การศึกษาศักยภาพและขีดความสามารถในการรองรับของแหล่งท่องเที่ยวชุมชนโบราณในจังหวัดศรีสะเกษเพื่อพัฒนาไปสู่การพัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์อย่างยั่งยืน
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้ เกิดจากปรากฏการณ์การท่องเที่ยวมิติใหม่ ซึ่งเป็นการท่องเที่ยวที่เน้นเรื่องเรื่องราวที่น่าสนใจ ทั้งในเชิงประวัติศาสตร์ สถาปัตยกรรมหรือวิถีชีวิต อีกทั้งกระแสการท่องเที่ยวที่ตระหนักถึงความสำคัญของการบริหารจัดการการท่องเที่ยวให้มีคุณภาพและยั่งยืน และเน้นการท่องเที่ยวเชิงประสบการณ์ท้องถิ่น (Local Experience) โดยการท่องเที่ยวในเส้นทางการท่องเที่ยวชุมชนย่านเมืองเก่าโบราณ จะเป็นส่วนหนึ่งที่สามารถช่วยเล่าเรื่องที่ทำให้นักท่องเที่ยวเห็นคุณค่าของการอนุรักษ์และการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวชุมชนให้เกิดความยั่งยืน บทความนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษา 1) เพื่อศึกษาศักยภาพและขีดความสามารถในการรองรับของการท่องเที่ยวชุมชนโบราณในจังหวัดศรีสะเกษ 2) เพื่อศึกษารูปแบบกิจกรรมการท่องเที่ยวที่เหมาะสมสำหรับการบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยวชุมชนโบราณในจังหวัดศรีสะเกษ 3) เพื่อกำหนดแผนพัฒนาการท่องเที่ยวชุมชนโบราณในจังหวัดศรีสะเกษไปสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์อย่างยั่งยืน เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน ใช้วิธีการสัมภาษณ์แบบกึ่งมีโครงสร้างกับผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งจากภาครัฐหน่วยงานราชการและภาคเอกชน ผู้ประกอบการในธุรกิจการท่องเที่ยว สถาบันการศึกษาและนักวิชาการอิสระ ตัวแทนชุมชนท่องเที่ยวโบราณ ทั้ง 5 แห่ง รวมทั้งสิ้น จำนวน 20 คน และการสอบถามด้วยแบบสอบถามนักท่องเที่ยว หรือผู้มาเยือนที่เข้ามาเยี่ยมชมใน 5 แหล่งท่องเที่ยวชุมชนโบราณ 1) ตำบลหว้านคำ อำเภอราษีไศล 2) ตำบลเมืองคง อำเภอราษีไศล 3) ตำบลคอนกาม อำเภอยางชุมชมน้อย 4) ตำบลตูม อำเภอปรางค์กู่ และ 5) ตำบลกู่ อำเภอปรางค์กู่ จังหวัดศรีสะเกษ จำนวน 400 คน สถิติที่ใช้การวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ค่าร้อยละ และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และใช้เทคนิคการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา เพื่อหากลุ่มคำ แล้วเชื่อมโยงคำที่มีความหมายซ้ำซ้อนกันเพื่อสร้างแก่นเรื่อง (Theme) และบูรณาการข้อมูลเป็นเรื่องราว เชิงเหตุและผล ผลการวิจัยพบว่า 1) ศักยภาพและขีดความสามารถในการรองรับได้ของแหล่งท่องเที่ยวชุมชนโบราณ ในพื้นที่จังหวัดศรีสะเกษ ด้านศักยภาพทางกายภาพของแหล่งท่องเที่ยว อยู่ในระดับมาก ด้านศักยภาพการรองรับนักท่องเที่ยว อยู่ในระดับปานกลาง ด้านศักยภาพการบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยว อยู่ในระดับมาก และด้านศักยภาพการจัดกิจกรรมการท่องเที่ยว อยู่ในระดับปานกลาง สะท้อนให้เห็นขีดความสามารถในการรองรับได้ของแหล่งท่องเที่ยว ด้านความสามารถที่จะรับได้ทางกายภาพ อยู่ในระดับสูง ด้านความสามารถที่จะรับได้ทางกายภาพทางสังคม อยู่ในระดับปานกลาง ด้านความสามารถที่จะรับได้ทางกายภาพทางนิเวศ อยู่ในระดับปานกลาง ด้านความสามารถที่จะรับได้ทางความรู้สึก อยู่ในระดับปานกลาง แสดงถึงการมีศักยภาพของพื้นที่ชุมชนโบราณในจังหวัดศรีสะเกษ แต่ยังไม่ได้รับการพัฒนาขีดความสามารถเพื่อรองรับการท่องเที่ยวให้มีประสิทธิภาพ 2) รูปแบบกิจกรรมการท่องเที่ยวที่เหมาะสมสำหรับการบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยวชุมชนโบราณในจังหวัดศรีสะเกษ ได้แก่ 2.1) การจัดกิจกรรมต้องสร้างการมีส่วนร่วมกับคนในท้องถิ่น 2.2) การจัดกิจกรรมต้องสร้างผลประโยชน์ให้แก่ชุมชนให้มีรายได้จากการจัดกิจกรรมท่องเที่ยว 2.3) รูปแบบกิจกรรมการท่องเที่ยวมีความยืดหยุ่นและมีความหลากหลาย 2.4) รูปแบบกิจกรรมการท่องเที่ยว ดึงเอาวิถีวัฒนธรรมของชุมชน อาหารการกิน หรือแหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ในพื้นที่มาสื่อสารให้สังคมได้รับรู้ 5) การเล่าเรื่องท่องเที่ยวชุมชนโบราณ ควบคู่กับการให้ความสำคัญต่อธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม วัฒนธรรมและชุมชน 3) การเสนอแนวทางการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวชุมชนโบราณในพื้นที่จังหวัดศรีสะเกษ สรุปได้เป็น 6 ด้าน คือ 3.1) การพัฒนาการให้บริการทั้งกิจกรรมท่องเที่ยวและสถานที่บริการและการรองรับการท่องเที่ยว 3.2) การจัดการที่มุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของคนในท้องถิ่น 3.3) การจัดการที่สร้างผลประโยชน์ให้ชุมชน 3.4) รูปแบบกิจกรรม การท่องเที่ยวยืดหยุ่นและหลากหลาย 3.5) การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็นสำหรับการท่องเที่ยว และ 3.6) การเล่าเรื่องท่องเที่ยวชุมชนโบราณควบคู่กับการให้ความสำคัญต่อธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม และชุมชนมากขึ้น คำสำคัญ การพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว, การท่องเที่ยวชุมชนโบราณ, ศักยภาพและขีดความสามารถการท่องเที่ยว