การพัฒนาดินแดงท้องถิ่นเพื่อการผลิตผลิตภัณฑ์เครื่องโต๊ะอาหาร

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องการพัฒนาดินแดงท้องถิ่นเพื่อการผลิตผลิตภัณฑ์เครื่องโต๊ะอาหารมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างและทดสอบอัตราส่วนผสมของเนื้อดินปั้นจากดินแดงท้องถิ่นบ้านสารภีตําบลจอมปลวก อําเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม ที่เหมาะสมกับการขึ้นรูปด้วยวิธีหล่อโดยการทดสอบสมบัติทางเคมีและสมบัติทางฟิสิกส์ของเนื้อดินปั้นจากดินแดงท้องถิ่น หลังจากนั้นเลือกระดับอุณหภูมิที่เหมาะสมสําหรับนําไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เครื่องโต๊ะอาหาร จากการทดลองเผาที่ 5 ระดับอุณหภูมิคือ 1,000, 1,050, 1,100, 1,150 และ 1,200 องศาเซลเซียสนําไปทดสอบกับอัตราส่วนผสมของเคลือบเพื่อค้นหาสูตรเคลือบที่เหมาะสมกับอัตราส่วนผสมของเนื้อดินปั้นจากดินแดงท้องถิ่นบ้านสารภีตําบลจอมปลวก อําเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม ที่เหมาะสมกับการขึ้นรูปด้วยวิธีหล่อแบบ นําอัตราส่วนผสมของเคลือบ และเนื้อดินปั้นจากดินแดงท้องถิ่นมาทดสอบสมบัติที่เหมาะสมต่อการผลิตผลิตภัณฑ์เครื่องโต๊ะอาหารตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม แล้วจึงออกแบบและสร้างบรรจุภัณฑ์น้ำตาลมะพร้าวจากดินแดงท้องถิ่นบ้านสารภีอําเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม ผลการศึกษาพบว่า 1. ภายหลังการทดสอบสมบัติทางเคมีและสมบัติทางฟิสิกส์ของดินแดงท้องถิ่น เมื่อพิจารณาสมบัติทางฟิสิกส์ที่เป็นสมบัติหลังเผาได้แก่สมบัติด้านการดูดซึมน้ําและความทนไฟ พบว่าระดับอุณหภูมิในการเผาดินแดงท้องถิ่นบ้านสารภีอําเภอบางคนทีจังหวัดสมุทรสงครามที่เหมาะสมสําหรับนําไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เครื่องโต๊ะอาหารได้และมีการดูดซึมน้ำไม่เกินร้อยละ 8 คือที่อุณหภูมิการเผา 1,100 องศาเซลเซียส เนื้อดินปั้นจากดินแดงท้องถิ่นมีความทนไฟได้มีการดูดซึมน้ำหลังเผาร้อยละ 4.75 การหดตัวหลังเผาร้อยละ 5.26 และการหดตัวรวมร้อยละ 18.80 2. เมื่อพิจารณาสมบัติของเคลือบหลังเผาที่อุณหภูมิ 1,100 องศาเซลเซียส (โคนหมายเลข 03) บรรยากาศการเผาไหม้แบบสมบูรณ์ด้วยเตาไฟฟ้าแล้ว ได้พิจารณาเลือกอัตราส่วนผสมของเคลือบสูตรที่ประกอบด้วยหินฟันม้าชนิดโซเดียมร้อยละ 30 บอแรกซ์ร้อยละ 25 ควอตซ์ร้อยละ 22 ดินขาวร้อยละ 8 หินปูนร้อยละ 5 โซดาแอชร้อยละ 5 ซิงก์ออกไซด์ร้อยละ 3 และแบเรียมคาร์บอเนตร้อยละ 2 เป็นเคลือบที่เหมาะสมกับอัตราส่วนผสมของเนื้อดินปั้นจากดินแดงท้องถิ่นบ้านสารภีอําเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม ที่เหมาะสมกับการขึ้นรูปด้วยวิธีหล่อแบบ โดยเคลือบหลังเผามีผิวเคลือบมันแวววาว