การพัฒนาศักยภาพอีสานใต้เพื่อเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมการจัดประชุม สัมมนา การท่องเที่ยวเพื่อเป็นรางวัลและนิทรรศการ (MICE Industry) เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (AEC) กรณีศึกษา อำเภอโขงเจียมและอำเภอสิรินธร จังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่อง การพัฒนาศักยภาพอีสานใต้เพื่อเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมการจัดประชุม สัมมนา การท่องเที่ยวเพื่อเป็นรางวัลและนิทรรศการ (MICE Industry) เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (AEC) กรณีศึกษา อ าเภอโขงเจียมและอ าเภอสิรินธร จังหวัด อุบลราชธานี มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อศึกษาปัจจัยในการเลือกจุดหมายเพื่อการจัดประชุม สัมมนาการท่องเที่ยวเพื่อเป็นรางวัลและนิทรรศการในพื้นที่ อำเภอโขงเจียมและอำเภอสิรินธร จังหวัดอุบลราชธานี (2) เพื่อประเมินศักยภาพขององค์กรธุรกิจผู้ให้บริการด้านการจัดประชุม สัมมนา การท่องเที่ยวเพื่อเป็นรางวัลและนิทรรศการในพื้นที่ อำเภอโขงเจียมและอำเภอสิรินธร จังหวัดอุบลราชธานี และ (3) เพื่อนำเสนอแนวทางการพัฒนาปัจจัยในการเลือกจุดหมายและองค์กรธุรกิจผู้ให้บริการด้านการจัดประชุม สัมมนา การท่องเที่ยวเพื่อเป็นรางวัลและนิทรรศการในพื้นที่ อำเภอโขงเจียมและอำเภอสิรินธร จังหวัดอุบลราชธานีเพื่อก่อให้เกิดการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (AEC) โดยใช้เครื่องมือของงานวิจัย ประกอบด้วย (1) การสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth interview) (2) การแจกแบบสอบถาม (Questionnaire) และ (3) การระดมความคิดเห็น (Focus group) ผลการวิจัยพบว่า นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาสำหรับการท่องเที่ยวแบบธุรกิจ MICE ในพื้นที่อำเภอโขงเจียมและอำเภอสิรินธรส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง มีอายุระหว่าง 31-40 ปี มีระดับการศึกษาในระดับปริญญาตรีหรือเทียบเท่า ส่วนใหญ่มีอาชีพเป็นพนักงานรัฐวิสาหกิจ และข้าราชการ / พนักงาน ของรัฐ มีรายได้เฉลี่ยต่อเดือนสูงกว่า 25,000 บาทขึ้นไป โดยส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในพื้นที่จังหวัดอุบลราชธานี ด้านพฤติกรรมการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยว พบว่านักท่องเที่ยวส่วนใหญ่เดินทางมาประชุม/สัมมนา หรือชมนิทรรศการที่ อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานีมากกว่า 1 ครั้ง โดยส่วนใหญ่เดินทางมาประชุม/สัมมนา หรือชมนิทรรศการในเดือนสิงหาคม มีเหตุผลเนื่องจากเป็นหน้าที่ความรับผิดชอบโดยพบว่าสื่อที่ทำให้นักท่องเที่ยวรู้จัก อ.โขงเจียม และ อ.สิรินธร จังหวัดอุบลราชธานีได้แก่ เว็บไซต์ มีช่วงวันในการจัดการประชุม/สัมมนา หรือชมนิทรรศการส่วนใหญ่เป็นวันจันทร์-ศุกร์ และมีการจัดประชุม/สัมมนา หรือชมนิทรรศการส่วนใหญ่จ านวน 2 วัน โดยไม่มีการจัดกิจกรรมการท่องเที่ยวก่อนหรือหลังการประชุม มีพาหนะที่นักท่องเที่ยวใช้ในการเดินทางมาประชุม/สัมมนา หรือชมนิทรรศการเป็นรถของหน่วยงาน นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่พักค้างคืนระหว่างการเดินทางมาประชุมสัมมนามีค่าใช้จ่าย ส่วนตัวในการร่วมเดินทางประชุมสัมมนาเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายในการ Shopping ซึ่งเป็นค่าใช้จ่ายส่วนตัวรวมในการร่วมเดินทางประชุม/สัมมนา หรือชมนิทรรศการประมาณ 1,001-2,000 บาท ในส่วนของศักยภาพขององค์กรธุรกิจผู้ให้บริการธุรกิจ MICE พบว่านักท่องเที่ยวได้ให้ความคิดเห็นว่าทั้ง 2 พื้นที่มีศักยภาพในระดับมาก ไม่ว่าจะเป็น ด้านสถานที่จัดประชุม ด้านความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐาน ด้านความพร้อมด้านสวัสดิภาพและความปลอดภัย ด้านความสามารถของเจ้าหน้าที่ ด้านการบริหารจัดการ และด้านกิจกรรม อย่างไรก็ตามหากพิจารณาตามประเด็นย่อยพบว่ายังมีข้อจำกัดเกี่ยวกับเครือข่ายการคมนาคมในพื้นที่ที่ยังขาดความพร้อมในเรื่องของการให้บริการรถโดยสารสาธารณะรวมถึงรถเช่าในการเดินทางภายในพื้นที่ที่อาจส่งผลให้เกิดความไม่สะดวกในการเดินทางเพื่อเข้าร่วมงานประชุมสัมมนาของผู้ใช้บริการ รวมถึงการเดินทางท่องเที่ยวในพื้นที่ อันจะส่งผลให้เกิดการขาดความต้องการในการเดินทางท่องเที่ยวก่อนและหลังการประชุมได้ (Pre-Post Tour) ดังนั้นจึงควรเสนอให้มีแนวทางในการพัฒนาธุรกิจ mice ในพื้นที่ทั้ง 2 อ าเภอ ประกอบด้วย แนวทางที่ 1 การส่งเสริมความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐบาล ภาคธุรกิจและชุมชนที่มีส่วนเกี่ยวข้องและสนับสนุนกับการจัดการธุรกิจ MICE เพื่อรองรับการพัฒนาอุตสาหกรรม MICE ที่เชื่อมโยงกับประเทศ เพื่อนบ้าน และรองรับการเปิดการค้าเสรีอาเซียนในอนาคต แนวทางที่ 2 การส่งเสริมจากหน่วยงานภาครัฐระดับจังหวัดในการวางแผนและพัฒนาอุตสาหกรรม MICE ในพื้นที่อำเภอสิรินธรและอำเภอโขงเจียมอย่างชัดเจน และแนวทางที่ 3 การเตรียมความพร้อมแก่ผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้องในอุตสาหกรรมMICE และชุมชนในการพัฒนาธุรกิจ MICE เพื่อรองรับตลาดต่างประเทศจากการการค้าเสรีอาเซียนในอนาคต