การพัฒนา affinity column chromatography ในการศึกษาsynergistic effect ของสาร shatavarins ในรากสามสิบ
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
สามสิบ หรือ Asparagus racemosus Wild (Family Asparagaceae) หรือ Shatavari เป็นสมุนไพรที่มีการใช้ทั้งในประเทศอินเดียและไทยมาเป็นเวลานาน รากของสามสิบใช้ในด้านรักษาความสมดุลของร่างกาย บำรุงและฟื้นฟูระบบสืบพันธุ์เพศหญิง ต้านเชื้อแบคทีเรีย ต้านเชื้อรา แก้อาการท้องเสีย สารต้านอนุมูลอิสระ สารกระตุ้นภูมิคุ้มกัน ป้องกันอาการอาหารไม่ย่อยและแก้ไอ สารประกอบหลักในรากสามสิบคือสารกลุ่ม steroidal saponins อันได้แก่ shatavarins I-X แต่ยังไม่มีรายงานวิจัยที่ยืนยันว่าสารกลุ่มนี้ เกี่ยวข้องกับฤทธิ์ทางชีวภาพในรากสามสิบ ในการวิจัยครั้งนี้จึงมุ่งเน้นที่จะพัฒนาอิมมูโนอัฟฟินิตีโครมาโทรกราฟีคอลัมน์ โดยใช้โมโนโคลนอลแอนติบอดี้ที่มีความจำเพาะต่อสาร Shatavarin IV (MAb-SH IV) เพื่อแยกสารกลุ่มซาโปนินไกลโคไซด์ออกจากสารอื่นๆในสารสกัด fraction ที่ไม่มีซาโปนินไกลโคไซด์หรือ“knockout fraction”กับ saponin fraction จะถูกนำไปศึกษาฤทธิ์ทางชีวภาพ อิมมูโนอัฟฟินิตีโครมาโทรกราฟีคอลัมน์ถูกพัฒนาขึ้นโดยใช้ Affi gel hydrazide เป็น solid support และ immobilize สาร MAb-SH IV ด้วย sodium periodate พบว่าค่า coupling efficiency ของคอลัมน์เท่ากับ 67.7 % และสารละลายที่เหมาะสมในขั้นตอนการล้าง (washing step) และการชะเอาสารสำคัญออก (elution step) ได้แก่ phosphate buffer solution (PBS) pH 7.4 และ 40% MeOH ใน PBS ตามลำดับ ซึ่งระบบตัวทำละลายดังกล่าวให้ค่า % recovery ของ shatavarin IV มากกว่า 80% จากการศึกษา capacity ของคอลัมน์ที่พัฒนาขึ้น พบว่าสามารถแยกสาร shatavarin IV ได้ 10.78 ug ต่อ immunoaffinity gel 1 มล. คณะผู้วิจัยสามารถแยกสารซาโปนินไกลโคไซด์บริสุทธิ์ได้ 2 สารคือ shatavarin IX และ asparagoside A จากสารสกัดรากสามสิบ โดยใช้ เครื่อง High-Speed Countercurrent Chromatography (HSCCC) เพื่อใช้ในการเป็นสารซาโปนินมาตรฐานในการวิเคราะห์ด้วย LC/MS/MS และเพื่อใช้ศึกษาเปรียบเทียบฤทธิ์ anti-oxidation ด้วย TBARS assay กับสารสกัดและแฟรคชั่นที่แยกได้จากอิมมูโนอัฟฟินิตีโครมาโทรกราฟีคอลัมน์ เมื่อวิเคราะห์แฟรคชั่นที่ได้จากอิมมูโนอัฟฟินิตีโครมาโทรกราฟีคอลัมน์ด้วย LC/MS/MS และcompetitive ELISA พบว่า knockout fraction ไม่มีสารซาโปนินไกลโคไซด์ที่พบในสารสกัดรากสามสิบ และใน saponin fraction พบสารซาโปนินไกลโคไซด์ทุกตัวที่มีในสารสกัดรากสามสิบ ดังนั้นจึงสรุปได้ว่าอิมมูโนอัฟฟินิตีโครมาโทรกราฟีคอลัมน์ที่พัฒนาขึ้นสามารถแยกสารกลุ่มซาโปนินไกลโคไซด์ออกจากสารอื่นๆ ในรากสามสิบได้ในขั้นตอนเดียว เมื่อทดสอบฤทธิ์การต้าน lipid peroxidation ของแฟรคชั่นที่ได้จากอิมมูโนอัฟฟินิตีโครมาโทรกราฟีคอลัมน์ที่สร้างขึ้น พบว่า knockout fraction มีฤทธิ์ต้าน lipid peroxidation สูงกว่า saponin fraction ซึ่งสามารถสรุปได้ว่าสารที่เป็นตัวออกฤทธิ์ต้าน lipid peroxidation ในสารสกัดรากสามสิบเป็นสารอื่นๆ ที่ไม่ใช่สารกลุ่มซาโปนินไกลโคไซด์ นอกจากนี้ knockout fraction และ saponin fraction สามารถใช้ในการทดสอบฤทธิ์ทางชีวภาพอื่นๆ เพื่อพิสูจน์ว่าสารออกฤทธิ์ในรากสามสิบคือ saponins หรือไม่ การศึกษานี้จะเป็นประโยชน์สำหรับพัฒนาการใช้รากสามสิบ เพื่อใช้ประโยชน์ด้านสุขภาพหรือเครื่องสำอางต่อไป