การเตรียมความพร้อมของชุมชนในการรับมือภัยพิบัติแผ่นดินไหว บนพื้นที่รอยเลื่อน แม่จัน จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

การเตรียมความพร้อมของชุมชนในการรับมือภัยพิบัติแผ่นดินไหว บนพื้นที่รอยเลื่อนแม่จัน จังหวัดเชียงราย ประกอบด้วยโครงการย่อย 2 โครงการ ได้แก่ 1) แนวทางการปรับปรุงโครงสร้างอาคารที่พักอาศัยบริเวณพื้นที่เสี่ยงภัยพิบัติแผ่นดินไหวรอยเลื่อนแม่จัน จังหวัดเชียงราย และ 2) รูปแบบการจัดการวางผังพื้นที่ของชุมชนเพื่อรองรับภัยพิบัติแผ่นดินไหวในพื้นที่เสี่ยงภัยพิบัตแผ่นดินไหวรอยเลื่อนแม่จัน จังหวัดเชียงราย โดยแผนงาน วิจัยมีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาโครงสร้างอาคารที่พักอาศัย และรูปแบบการจัดการวางผังการใช้ประโยชน์ที่ดินบนพื้นที่เสี่ยงภัยพิบัติแผ่นดินไหว และเพื่อจัดทำแผนการเตรียมพร้อมความพร้อมรับมือภัยพิบัติแผ่นดินไหวรวมทั้งหาแนวทางการบริหารจัดการภัยพิบัติจากแผ่นดินไหวในการเตรียมความพร้อมรับมือภัยพิบัตของประชาชนในพื้นที่เสี่ยงภัยพิบัติแผ่นดินไหวรอยเลื่อนแม่จัน จังหวัดเชียงรายโดยการเก็บรวบรวมข้อมูลการสำรวจลักษณะทางกายภาพของที่อยู่อาศัยของชุมชนแม่จันตลาดหมู่ที่ 3 เทศบาลตำบลแม่จัน ข้อมูลการจัดเสวนากลุ่มย่อยจากผู้นำชุมชน สถานประกอบการ และหน่วยงานของรัฐ ผลการศึกษาพบว่า รูปแบบการจัดการวางผังพื้นที่หลบภัยฉุกเฉิน ควรอพยพไปยังพื้นที่ปลอดภัย ได้แก่ พื้นที่สาธารณะที่ปราศจากสิ่งปลูกสร้าง สวนสาธารณะ พื้นที่โล่งแจ้งภายในชุมชน หรืออาคารที่ปลอดภัย ส่วนในเรื่องแนวทางการปรับปรุงโครงสร้างอาคารที่พักอาศัยบริเวณพื้นที่เสี่ยงภัยพิบัติแผ่นดินไหวรอยเลื่อนแม่จัน จังหวัดเชียงราย พบว่า อาคารส่วนใหญ่ไม่ได้มีการออกแบบ และก่อสร้างตามหลักวิศวกรรมเพื่อรองรับแผ่นดินไหว งานวิจัยนี้มุ่งเน้นในเรื่องการประเมินความแข็งแรงของชิ้นส่วนต่าง ๆ ของอาคาร โดยให้ความรู้เบื้องต้นแก่ประชาชน เพื่อที่จะสามารถซ่อมแซมหรือเสริมกำลังโครงสร้างอาคารที่พักอาศัยได้ในช่วงเวลาทั้งขณะเกิด และหลังเกิดเหตุภัยพิบัติทั้งนี้ควรจะต้องมีการกำหนดให้วิศวกรที่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเป็นรับรองความปลอดภัย และควบคุมงานจนแล้วเสร็จ นอกจากนี้ในด้านการเตรียมความพร้อมของชุมชนในการรับมือภัยพิบัติแผ่นดินไหว พบว่า ประชาชนในเขตพื้นที่แม่จัน มีความรู้ว่า ตนอาศัยอยู่ในพื้นที่รอยเลื่อนแม่จันแต่ยังไม่ตระหนักในการเตรียมรับมือ เนื่องจากได้รับผลกระทบจากอุทกภัย และภัยพิบัติอื่น ๆ มากกว่า จึงยังไม่มีการปรับปรุงหรือออกแบบอาคารให้ปลอดภัย นอกจากนี้ยังพบว่าประชาชนมีความต้องการให้มีพื้นที่พักพิงฉุกเฉินที่สามารถปรับใช้เป็นพื้นที่อพยพสำหรับภัยพิบัติที่มีความหลากหลายได้ เช่น อัคคีภัย อุทกภัย และดินถล่ม เป็นต้น ซึ่งต้องประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับแผนการเตรียมพร้อมรับมือภัยพิบัติในอนาคต

คำสำคัญ