รูปแบบและมาตรการแก้ปัญหาอาชญากรรมไซเบอร์

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง รูปแบบและมาตรการการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมไซเบอร์ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพปัญหาของอาชญากรรมไซเบอร์ที่เกิดขึ้นในประเทศไทย ศึกษากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับอาชญากรรม ไซเบอร์ รวมทั้งระบบการพิสูจน์หลักฐานอาชญากรรมไซเบอร์ เพื่อสร้างรูปแบบและมาตรการในการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมไซเบอร์ การวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Methodology) โดยการประชุมกลุ่มย่อย (Focus Group) และผ่านเครื่องมือการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (Storytelling) ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพปัญหาของอาชญากรรมไซเบอร์ที่เกิดขึ้นในประเทศไทย สามารถแบ่งเป็นประเด็นสำคัญ คือ 1) ปัญหาด้านข้อกฎหมาย-ฐานความผิด-เขตอำนาจ-ใครต้องเป็นผู้รับผิด-ลักษณะพยาน 2) ปัญหาด้านเทคนิค -เทคนิคพัฒนาต่อเนื่อง-การศึกษา-เทคนิคในการเก็บหลักฐาน 3) แนวทางการปฏิบัติ -การประสานแนวทางปฏิบัติ ระหว่าง -ตำรวจ-อัยการ-ศาล 4) วัฒนธรรม – วัฒนธรรมที่แตกต่างกันในแต่ละประเทศ 2. กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับอาชญากรรมไซเบอร์ที่สำคัญ เช่น พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำผิดทางคอมพิวเตอร์ พ.ศ.2550 พระราชบัญญัติที่ว่าด้วยการทำธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ.2544 และกฎหมายเกี่ยวกับลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ เป็นต้น และกำหนดกฎของระบบการพิสูจน์หลักฐานอาชญากรรมไซเบอร์ 4 ข้อ ได้แก่ 1) ความสมบูรณ์ของหลักฐาน 2) ระบุที่มาของหลักฐานได้ 3) บุคคลที่ดูแล หรือเก็บหลักฐานต้องเป็นผู้เชี่ยวชาญ และ 4) หลักฐานต้องได้รับการตรวจสอบด้วยกระบวนการทางกฎหมาย 3. รูปแบบและมาตรการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมไซเบอร์ ที่สำคัญคือ การนำส่งวัตถุพยานในการตรวจพิสูจน์ทางอาชญากรรมไซเบอร์ เช่น อย่าเปิดเครื่องอุปกรณ์ถ้าหากว่าเครื่องปิดอยู่ เป็นต้น ด้านมาตรการในการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมไซเบอร์ เช่น ควรเร่งการออกกฎหมายให้ครอบคลุมการกระทำความผิดมากขึ้น เป็นต้น