การสร้างสรรค์การสื่อสารในชุมชนเพื่อดำเนินยุทธศาสตร์ฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมจากการใช้สารเคมีเพื่อการเกษตรในจังหวัดเลย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ชื่อเรื่อง การสร้างสรรค์การสื่อสารในชุมชนเพื่อดำเนินยุทธศาสตร์ฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมจากการ ใช้สารเคมีเพื่อการเกษตร ในจังหวัดเลย ผู้วิจัย ดร.ประยุทธ วรรณอุดม คณะ วิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย ปี พ.ศ. 2561 บทคัดย่อ งานวิจัยเรื่อง “การสร้างสรรค์การสื่อสารในชุมชนเพื่อดำเนินยุทธศาสตร์ฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมจากการใช้สารเคมีเพื่อการเกษตร ในจังหวัดเลย” นี้ เลือกศึกษาแบบเฉพาะเจาะจงในพื้นที่ที่มีการใช้สารเคมีในการเกษตรใจจังหวัดเลย เลือกศึกษาเฉพาะประชากรที่ทำการเกษตรในพื้นที่ 3 แห่งต้นน้ำเลย ที่ อ.ภูหลวง พื้นที่กลางน้ำเลยที่ อ.วังสะพุง และพื้นที่ปลายน้ำที่ อ.เชียงคาน ในจังหวัดเลย โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยอย่างมีส่วนร่วม (PAR) โดยมีการใช้รูปแบบการเก็บข้อมูลทั้งเชิงปริมาณ เช่น การเก็บข้อมูลจากแบบสอบถามและเชิงคุณภาพ เช่น การปฏิบัติการอย่างมีส่วนร่วม การสัมภาษณ์ การสังเกตการณ์ ผลการวิจัยสามารถแบ่งเป็น 4 ประเด็นตามวัตถุประสงค์การวิจัยดังนี้ 1. การศึกษารูปแบบการสื่อสารในชุมชนที่มีอยู่ใน จังหวัดเลย ที่สามารถนำมาเพื่อรณรงค์การฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมจากการใช้สารเคมีเพื่อการเกษตร ใน จังหวัดเลย พบว่า เนื่องจากชุมชนที่ผู้วิจัยศึกษานั้น เป็นชุมชนที่ยังไม่เข้มแข็ง ดังนั้น รูปแบบการสื่อสารในชุมชนที่สามารถนำมาใช้เพื่อฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมจากการใช้สารเคมีเพื่อการเกษตรนั้น ต้องใช้สื่อบุคคล ใช้การสื่อสารระหว่างบุคคล เป็นหลัก เนื่องจากการสื่อสารเพื่อติดตามการเข้าร่วมการทำงานกันในชุมชนแบบตัวต่อตัวนั้นได้ผลดีกว่าการใช้สื่อในชุมชน เช่น วิทยุชุมชน หอกระจายข่าวในชุมชน สิ่งพิมพ์ในชุมชนนั้น เป็นเพียงส่วนเสริมในการสื่อสารเท่านั้น 2. การศึกษาหาแนวทางการสร้างสรรค์และพัฒนารูปแบบการสื่อสารในชุมชนที่จะนำไปสู่การดำเนินยุทธศาสตร์การฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมจากการใช้สารเคมีเพื่อการเกษตรใน จังหวัดเลย พบว่า แนวทางการสร้างการมีส่วนร่วมโดยการจัดทำแผนยุทธศาสตร์และการทำแผนแม่บทชุมชนเพื่อหาทางฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมจากการใช้สารเคมีเพื่อการเกษตรนั้น ได้ผลดีในด้านที่เกิดแนวทางการทำงานอย่างมีเส้นทางและเป้าหมายที่เป็นรูปธรรมและมีความชัดเจน แต่สิ่งที่ควรระวังคือ ในชุมชนที่ยังไม่เข้มแข็งนั้น โครงการต่างๆที่วางไว้อย่างดีนั้นมักไม่ได้รับการนำไปปฏิบัติตามแผน 3. การศึกษาแนวทางการประยุกต์รูปแบบการสื่อสารในชุมชนใน จังหวัดเลย ซึ่งมีความเหมาะสมต่อการนำไปใช้รณรงค์การฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมจากการใช้สารเคมีเพื่อการเกษตรใน จังหวัดเลย พบว่า เกิดการสังเคราะห์ความรู้จนได้แบบแผนการทำงาน 2 โมเดล คือโมเดล ยุทธศาสตร์การแตกรากฝอยจากภายในกลุ่มที่สนใจ และโมเดล ยุทธศาสตร์การสื่อสารแบบเครือข่ายระดับองค์กร ซึ่งเป็นโมเดลที่ใช้เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงในระดับการสื่อสารกลุ่มเล็กและการสื่อสารแบบกลุ่มใหญ่ระดับชุมชน 4. การศึกษาการสร้างเครือข่ายการแลกเปลี่ยนเรียนรู้การสื่อสารในชุมชนที่เหมาะสมใน จังหวัดเลย ที่สามารถขยายผลการรณรงค์การลด ละ เลิก การใช้สารเคมีเพื่อการเกษตรใน จังหวัดเลย พบว่า ในกระบวนการสร้างเครือข่ายเพื่อการแลกเปลี่ยนเรียนรู้นั้น ต้องมีการสร้างเครือข่ายที่ผู้นำชุมชนและแกนนำช่วยกันดำเนินการอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อเป็นต้นทุนเดิมสำหรับเตรียมการไว้ก่อน เช่น การเตรียมการด้านความสัมพันธ์อันดีของคนในชุมชน การเคยร่วมงานกันของผู้นำชุมชน นอกจากนี้ ถ้าหากเป็นการสร้างเครือข่ายที่มีการพัฒนาแบบ Bottom up คือกระจายออกมาจากหน่วยครัวเรือนจุดเล็กๆจุดใดจุดหนึ่ง ในระดับล่างของชุมชนแล้วส่งผลความคิดนั้นขึ้นไปสู่กลุ่มผู้นำความคิดของชุมชนที่อยู่วงรอบออกไปอีกชั้นหนึ่งของชุมชน จะทำให้เกิดผลที่ดีมากสำหรับชุมชนที่มีผู้นำที่ยังไม่เข้มแข็ง เพราะ การทำงานระดับหน่วยครัวเรือนนั้นมักจะมีความตั้งใจและความมุ่งมั่นมากกว่า มีโอกาสประสบความสำเร็จมากกว่าการทำงานที่เป็น top down แบบสั่งการลงมาแต่ขาดการติดตามการทำงานจากผู้นำชุมชน คำสำคัญ การสื่อสารในชุมชน, การสร้างสรรค์การสื่อสาร, ชุมชนเข้มแข็ง, ชุมชนอ่อนแอ, การฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม, สารเคมีการเกษตร, การมีส่วนร่วมในชุมชน