การพัฒนารูปแบบการจัดงานกิจกรรมเพื่อป้องกันปัญหายาเสพติดภายในสถานศึกษา เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีของนักเรียน-นักศึกษา : กรณีศึกษาวิทยาลัยการอาชีพนิคมคำสร้อย อาชีวศึกษาจังหวัดมุกดาหาร โดยใช้หลักการมีส่วนร่วม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการพัฒนารูปแบบการจัดงานกิจกรรมเพื่อป้องกันปัญหายาเสพติด ภายในสถานศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดี ของนักเรียน – นักศึกษา : กรณีศึกษา วิทยาลัยการอาชีพนิคมคำสร้อย อาชีวศึกษามุกดาหาร โดยใช้หลักการมีส่วนร่วม ซึ่งมีขั้นตอนในการศึกษา 3 ระยะ โดยได้พัฒนารูปแบบการจัดงานกิจกรรมป้องกันปัญหายาเสพติด จำนวน 4 รูปแบบ ศึกษาจากกลุ่มตัวอย่าง รูปแบบละ 60 คน รวมทั้งสิ้น จำนวน 240 คน ประกอบด้วย นักเรียน นักศึกษา ของวิทยาลัยการอาชีพนิคมคำสร้อย ปีการศึกษา 2556 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถาม แบบมาตราส่วนประมาณค่า (Rating Scale) 5 ระดับ ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ ได้แก่ การแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สรุปผลการวิจัยได้ดังนี้ 1. สภาพปัจจุบันและความต้องการจัดงานกิจกรรมในรูปแบบต่าง ๆ ในปัจจุบันของ กลุ่มเป้าหมาย 2 กลุ่ม ประกอบด้วย 1) ผู้นำชุมชน ผู้ปกครอง นักเรียน นักศึกษา ประชาชนในเขตพื้นที่บริการ เจ้าหน้าที่ตำรวจ เจ้าหน้าที่สาธารณสุข เจ้าหน้าที่เรือนจำจังหวัดมุกดาหาร นักเรียน-นักศึกษา ผู้บริหารสถานศึกษา ครูผู้ที่เกี่ยวข้องกับงานกิจการนักเรียนนักศึกษา ของวิทยาลัยการอาชีพนิคมคำสร้อย รวมทั้งสิ้น 50 คน โดยแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ พบว่ากลุ่มเป้าหมายมีความห่วงใยต่อสถานการณ์การแพร่ระบาดของยาเสพติดในปัจจุบันในระดับมาก ต้องการให้มีวิทยากรหรือผู้ให้ความรู้แก่ผู้เข้ารับการอบรม การจัดกิจกรรมแต่ละกิจกรรมไม่น้อยกว่า 2 วัน โดยรูปแบบของกิจกรรมที่ต้องการนั้นกลุ่มเป้าหมายให้ ต้องการรูปแบบการศึกษาดูงาน รูปแบบการบรรยายจากผู้ทรงคุณวุฒิ รูปแบบกิจกรรมอาสาพัฒนา รูปแบบกิจกรรมทางศาสนา รูปแบบกิจกรรมการกีฬา และรูปแบบกิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ ตามลำดับ 2) ศึกษาสภาพการดำเนินงานกิจกรรป้องกันปัญหายาเสพติดที่ประสบความสำเร็จของสถานศึกษาประกอบด้วย วิทยาลัยการอาชีพนวมินทราชินีมุกดาหาร และวิทยาลัยการอาชีพเลิงนกทา จังหวัดยโสธร 2. จัดประชุมนักเรียน นักศึกษาที่เป็นคณะกรรมการองค์การนักเรียน นักศึกษา คณะกรรมการชมรมวิชาชีพ ของวิทยาลัยการอาชีพนิคมคำสร้อย จำนวน 50 คน ระดมสมอง เพื่อร่วมกันค้นหารูปแบบของกิจกรรม โดยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม โดยนำไปพิจารณาร่วมกับการสรุปในขั้นตอนที่ 1 และสถานศึกษาที่เคยได้จัดกิจกรรมเพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายของสถานศึกษา สรุปผลของการพัฒนารูปแบบการจัดงานกิจกรรมเพื่อป้องกันปัญหายาเสพติด ภายในสถานศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดี ของนักเรียน – นักศึกษา จำนวน 4 รูปแบบ ดังนี้ 1) กิจกรรมการอบรมและให้ความรู้เกี่ยวกับการป้องกันปัญหายาเสพติดเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี 2) กิจกรรมทัศนสัมมนาต้านยาเสพติดเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี 3) กิจกรรมการเสวนาและแลกเปลี่ยนความรู้ปัญหายาเสพติดเพ่อคุณภาพชีวิตที่ดี 4) กิจกรรมคุณธรรมนำชีวิตและจิตอาสาเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดี 3. ทดลองใช้ ประเมินผล และวิเคราะห์ข้อมูลจากการประเมินความพึงพอใจของการพัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรมทั้ง 4 รูปแบบ ปรากฏว่า รูปแบบกิจกรรมที่มีความพึงพอใจมากที่สุดคือ กิจกรรมการเสวนาและแลกเปลี่ยนความรู้ปัญหายาเสพติดเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี โดยรวมอยู่ในระดับ มาก ( = 3.91) รองลงมาคือกิจกรรมทัศนสัมมนาเพื่อต้านยาเสพติดและรูปแบบกิจกรรมคุณธรรมนำชีวิตและจิตอาสาเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีโดยรวมอยู่ในระดับ มาก ( = 3.90) และระดับความพึงพอใจตำสุดคือ กิจกรรมการอบรมและให้ความรู้เกี่ยวกับการป้องกันปัญหายาเสพติดเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี โดยรวมอยู่ในระดับ มาก ( = 3.87) 4. ผลการวิเคราะห์ข้อเสนอแนะจากแบบสอบถามทั้ง 4 รูปแบบ ปรากฏว่า ผู้เข้ารับการอบรมแต่ละรูปแบบได้ให้ข้อเสนอแนะและความคิดเห็นเพิ่มเติมจากแบบสอบถามที่จะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนารูปแบบการจัดงานกิจกรรมเพื่อป้องกันปัญหายาเสพติดในสถานศึกษาต่อไป เช่น ควรให้มีจัดการอบรมให้กับ นักเรียน นักศึกษาทุกคนและให้ทุกคนได้มีโอกาสได้เข้าร่วมกิจกรรม เพื่อสร้างความตระหนักในปัญหายาเสพติด การดำเนินกิจกรรมควรมีระยะเวลาไม่น้อยกว่า 2 วัน การอบรมควรจัดนอกสถานที่โดยให้สอดคล้องกับกิจกรรม เช่น การอบรม เรื่องยาเสพติด หรือ คุณธรรม ควรจัดที่ วัด หรือ สถานที่ปฏิบัติธรรมเป็นต้น วิทยากรที่ให้ความรู้เป็นผู้ที่เหมาะสม มีความรู้ความสามารถในการถ่ายทอดความรู้ได้ดี สถานที่ดูงานควรเพิ่มวันเวลาและสถานที่ที่เกี่ยวข้องกับการบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติดเพิ่มเติม และควรจัดกิจกรรมในรูปแบบต่าง ๆ ให้ต่อเนื่องและสม่ำเสมอเพื่อสร้างความตระหนักต่อนักเรียน นักศึกษาในสถานศึกษามากขึ้น

คำสำคัญ