ผลของการปลูกยางพาราต่อการเปลี่ยนแปลงสมบัติทางเคมีและกายภาพดินในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กรณีศึกษา พื้นที่ปลูกยางพาราในจังหวัดขอนแก่นและจังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

การศึกษาคุณภาพดินของพื้นที่ที่มีการปลูกยางพาราอายุต่างกัน เปรียบเทียบกับพื้นที่ที่มีการใช้ ประโยชน์ที่ดินแบบต่างๆ ศึกษาโดยการประเมินความเปลี่ยนแปลงของสมบัติดิน ทั้งสมบัติทางกายภาพและทาง เคมี เก็บตัวอย่างดินโดยใช้พื้นที่ตัวแทนดินของภาคตะวันออกเฉียงเหนือรวมทั้งสิ้น ๓ บริเวณ คือ พื้นที่บริเวณ บ้านดอนช้าง อ.เมือง จ.ขอนแก่น จำนวน ๒ แปลง และพื้นที่บริเวณบ้านศิลา อ.คูเมือง จ.บุรีรัมย์ จำนวน ๑ แปลง พื้นที่ในแต่ละแปลงครอบคลุมพื้นที่ที่มีการใช้ประโยชน์ที่ดิน < แบบ คือ แปลงยางพาราอายุมาก (T. แปลง ยางพาราอายุน้อย (T.) พืชไร่ (มันสำปะหลัง, อ้อย) (T .) และป่าธรรมชาติ (T. ผลการศึกษาพบว่า ค่าความ หนาแน่นดิน (bulk density) ของดินในพื้นที่ที่มีการทำการเกษตร (ยางพารา, มันสำะหลัง หรืออ้อย) มีค่าสูงกว่า พื้นที่ที่ไม่ได้ทำการเกษตร (ปาธรรมชาติ) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับความเชื่อมั่น ๙๕9 ในขณะที่ค่า ความสามารถในการซาบซึมน้ำลดลง โดยแปลงป่ามีค่าความหนาแน่นดินต่ำสุด และแปลงปลูกพืชไร่ (มัน สำปะหลัง และอ้อย) มีค่าความหนาแน่นดินสูงสุด ในขณะที่แปลงพืชไร่มีค่าความสามารถในการซาบซึมน้ำต่ำสุด สำหรับค่าปฏิกิริยาดิน ( p ) พบว่า พื้นที่ทำการเกษตรจะมีค่า pH ในพื้นที่แปลงพืชไร่ และยางพาราต่ำกว่าพื้นที่ป่า ธรรมชาติ นอกจากนี้ พบการสะสมของปริมาณอินทรีวัตถุในแปลงยางพาราอายุมากและแปลงปาธรรมชาติ มีค่า สูงกว่าแปลงที่มีการประโยชน์แบบอื่นๆ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ในขณะที่แปลงพืซไร่และแปลงยางพาราอายุ มากมีการสะสมของปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์สูงกว่าการใช้ที่ ดินรูปแบบอื่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติสำหรับแปลงยางพาราอายุมากและแปลงป่าธรรมชาตินั้น พบว่ามีปริมาณโพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์ไม่แตกต่าง กันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ปริมาณฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมที่เป็นประโยซน์ในดินในแปลงยางพาราอายุน้อย แปลงยางพาราอายุมาก แปลงมันสำะหลังและแปลงป่าธรรมชาติมีค่าลดลงตามลำดับความลึก

คำสำคัญ