เคลือบไม่ไหลตัว มีตําหนิเคลือบน้อย และเป็นเคลือบใสที่เห็นสีของเนื้อดินปั้น ไม่พบการรานตัวของผิวเคลือบ 3. ภายหลังการทดสอบคุณลักษณะที่ต้องการด้านปริมาณตะกั่วและแคดเมียม พบว่าปริมาณตะกั่วที่ละลายออกจากผลิตภัณฑ์เซรามิกที่ทําจากเนื้อดินปั้นจากดินแดงท้องถิ่นและเคลือบที่เหมาะสมมีน้อยกว่า 0.001 มิลลิกรัมต่อลูกบาศก์เดซิเมตรซึ่งน้อยกว่าเกณฑ์มาตรฐานที่กําหนด (2 มิลลิกรัมต่อลูกบาศก์เดซิเมตร) ส่วนแคดเมียมพบว่าอยู่ระหว่าง 0.073 – 0.100 มิลลิกรัมต่อลูกบาศก์เดซิเมตร ซึ่งต่ํากว่าเกณฑ์มาตรฐานที่กําหนด (0.5 มิลลิกรัมต่อลูกบาศก์เดซิเมตร) ผลการทดสอบคุณลักษณะที่ต้องการตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม พบว่าผลิตภัณฑ์เซรามิกที่ทําจากเนื้อดินปั้นจากดินแดงท้องถิ่นและเคลือบที่เหมาะสม สามารถทนต่อการเปลี่ยนอุณหภูมิโดยฉับพลันโดยไม่มีรอยแตกร้าว และผิวเคลือบไม่ราน มีการดูดซึมน้ำร้อยละ 2.9565 และไม่มีรอยร้าวหรือรานที่ผิวเคลือบภายหลังการทดสอบความทนต่อการราน 4. จากผลการศึกษาความต้องการของกลุ่มผู้บริโภค รวมทั้งสภาพปัญหาและความต้องการของผู้ผลิตน้ําตาลมะพร้าวบ้านสารภีอําเภอบางคนทีจังหวัดสมุทรสงคราม นําสู่การสร้างแนวคิดในการออกแบบบรรจุภัณฑ์น้ำตาลมะพร้าวที่มีเอกลักษณ์ชุมชน ได้รูปแบบของบรรจุภัณฑ์มะพร้าวเพื่อนําไปทําต้นแบบผลิตภัณฑ์ตามกระบวนการผลิตเซรามิกจํานวน 3 แบบเมื่อนําผลิตภัณฑ์ตัวอย่างไปสอบถามความคิดเห็นของประชาชน นักท่องเที่ยว ผู้จําหน่ายน้ำตาลมะพร้าว และผู้ผลิตน้ําตาลมะพร้าวในจังหวัดสมุทรสงครามที่มีต่อผลิตภัณฑ์ที่มีเอกลักษณ์ พบว่าผู้ตอบจัดลําดับให้บรรจุภัณฑ์น้ําตาลมะพร้าวที่ได้แนวคิดจากโพงเคี่ยวน้ําตาลเป็นลําดับที่ 1 ที่เหมาะสมกับการใช้บรรจุน้ําตาลมะพร้าวเพื่อการใช้งานและเป็นของฝาก ข้อเสนอแนะ 1. การออกแบบรูปทรงผลิตภัณฑ์ที่จะใช้ดินแดงท้องถิ่นบ้านสารภีอําเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงครามควรเลือกรูปแบบที่เรียบง่าย ลดหรือตัดทอนบางส่วน รวมทั้งการเผา เคลือบที่อุณหภูมิสูงกว่าจุดสุกตัว 30–50 องศาเซลเซียส สําหรับผลิตภัณฑ์ที่มีฝาปิด 2. ออกแบบบรรจุภัณฑ์น้ำตาลมะพร้าวที่มีเอกลักษณ์และตอบสนองความต้องการใน ส่วนของการสื่อสารด้วยข้อความที่เป็นตัวอักษร ภาพ และ/หรือ ตราสัญลักษณ์ประกอบกับการ สื่อสารเอกลักษณ์โดยใช้รูปร่าง รูปทรงของผลิตภัณฑ์ที่มีความหมายที่ได้จากงานวิจัยครั้งนี้ 3. ทดสอบข้อกําหนดอื่น ๆ ที่ระบุไว้ในมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม มอก. 601–2546 ภาชนะเซรามิกที่ใช้กับอาหาร : เออร์เทนแวร์ รวมทั้งมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน มผช. 46/2556 เครื่องปั้นดินเผาเออร์เทนแวร์กรณีการผลิตในระบบอุตสาหกรรม

คำสำคัญ