ความหลากหลายและกิจกรรมของสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังในดินในระบบนิเวศนาข้าว

บทคัดย่อ

การศึกษาความหลากหลายของสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังในดิน พื้นที่ข้าวนาปรัง และข้าวนาปี อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น ระหว่างเดือนมกราคมถึงพฤศจิกายน พ.ศ. 2554 ทำการสุ่มตัวอย่างจำนวน 5 ซ้ำในแต่ละแปลง ด้วยวิธี TSBF โดยสำรวจสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังในก้อนดิน ขนาดกว้าง 25 ชม. x ยาว 25 ชม. x ลึก 10 ซม. เก็บตัวอย่างสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังในดินในแปลงนา และคันนา จำนวน 5 ชั้น คือ หน้าดิน 0-10 ซม. 10-20 ซม. 20-30 ซม. และ 30-70 ชม. ต่ำกว่าระดับผิวดินแปลงนา ทำการเก็บตัวอย่าง เพิ่ม 4 ชั้น เมื่อสุ่มตัวอย่างจากคันนา คือ 0-10 ซม. 10-20 ซม. 20-30 ซม. และ 30-40 ซม. เหนือระดับผิว ดินแปลงนา ในข้าวนาปรัง ผลการศึกษาพบความหลากหลายชนิดของสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังที่พบมาก ที่สุดคือ แมงมุม อันดับ Araneae (0.349) รองลงมาคือ ด้วงดิน อันดับ Coleoptera (0.343) ในแปลงนา และคันนา พบความหนาแน่นของหนอนริ้นน้ำจืด อันดับ Diptera (65%) และ มด อันดับ Hymenoptera (64%) มากที่สุด ตามลำดับ ส่วนในข้าวนาปี พบความหลากหลายชนิดของสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังที่พบ มากที่สุดคือ ด้วงดิน อันดับ Coleoptera (0.362) รองลงมาคือ มด อันดับ Hymenoptera (0.350) ใน แปลงนาและคันนา พบความหนาแน่นของมด อันดับ Hymenoptera มากที่สุด คิดเป็น 45% และ 31% ตามลำดับ ความหนาแน่นของสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังพบมากในคันนา เมื่อเปรียบเทียบกับแปลงนา และ ความหนาแน่นของสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังในดินลดน้อยลงในดินที่มีความลึกมากขึ้น การศึกษาคุณสมบัติทางกายภาพ และทางเคมีของดิน ในแปลงนาดำ และนาหว่านของข้าวนาปี พันธุ์ กข6 ที่มีการจัดการแตกต่างกัน พบว่า แปลงใส่ปุ๋ยเคมี มีปริมาณแมกนีเซียมในดินสูงที่สุด ในแปลง ใส่ปุ๋ยชีวภาพ พบมีปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ และความหนาแน่นรวมของดินสูงที่สุด และในแปลง ควบคุม พบมีปริมาณนโตรเจนทั้งหมด ปริมาณอินทรียวัตถุในดิน และความชื้นของดินสูงที่สุด ในแปลงใส ปุยชีวภาพ มีความสูงของต้นข้าว และผลผลิตข้าวมากที่สุด แต่ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทาง สถิติกับแปลงควบคุม และแปลงใส่ปุ้ยเคมี

คำสำคัญ