กลไกสนับสนุนการป้องกันการดื่มสุราอย่างมีส่วนร่วมของนักศึกษามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเซิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา สถานการณ์การดื่มสุรา ปัจจัยเงื่อนไขที่มีอิทธิพลต่อการดื่มสุรา ปัจจัยที่ส่งเสริมให้นกศึกษา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนครไม่ดื่มสุรา และสังเคราะห์หากลไกในการป๋องกันการดื่ม สุราอย่างมีส่วนร่วมของนักศึกษามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร ผู้ร่วมวิจัยเป็นนักศึกษา แกนนำที่มีจิตอาสามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนครทุกคณะ สาขาและทุกขั้นปีแบบ ภาพรวมโดยมีอาจารย์ ๒ ท่านเป็นผู้ร่วมโครงการวิจัย และการเก็บรวบรวมข้อมูลจะเป็นแบบการ สังเกตแบบมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วม การสนทนากลุ่ม และการสัมภาษณ์เชิงลึก นอกจากนี้ยังใช้ การประชุมระดมแนวคิดในแกนนำนักศึกษาแต่ละขั้นปีและชุมนุมต่าง ๆ เพื่อค้นหาข้อมูลจากการ เสวนาอย่างอิสระ สะท้อนแนวคิดและแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ร่วมวิเคราะห์ปัญหาและหากลไกใน การป้องกันการดื่มสุราของนักศึกษาตรวจสอบความถูกต้องและความเชื่อถือได้ของข้อมูลโดยการ ตรวจสอบการรวบรวมข้อมูลและต้านข้อมูล ร่วมวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เซิงเนื้อหา ซึ่ง นักศึกษาจะเป็นหลักในการหาข้อมูลโดยมีผู้วิจัยและผู้ร่วมโครงการคอยควบคุมดูแลให้ความเป็น อิสระอย่างใกล้ชิด ผลการวิจัย พบว่านักศึกษามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนครมีประมาณส่วน หนึ่งในสามที่มีประสบการณ์ในการดื่มสุรา โดยนักศึกษาในแต่ละขั้นปีมีความเกี่ยวช้องกับสุราที่ แตกต่างกัน ขั้นปีที่ ๑ มีจำนวนน้อยที่ดื่มสุรา ส่วนใหญ่ดื่มเพราะรุ่นพี่ซักซวนและมีกิจกรรม ขั้นปีที่ ๒ มีสังคมกว้างขึ้น เริ่มเที่ยวกลางคืนและดื่มสุรา ขั้นปีที่ ๓ มีเพื่อนทั้งในและต่างคณะมากขึ้น มีบทบาทเป็นหัวหน้าในกิจกรรมเสริมหลักสูตรต่าง ๆ และดื่มสุรากันมากขึ้น และขั้นปีที่ ๔ เริ่มมี กิจกรรมต่าง ๆ น้อยลงต้องผีเกงานตามหลักสูตร มีการดื่มสุราเมื่อกลับมาพบกันบ้าง นักศึกษาหญิง บางคนเริ่มเที่ยวและหัดดื่มสุราเพราะเป็นสิ่งใหม่ นอกจากนี้นักศึกษาได้แบ่งประเภทการดื่มสุราเป็น ๓ กลุ่ม คือ ๑. กลุ่มที่ไม่เคยดื่มสุรา ๒. กลุ่มที่ดื่มสุราเป็นบางครั้ง และ ๓. กลุ่มที่ดื่มสุราเป็นประจำ พบว่ากลุ่มที่ดื่มสุราเป็นประจำจะมีปัญหาและผลกระทบจากการดื่มสุรามากที่สุด ปัจจัยเงื่อนไขที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการดื่มสุราของนักศึกษามีทั้งปัจจัยภายในและ ปัจจัยภายนอก ได้แก่ ความอยากรู้ อยากลอง ต้องการหาทางออก การมีทัศนคตต่อสุราในทางบวก อยากเลียนแบบ และปัจจัยภายนอก ได้แก่ กิจกรรมของมหาวิทยาลัยฯ มากไป การคบเพื่อนหรือรุ่น พี่ซักซวน สังคมที่ยอมรับการดื่มสุรา การใช้สุราเป็นเครื่องมือในการเข้าสังคมหรือการคบเพื่อน การมีเงินพอที่จะซื้อสุรา ครอบครัวไม่ซัดขวางการดื่มสุรา และการมีสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการดื่มสุรา ส่วนปัจจัยที่ส่งเสริมให้นักศึกษาไม่ดื่มสุรา ปัจจัยภายใน ได้แก่ การมีทัศนคติต่อสุราในทางลบ การยึดหลักศาสนา การมีพันธะสัญญาและมีสัจจะมุ่งมั่นตั้งใจที่จะไม่ดื่มสุรา ส่วนปัจจัยภายนอก ได้แก่ การได้รับการพัฒนาทักษะชีวิต ครอบครัว ภาพลักษณ์ของวิชาชีพสาขาที่เรียน ความรับผิดขอบเรื่องการเรียนและกิจกรรม รวมถึงมาตรการควบคุมการดื่มสุราข•องมหาวิทยาลัย เทคโนโลยีราชมงคลพระนคร กลไกการป้องกันการดื่มสุราในกลุ่มนักศึกษามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระ นครที่ได้ร่วมกันสรุปมีดังนี้ ๑. กลไกภายใน ให้ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับปัญหาทางครอบครัว การเลี้ยงดู การอบรมจากครอบครัว ศาสนาและจริยธรรมแก่นักศึกษาให้มีความตระหนักและเข้าใจ จนนักศึกษามีจิตใจที่เข้มแข็งจนสามารถให้สัจจะและสร้างพันธะสัญญาแก่ตนเอง ๒. กลไกภายนอก เป็นการให้ความรู้ ความเข้าใจและความเป็นกันเอง มีกิจกรรมเสริมให้นักศึกษา จนสามารถปรับตัว เข้ากับสังคมต่าง ๆ ได้อย่างเข้มแข็ง เซ่น เพื่อนเตือนเพื่อน พี่เตือนบ้อง กิจกรรมช่วยเหลือกันเมื่อมี ปัญหาการหากิจกรรมที่มีประโยชน์ทำยามว่าง การตั้งกลุ่มต่อต้านการดื่มสุรา การประซาสัมพันธ์ และชี้ให้เห็นถึงผลเสียของสุราอย่างเป็นรูปธรรม การปรับเปลี่ยนค่านิยมใหม่ที่ไม่ใช้สุราในการ แก้ปัญหาใด ๆ การรณรงค์เพื่อกระตุ้นให้ทุกฝ่ายมีส่วนร่วม การศึกษาดูงานและการเข้าปฏิบัติธรรม กฎระเบียบภายในมหาวิทยาลัยและความร่วมมือของรุ่นพี่และบรรดาอาจารย์

คำสำคัญ