การสำรวจความหลากหลายของสัตว์ขาข้อขนาดเล็กในดิน บริเวณแนวกันไฟ มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตกาญจนบุรี

บทคัดย่อ

สัตว์ขาข้อขนาดเล็กในดินมีบทบาทสำคัญทางระบบนิเวศในดิน เนื่องจากเป็นผู้ล่าเหยื่อ และผู้ย่อยสลายอินทรียวัตถุ นอกจากนั้นยังช่วยหมุนเวียนแร่ธาตุและปรับปรุงโครงสร้างของดินอีกด้วย การเกิดไฟป่าส่งผลกระทบต่อสัตว์ขาข้อขนาดเล็กในดิน และยังทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงไปของคุณสมบัติของดิน เช่น ความชื้น อุณหภูมิ และค่าความเป็นกรดด่างอีกด้วย ในการศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหลากหลายและความหนาแน่นของสัตว์ขาข้อขนาดเล็กในดินบริเวณพื้นที่ที่ถูกรบกวนด้วยไฟป่า และการเปลี่ยนแปลงคุณสมบัติทางกายภาพและทางเคมีของดิน ทำการเก็บตัวอย่างสัตว์ขาข้อขนาดเล็กในดินในพื้นที่ที่มีการถูกรบกวนด้วยไฟป่า บริเวณสถานีตรวจวัดสนามแม่เหล็กโลก มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตกาญจนบุรี เป็นเวลา 24 เดือน (เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555 ถึงเดือนมกราคม พ.ศ.2557) รวมทั้งวัดคุณสมบัติของดิน จากการศึกษาพบสัตว์ขาข้อขนาดเล็กในดินทั้งสิ้น 8 อันดับ และค่าความหนาแน่นของสัตว์ขาข้อขนาดเล็กในดินในกลุ่มของไรกามาซิดา (Order Gamasida) และแมลงหางดีด (Order Collembola) มีค่ามากที่สุด (14,183.75 และ 1,528.75 ตัวต่อตารางเมตร ตามลำดับ) ค่าความชื้นในดิน อุณหภูมิดิน และค่าความเป็นกรด–ด่างในดินที่พบสัตว์ขาข้อขนาดเล็กในดินมากที่สุดอยู่ในช่วง 10%–20%, 21–30 องศาเซลเซียส และ 6-8 ตามลำดับ ค่าความหลากหลายพบมากที่สุดในช่วงเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2556 คือ 1.18 จะเห็นได้ว่าปัจจัยทางกายภาพจะส่งผลทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อคุณสมบัติในดินส่งผลให้เกิดความเปลี่ยนแปลงของชุมชนของสัตว์ขาข้อขนาดเล็กในดิน

คำสำคัญ