การพัฒนาบรรจุภัณฑ์ขนมไทยเพื่อการส่งเสริมสุขภาพสำหรับผู้บกพร่องทางสายตาด้วยระบบการพิมพ์สกรีน
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อพัฒนาบรรจุภัณฑ์ขนมไทยเพื่อการส่งเสริม สุขภาพโดยใช้ระบบการพิมพ์สกรีนด้วยอักษรเบรลล์ 2) เพื่อประเมินผลการรับรู้ข้อมูลของการใช้บรรจุภัณฑ์ขนมไทยเพื่อการส่งเสริมสุขภาพโดยใช้ระบบการพิมพ์สกรีนด้วยอักษรเบรลล์ที่มีข้อความอักษรเบรลล์ติดอยู่ของผู้บกพร่องทางสายตาและผู้ไม่มีความผิดปกติทางสายตา และ 3) เพื่อศึกษาความเหมาะสมของขนาด สี รูปทรงของตัวอักษรเบรลล์ต่อความสามารถในการพิมพ์ โดยมีขอบเขตของการวิจัยคือ 1) การทดสอบการออกแบบบรรจุภัณฑ์ขนมไทย ได้แก่ รูปทรงและขนาดของบรรจุภัณฑ์ 2) การศึกษาผลของเส้นผ่าศูนย์กลางและความหนาของอักษรเบรลล์ที่ได้จากการพิมพ์สกรีนก่อนและหลังขยายจุด 3) การทดสอบการพิมพ์อักษรเบรลล์ลงบนบรรจุภัณฑ์ 4) การประเมินผลการรับรู้ข้อมูลของการใช้บรรจุภัณฑ์ที่มีข้อความอักษรเบรลล์ติดอยู่ของผู้บกพร่องทางสายตาและผู้ไม่มีความผิดปกติทางสายตา วิธีดำเนินงานวิจัยประกอบด้วย งานวิจัยแบบผสมผสานเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ โดยมีเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้เป็นแบบสอบถามกลุ่มเป้าหมาย คือ กลุ่มที่ 1 ผู้บกพร่องทางสายตา จำนวน 30 คน กลุ่มที่ 2 ผู้บกพร่องทางสายตา และสามารถอ่านอักษรเบรลล์ได้จากศูนย์ฝึกอาชีพหญิงตาบอดสามพราน จำนวน 30 คน และกลุ่มที่ 3 ผู้ที่ไม่มีความบกพร่องทางสายตาในเขตกรุงเทพมหานคร จำนวน 30 คน ผลการดำเนินการวิจัยพบว่า กระดาษอาร์ตมัน ขนาด 250 แกรม เป็นชนิดกระดาษที่เหมาะสมสำหรับขึ้นรูปบรรจุภัณฑ์และประยุกต์พิมพ์อักษรเบรลล์ลงบนบรรจุภัณฑ์ด้วยระบบการพิมพ์สกรีนสำหรับข้อความสำคัญที่เรียงลำดับจากมากไปหาน้อย ได้แก่ 1) ชื่อผลิตภัณฑ์อาหาร 2) สรรพคุณสินค้าผลิตภัณฑ์ 3) ข้อบ่งใช้ วิธีการบริโภค 4) ขนาดและการบรรจุ และ 5) ราคา และรูปแบบบรรจุภัณฑ์โดยเรียงจากมากไปหาน้อยต่อความพึงพอใจต่อการอ่านอักษรเบรลล์บนบรรจุภัณฑ์ 5 ชนิด คือ 1) ขนมเปียกปูน 2) ขนมเม็ดขนุน 3) ขนมชั้น 4) ขนมทองหยอด และ 5) ขนมฝอยทอง และรูปแบบบรรจุภัณฑ์ที่มีความพึงพอใจเรียงลำดับจากมากไปหาน้อย คือ 1) คือ รูปทรงสี่เหลี่ยมและมีที่จับสำหรับถือหิ้วรูปทรงผีเสื้อ 2) รูปทรงตะกร้าและมีที่จับสำหรับถือหิ้วรูปทรงครึ่งวงกลม 3) ลักษณะรูปทรงถุงหูหิ้ว 4) รูปใบตองห่อหมกและมีตัวสอดล็อกรูปหัวใจ และ 5) รูปทรงสี่เหลี่ยมและมีที่จับสำหรับถือหิ้วรูปทรงครึ่งวงกลม จากแบบประเมินอันดับแรกผู้ที่มีความบกพร่องทางสายตาเห็นด้วยอย่างยิ่งกับการผลิตฉลากบรรจุภัณฑ์ขนมไทยด้วยอักษรเบรลล์สำหรับผู้ที่มีความบกพร่องทางสายตา (ร้อยละ 70) รองลงมาคือ ควรให้มีอักษรเบรลล์บนบรรจุภัณฑ์ขนมไทยและบรรจุภัณฑ์อาหารทุกชนิด และอักษรเบรลล์บนบรรจุภัณฑ์ขนมไทยนี้ทำให้สามารถตัดสินใจในการเลือกซื้อผลิตภัณฑ์อาหารได้อย่างถูกต้อง (ร้อยละ 63.33) และอันดับที่ 3 คือ ผู้ที่มีความบกพร่องทางสายตาเห็นด้วยอย่างยิ่งกับการพัฒนาอักษรเบรลล์บนบรรจุภัณฑ์และนอกจากบรรจุภัณฑ์ขนมไทยแล้ว ควรมีการพัฒนาอักษรเบรลล์ให้แพร่หลายไปยังผลิตภัณฑ์อื่น และผู้บกพร่องทางสายตาได้รับประโยชน์จากฉลากบรรจุภัณฑ์อาหารอักษรเบรลล์อย่างมาก (ร้อยละ 60) สำหรับผู้ที่ไม่มีความบกพร่องทางสายตา พบว่า อักษรเบรลล์ไม่เป็นอุปสรรคต่อการอ่านข้อความบนบรรจุภัณฑ์ (ร้อยละ 86.67 ) รองลงมาคือ อักษรเบรลล์ไม่มีผลกระทบต่อภาพลักษณ์สินค้าโดยรวม (ร้อยละ 83.33) และอันดับสุดท้าย คือ เป็นการออกแบบบรรจุภัณฑ์เพื่อมวลชนในการเข้าถึงประชาชนทุกกลุ่ม ทุกเพศและวัย(ร้อยละ 83.33 ) การวิจัยครั้งนี้เป็นการออกแบบตามหลักของ Universal Design ในการออกแบบบรรจุภัณฑ์เพื่อมวลชนในการเข้าถึงประชาชนทุกกลุ่ม ทุกเพศและวัย