การส่งเสริมการท่องเที่ยวในจังหวัดรองและมีรายได้น้อย เพื่อลดความเหลื่อมล้ำ กรณีศึกษากลุ่มจังหวัดอีสานใต้ (ยโสธร ศรีสะเกษ อำนาจเจริญ)
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์กรณีศึกษาของกลุ่มจังหวัดรองเพื่อการส่งเสริมการ ท่องเที่ยว และศึกษาแนวทางการเพิ่มโอกาสในการลดความยากจนและความเหลื่อมล้ำจากการพัฒนาทางการ ท่องเที่ยว รวมทั้งเป็นแนวทางการส่งเสริมการท่องเที่ยวในจังหวัดรองอื่น ๆ ของประเทศต่อไป โดยการศึกษานี้ ศึกษาจังหวัดยโสธร ศรีสะเกษ และอำนาจเจริญในกลุ่มจังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนใต้ 2 โดยเป็น การวิจัยแบบผสมผสาน ทั้งการวิจัยเชิงเอกสาร การศึกษาข้อมูลทุติยภูมิ การวิจัยเชิงคุณภาพ และการวิจัยเชิง พื้นที่ ผลการศึกษาพบว่า ลักษณะทางกายภาพของพื้นที่เป็นปัจจัยตั้งต้นของความเหลื่อมล้ำเชิงพื้นที่ ใน ขณะเดียวกัน สถานการณ์ทางเศรษฐกิจมีความเป็นไปได้ในการพัฒนาทางเศรษฐกิจต่อไปในอนาคต ผลการ ประเมินศักยภาพของแหล่งท่องเที่ยวที่มีความโดดเด่น พบว่า แหล่งท่องเที่ยวที่มีศักยภาพอยู่ในระดับดีมาก (3 ดาว) เพียง 1 แห่ง คือ วัดไพรพัฒนา จ.ศรีสะเกษ ในขณะที่แหล่งท่องเที่ยวส่วนใหญ่ได้รับการประเมิน ศักยภาพที่ระดับพอใช้ (1 ดาว) นอกจากนี้ การเชื่อมโยงที่มีอยู่ในปัจจุบันยังมีน้อยและไม่ครอบคลุมการ เชื่อมโยงที่จะเกิดขึ้นในอนาคตเป็นเส้นทางที่ผ่านเฉพาะจังหวัดศรีสะเกษและอุบลราชธานีสำหรับการศึกษา เกี่ยวกับสิ่งอำนวยความสะดวกพบว่าสิ่งอำนวยความสะดวกได้มีการกระจุกตัวตามแหล่งท่องเที่ยวและยังไม่มี คุณภาพดีเท่าที่ควรจะเป็นสำหรับเมืองท่องเที่ยว สำหรับการวิเคราะห์เชิงพื้นที่ในการหาช่องว่าง โอกาส และความเป็นไปได้ในการส่งเสริมและจัดการ การท่องเที่ยวรูปแบบใหม่ในกลุ่มจังหวัดรองโดยใช้การท่องเที่ยวเป็นตัวขับเคลื่อน พบว่า จังหวัดรองทั้ง 3 จังหวัด มีจุดเด่นในการเป็นเมืองเกษตร มีทรัพยากรธรรมชาติที่สมบูรณ์ และมีวัฒนธรรมท้องถิ่นเป็นอัตลักษณ์ แต่มีจุดอ่อนในด้านการขาดแรงงานวัยหนุ่มสาว การมีส่วนร่วมของประชาชน การคมนาคมที่ไม่สะดวกสบาย สำหรับโอกาส คือ แผนการยกระดับสนามบินเลิงนกทาให้เป็นสนามบินพาณิชย์และนโยบายครัวของโลก รวม ไปถึงการมีโอกาสเป็นเจ้าภาพกีฬาซีเกมส์ของจังหวัดอุบาลราชธานีในปี 2568 อย่างไรก็ตาม อุปสรรค คือ เมืองหลักและเมืองรองที่อยู่ใกล้เคียงมีการเจริญเติบโตมากกว่า ผู้บริหารระดับประเทศเห็นความสำคัญของ จังหวัดรองในเชิงท่องเที่ยวเฉพาะการท่องเที่ยวโดยชุมชน (CBT) รวมถึงภาพลักษณ์ในการประชาสัมพันธ์การ ท่องเที่ยวในพื้นที่อื่นมีความโดดเด่นมากกว่า จังหวัดยโสธรมีข้อได้เปรียบในการพัฒนาท่องเที่ยวเชิงเกษตรและการพัฒนาเกษตรอินทรีย์ในขณะที่ จังหวัดศรีสะเกษเป็นจังหวัดนำร่องต้นแบบเมืองกีฬาของประเทศ นอกจากนี้ ยังมีแหล่งท่องเที่ยวที่มี ความสำคัญและมีชื่อเสียงระดับชาติและระดับนานาชาติที่มีความสวยงามและอุดมสมบูรณ์และยังเป็น จุดเริ่มต้นการท่องเที่ยวอารยธรรมขอมโบราณ จังหวัดอำนาจเจริญมีความน่าสนใจที่ “วัฒนธรรมพอเพียง” และ “ความสุข” รวมทั้งการมีภาคประชาชนเข้มแข็งที่มีส่วนร่วมตลอดจนการเป็น“เมืองสมุนไพร”อย่างไรก็ ตาม นโยบาย/โครงการบางอย่างที่จังหวัดได้ชูเป็นจุดเด่นเป็นนโยบายที่รับมอบจากส่วนกลางที่ดำเนินการทั่วประเทศ นอกจากนี้ แม้ว่าทั้ง 3 จังหวัดรองมีแหล่งท่องเที่ยวที่มีคุณค่าสวยงามแต่ยังขาดการประชาสัมพันธ์ให้ เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง ผลการวิเคราะห์ Gap Analysis พบว่า จังหวัดยโสธรยังประสบปัญหาด้านรายได้ทั้งจากรายได้จาก การท่องเที่ยวและมูลค่าผลิตภัณฑ์สินค้า OTOP ในขณะที่จังหวัดศรีสะเกษมีโอกาสบรรลุเป้าหมายด้านรายได้ จากและการขายสินค้า OTOP สูงมาก ทั้งนี้ การค้าชายแดนของจังหวัดอำนาจเจริญมีมูลค่าค่อนข้างน้อยและมี ความแปรปรวนมากจึงไม่สามารถประเมินได้ การบริหารจัดการการท่องเที่ยวใน 3 จังหวัดควรพิจารณายกระดับการส่งเสริมการท่องเที่ยวให้อยู่ใน ยุทธศาสตร์สำคัญของจังหวัดเพื่อการเพิ่มรายได้และลดความเหลื่อมล้ำของจังหวัดเมือง โดยเฉพาะในจังหวัดที่ มีความโดดเด่นทางด้านการพัฒนาเกษตรอินทรีย์ที่เป็นอาชีพหลักของคนในจังหวัด เน้นการพัฒนาการ ท่องเที่ยวให้ได้ตามมาตรฐานสากล ยกระดับการส่งเสริมการท่องเที่ยวให้อยู่ในยุทธศาสตร์ส าคัญของจังหวัด พิจารณารูปแบบการส่งเสริมการท่องเที่ยวที่นอกเหนือจากการท่องเที่ยวโดยชุมชน (CBT) หรือ OTOP นวัตวิถี ควรพิจารณาลงทุนการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวและความเป็นเจ้าของแหล่งท่องเที่ยว รวมทั้งพิจารณการใช้จ่าย งบประมาณโครงการของรัฐในการพัฒนาชุมชนที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งมีการจัดทำศูนย์ประวัติสถานที่ท่องเที่ยวที่ เป็นข้อมูลที่เชื่อถือได้และมีการจัดทำเรื่องราว (story) ที่เป็นมาตรฐานของจังหวัดพร้อมทั้งส่งเสริมให้ภาค ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการและพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวมากขึ้น ตลอดจนจัดตั้งคณะกรรมการด้าน การท่องเที่ยวประจำจังหวัดสำหรับการพัฒนาให้จังหวัดเป็นเมืองท่องเที่ยวอย่างครบวงจรต่อไป