การใช้ความหลากหลายทางชีวภาพของสัตว์ขาข้อปล้องขนาดใหญ่ในแปลงเกษตรเพื่อสนับสนุนการตรวจประเมินเกษตรอินทรีย์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการใช้คู่มือการตรวจสุขภาพแปลงเกษตรด้วยตนเองโดยใช้ความหลากหลายทางชีวภาพของสัตว์ขาข้อปล้องขนาดใหญ่ในดินในพื้นที่ ภาคกลางเพื่อเป็นข้อมูลประกอบร่วมกับหน่วยงานที่จะท าการสนทนากลุ่ม (focus group) 2) ทำการสนทนากลุ่ม ในการหาความเป็นไปได้ในการใช้ความหลากหลายทางชีวภาพของสัตว์ขาข้อปล้องขนาดใหญ่ในแปลงเกษตรเพื่อสนับสนุนการตรวจประเมินเกษตรอินทรีย์ในการศึกษาครั้งนี้ต้องการตรวจสอบประสิทธิภาพของตัวชี้วัดทางชีวิทยาเมื่อไปท าการวิจัยในแปลงเกษตรอินทรีย์และแปลงเกษตรเคมี ใน 4 หวัด ได้แก่ พิษณุโลก นนทบุรี เพชรบุรีและนครปฐม ผลการวิจัย พบว่า สัตว์ขาข้อปล้องขนาดใหญ่ที่ใช้เป็นตัวชี้วัดที่เหมือนกันคือกลุ่มแมง มุมส่วนชนิดของสิ่งมีชีวิตที่ใช้เป็นตัวชี้วัดแต่ไม่สามารถใช้ได้ทุกพื้นที่คือ ด้วงก้นกระดก ตัวกะปิ กิ้งกือ และตะขาบ ในขณะที่สิ่งมีชีวิตที่พบใหม่ที่มีความเป็นไปได้ที่จะใช้เป็นตัวชี้วัดคือด้วงดิน ชนิดที่เป็นผู้ล่าพิเศษ และตั๊กแตนแคระ ผลจากการสนทนากลุ่มสรุปได้คือ ผู้เข้าร่วมในการสนทนากลุ่มในครั้งนี้ที่ มีบทสรุปคือ 1) มีความเป็นไปได้ที่จะนำคู่มือการตรวจสุขภาพแปลงเกษตรด้วยตนเองโดยใช้ความหลากหลายทางชีวภาพของสัตว์ขาข้อปล้องขนาดใหญ่ในดินมาสนับสนุนการตรวจประเมินมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ได้ 2) ควรที่จะเพิ่มพื้นที่ในการศึกษาให้ครอบคลุมมากขึ้นเพื่อให้ได้ชนิดที่เหมาะสมในแต่ละพื้นที่ 3) ควรเริ่มการใช้สัตว์ตัวชี้วัดทางชีววิทยากับกลุ่มเกษตรกรที่มีความเข้มแข็งโดยร่วมกับกลุ่มที่เกี่ยวกับอาหารหรือสุขภาพ ของประชาชนในท้องถิ่น และองค์กรเอกชนที่น่าเชื่อถือ นอกจากนี้เพื่อเพิ่มระดับความเชื่อมั่นในการใช้สัตว์ขาข้อปล้องขนาดใหญ่ที่ใช้เป็นตัวชี้วัดทางคณะผู้วิจัยควรมีการปรับระดับเกณฑ์การจัด กลุ่มที่เหมาะสมและสามารถใช้ได้ครอบคลุมในระดับประเทศ

คำสำคัญ