับสมบูรณ์พ.ศ. 2551
แนวโน้มการสร้างความต้านทานต่อชีวินทรีย์กลุ่มแบคทีเรียในประชากรยุงลาย
นางสาวนิตยา เมธาวณิชพงศ์ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ พ.ศ. 2551 ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
Bacillus thuringiensis subsp. israelensis (Bti) เป็นแบคทีเรียที่มีประสิทธิภาพในการกำจัดลูกน้ำยุงลาย แต่การใช้ Bti เป็นระยะเวลานานๆ จะมีโอกาสทำให้ลูกน้ำสร้างความต้านทานต่อ Bti ขึ้นได้ การศึกษาครั้งนี้จึงจัดทำขึ้นเพื่อวัดระดับความต้านทานของลูกน้ำยุงลาย โดยให้ลูกน้ำสัมผัสกับ Bti ในระดับที่มีผลทำให้มีอัตรารอดร้อยละ 10 เพื่อกระตุ้นให้ลูกน้ำยุงลายต้านต่อ Bti ในรุ่นต่อไป และวัดระดับความต้านทานของลูกน้ำยุงลายสายพันธุ์ที่ได้จากแหล่งเพาะพันธุ์ในประเทศไทยต่อ Bti โดยใช้ Standard Bti 2-06 เป็นแบคทีเรียมาตรฐาน พบว่าหลังจากกระตุ้นด้วย Bti จำนวน 25 รุ่นลูกน้ำ และวัดความต้านทานจากค่าความเข้มข้นที่ทำให้เกิดการตายร้อยละ 50 ลูกน้ำยุงลายบางรุ่นมีระดับความต้านทานคงที่ บางรุ่นมีความต้านทานเพิ่มขึ้น เมื่อกระตุ้นถึงรุ่นที่ 25 ลูกน้ำยุงลายสร้างความต้านทานต่อ Bti เพิ่มขึ้น 5 เท่าเทียบกับก่อนกระตุ้น ซึ่งถือว่าเป็นระดับความต้านทานที่ต่ำ ส่วนการวัดระดับความต้านทานของลูกน้ำยุงลายสายพันธุ์จากจังหวัดต่างๆ ในทุกภาคของประเทศไทย พบว่าลูกน้ำจากทุกภาคมีระดับความต้านทานต่อ Bti น้อยมาก โดยลูกน้ำจากจังหวัดปทุมธานี มีค่าระดับความต้านทานสูงสุดที่ 2.04 และลูกน้ำจากจังหวัดนนทบุรีมีค่าระดับความต้านทานต่ำสุดที่ 0.86 ในการศึกษาครั้งนี้จึงสรุปได้ว่า Bti ยังมีศักยภาพในการควบคุมลูกน้ำยุงลาย เนื่องจากโอกาสที่ลูกน้ำจะสร้างความต้านทานต่อแบคทีเรียชนิดนี้เกิดขึ้นน้อยมาก
คำสำคัญ
สารกำจัดแมลง ควบคุม ลูกน้ำ ยุงลาย ไข้เลือดออก agent control larvae <EM>Aedes aegypti</EM> dengue haemorrhagic fever
งานวิจัยในหัวข้อใกล้เคียง
ประสิทธิภาพของ Bacillus thuringiensis israelensis โดยการพ่นฝอยละเอียดควบคุมลูกน้ำยุงลาย
นันทเดช กลางวัง สำงานป้องกันควบคุมโรคที่ 12 พ.ศ. 2555 ประสิทธิภาพของจุลินทรีย์ Bacillus thuringiensis subsp. israelensis ร่วมกับ Bacillus sphaericus ที่ได้จากอาหารเพาะเลี้ยงราคาถูกในการควบคุมลูกน้ำยุงรำคาญในแหล่งเพาะพันธุ์ธรรมชาติ
นิตยา เมธาวณิชพงศ์ สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข พ.ศ. 2558 การยับยั้งเอ็นไซม์ กลูตาไธโอน ทรานสเฟอเรส ชนิดแอ็บซิลอนที่เกี่ยวข้องกับการดื้อต่อสารเคมีกำจัดแมลงในยุงลายโดยใช้เทคนิคอาร์เอ็นเออินเทอร์เฟียเรนซ์
นงคราญ ลำจวน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พ.ศ. 2553 การพัฒนาชีวภัณฑ์จาก Bacillus thuringiensis เพื่อควบคุมหนอนกระทู้ Spodoptera spp. ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
ปนัดดา บุญเสริม สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) (สวก.) พ.ศ. 2563 การค้นหาและการศึกษาคุณสมบัติของโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับกลไกการดื้อต่อสารเคมีกำจัดแมลงในยุงลาย
นงคราญ ลำจวน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พ.ศ. 2552 การคัดเลือกและพัฒนาสายพันธุ์ของจุลินทรีย์สาเหตุโรคแมลง ในการกำจัด แมลงศัตรูผัก
ศุภมิตร เมฆฉาย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พ.ศ. 2552 การดื้อต่อสารทีมีฟอสของลูกน้ำยุงลายบ้าน ในพื้นที่สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 8 จังหวัดอุดรธานี
ประสิทธิ์ รามะโคตร พ.ศ. 2562 บทบาทของแบคทีเรียร่วมอาศัยในแมลงและแนวทางการประยุกต์ใช้เพื่อการควบคุมแมลงศัตรู
ยุพา หาญบุญทรง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2559 การยับยั้งการแสดงออกของยีนโดยเทคนิคอาร์เอ็นเออินเทอร์เฟียเรนซ์ ในยุงลายที่เป็นพาหะนำโรคไข้เลือดออก และการประยุกต์ใช้สำหรับการควบคุมประชากรยุงในอนาคต
นางนงคราญ ลำจวน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พ.ศ. 2559 การทดสอบความไวของยุงลายต่อการกำจักแมลงกลุ่มไพรีทรอยด์สังเคราะห์