การพัฒนานวัตกรรมระบบสารสนเทศเพื่อสนับสนุนและส่งเสริมการท่องเที่ยวในจังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

การให้ความสำคัญกับการท่องเที่ยวเพื่อเป็นศูนย์กลางการบริการและการท่องเที่ยว สะท้อนให้เห็นจากแผนยุทธศาสตร์การวิจัย (พ.ศ. 2555-2559) ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งกล่าวถึงยุทธศาสตร์การพัฒนาภูมิภาคของกลุ่มภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง 2 (อุบลราชธานี ศรีสะเกษ ยโสธร อำนาจเจริญ) ที่กำหนดทิศทางการวิจัยเพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวของประเทศที่สนับสนุนให้กลุ่มเป็นประตูการค้า (Gate Way) การลงทุน และการท่องเที่ยวตอนล่างของภาคเชื่อมโยงกับประเทศเพื่อนบ้าน ด้วยการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน และสิ่งอำนวยความสะดวก โดยเฉพาะศูนย์บริการด้านการค้า การลงทุน และการท่องเที่ยวแบบเบ็ดเสร็จ (One Stop Service) ที่เมืองชายแดน ด่านชายแดน พร้อมกับการสร้างงานและสร้างรายได้จากการท่องเที่ยวให้มากขึ้น ความพยายามที่จะเป็นศูนย์กลางการบริการและการท่องเที่ยวในภูมิภาคได้นั้น ต้องเริ่มมาจากการให้ความสำคัญกับกระบวนการวิจัยเพื่อการสร้างงานและสร้างรายได้ หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งว่าคือการวิจัยเพื่อสร้างคุณค่าและมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์ทางการท่องเที่ยว (Tourism Product) ซึ่งจิตานันท์ ติกูลและคณะ (2550) ชี้ให้เห็นว่ามี 3 องค์ประกอบ ได้แก่ สินค้าทางการท่องเที่ยว กิจกรรมการท่องเที่ยว และ การบริการทางการท่องเที่ยว ทั้งที่มีอยู่แล้วและได้รับการพัฒนาขึ้นใหม่นั่นเอง คณะผู้วิจัยเห็นความจำเป็นที่จักต้องมีการวิจัยภายใต้แผนการวิจัย การพัฒนานวัตกรรมระบบสารสนเทศเพื่อสนับสนุนและส่งเสริมการท่องเที่ยวในจังหวัดอุบลราชธานี เพื่อต้องการใช้งานวิจัยในลักษณะพัฒนาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ประเทศไทย และเสริมสร้างศักยภาพในการส่งเสริมการตลาดผ่านสื่อสารสนเทศ เป็นการส่งเสริมและอำนวยความสะดวกและความปลอดภัยของนักท่องเที่ยว เพื่อส่งผลสู่การนำเสนอนโยบายแก่หน่วยงานรัฐเพื่อพัฒนาต่อยอดให้นำไปสู่การสร้างเสริมภาพลักษณ์ที่ดีของประเทศ และเพื่อการพัฒนาศักยภาพด้านการท่องเที่ยว จากการศึกษาโครงการวิจัยการพัฒนาแอพพลิเคชั่นบนอุปกรณ์สื่อสารเคลื่อนที่ สำหรับให้ข้อมูลนักท่องเที่ยวตามแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญในจังหวัดอุบลราชธานี พบว่า ระบบสามารถทำงานได้บนสมาร์ทโฟน (Smart Phone) และ แท็ปเล็ท (Tablet) โดยสามารถให้ข้อมูลต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับแหล่งท่องเที่ยวนั้น ณ ตำแหน่งหรือพิกัดที่นักท่องเที่ยวอยู่ ในรูปแบบวิดีทัศน์ผ่านการสแกนคิวอาร์โค้ดได้ โดยระบบดังกล่าวจะรองรับการทำงาน 2 ภาษา คือ ไทย และอังกฤษ เพื่อช่วยแก้ปัญหาการขาดแคลนไกด์ประจำสถานที่ท่องเที่ยว และเป็นแนวทางการส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยอาศัยเทคโนโลยี ซึ่งเมื่อนำระบบแอพพลิเคชั่นดังกล่าวไปทำการทดสอบกับกลุ่มผู้ใช้งานพบว่าส่วนใหญ่มีความพึ่งพอใจอยู่ในระดับดีมากโครงการวิจัยการพัฒนาระบบตรวจสอบแบบย้อนกลับสำหรับสินค้าที่ระลึกประเภทอาหารของจังหวัดอุบลราชธานี พบว่า ในประเด็นการตระหนักรู้ของผู้ประกอบการต่อระบบตรวจสอบย้อนกลับว่าสามารถช่วย/จะช่วยเพิ่มภาพลักษณ์ที่ดีให้กับสินค้าได้ โดยมีค่าเฉลี่ย 4.84 ซึ่งหมายถึงเห็นด้วยมากที่สุด รองลงมาผู้ประกอบการเห็นด้วยมากที่สุดในประเด็นระบบตรวจสอบย้อนกลับสามารถช่วย/จะช่วยเพิ่มคุณภาพให้กับสินค้าได้ โดยมีค่าเฉลี่ย 4.65 ถัดมาผู้ประกอบการเห็นด้วยมากที่สุดในประเด็นระบบตรวจสอบย้อนกลับสามารถช่วย/จะช่วยเพิ่มความปลอดภัยให้กับสินค้าได้ โดยมีค่าเฉลี่ย 4.55 สำหรับทัศนคติของผู้ประกอบการต่อระบบตรวจสอบย้อนกลับว่าตรงกับความต้องการในการทำธุรกิจอยู่ในระดับมาก โดยมีค่าเฉลี่ย 3.84 และผู้ประกอบการมีความประสงค์ใช้ระบบตรวจสอบย้อนกลับกับสินค้าที่ผลิตและจำหน่ายในระดับปานกลาง โดยมีค่าเฉลี่ย 3.28 ซึ่งในประเด็นนี้ได้มีการสัมภาษณ์เพื่อให้ได้ข้อมูลเชิงลึก พบว่าผู้ประกอบการที่ยังมีความลังเลในการใช้ระบบตรวจสอบย้อนกลับกับสินค้านั้น เกรงว่าสูตรลับและส่วนผสมของผลิตภัณฑ์จะถูกเปิดเผยหากใช้ระบบตรวจสอบย้อนกลับ ซึ่งในประเด็นนี้จะต้องมีการทำความเข้าใจและให้ข้อมูลกับผู้ประกอบการให้มากขึ้น สำหรับการพัฒนาระบบตรวจสอบแบบย้อนกลับในสินค้าที่ระลึกประเภทอาหารของจังหวัดอุบลราชธานีนั้น โครงสร้างของระบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย ส่วนของผู้ใช้บริการ (Client) เว็บเซิร์ฟเวอร์ (Web Server) และฐานข้อมูลระบบ (Database) ระบบสามารถตรวจสอบแบบย้อนกลับข้อมูลสินค้าที่ระลึกได้ โดยสามารถบันทึก แก้ไข และแสดงข้อมูลแหล่งที่มาของวัตถุดิบ ผลิตภัณฑ์และครั้งที่ผลิต ส่วนผสม/ส่วนประกอบต่างๆ ข้อมูลทางโภชนาการ และข้อมูลเกี่ยวกับผู้ผลิต ในการประเมินระบบของผู้ใช้งานได้ทำการทดสอบโดยใช้แบบสอบถาม โดยเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง จากผู้ประกอบการที่มีความประสงค์จะนำระบบไปใช้งาน จำนวน 30 คน ผลการประเมินระบบพบว่าระบบที่พัฒนาอยู่ในระดับดีมาก โดยมีค่าเฉลี่ยด้านประโยชน์ของระบบ 4.37 ด้านคุณภาพของข้อมูลมีค่าเฉลี่ย 4.41 และด้านความง่ายในการใช้งานระบบมีค่าเฉลี่ย 4.18 โครงการวิจัยการพัฒนาระบบสารสนเทศทางการท่องเที่ยวจากระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ พบว่า นักท?องเที่ยวมีต?องการความต?องการระบบสารสนเทศทางการท?องเที่ยวในด?านระบบงาน (ค?าเฉลี่ย 3.92) และด?านเนื้อหาข?อมูล (ค?าเฉลี่ย 3.97) อยู?ในระดับมาก โดยผู?ใช?งานมีความพึ่งพอใจในการใช?ระบบสารสนเทศทางการท?องเที่ยวในด?านส?วน ติดต?อผู?ใช?งานในระดับมากที่สุด (ค?าเฉลี่ย 4.47) ด?านระบบงานมีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด (ค?าเฉลี่ย 4.40) ด?านเนื้อหาของข?อมูลมีความพึงพอใจในระดับมาก (ค?าเฉลี่ย 4.17) และด?านประ โยชน?ของระบบที่มีต?อธุรกิจมีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด (ค?าเฉลี่ย 4.50) ในส?วนผลสัมฤทธิ์ของธุรกิจ ท?องเที่ยวหากมีการใช?งานระบบสารสนเทศทางการท?องเที่ยวจากระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร? สถานประกอบการเห็นว?าระบบสามารถช?วยให?ผลสัมฤทธิ์ของธุรกิจท?องเที่ยวดีขึ้นร?อยละ 93.3 โครงการวิจัยการพัฒนาระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์บนโทรศัพท์มือถือและเว็บไซต์ออนไลน์ในรูปแบบภาษาอาเซียนเพื่อธุรกิจท่องเที่ยวในจังหวัดอุบลราชธานี พบว่า ผู้ใช้สามารถจองห้องพัก โปรแกรมท่องเที่ยวของโรงแรมผู้ประกอบการ สามารถค้นหาห้องพักด้วยช่วงราคา ประเภทของห้องพัก และบริการ และสามารถชำระเงินด้วยบัตรเครดิตการ์ดหรือเดบิตการ์ดออนไลน์ได้ทันที รวมทั้งระบบมี 10 ภาษาอาเซียนรองรับผู้ใช้ในกลุ่มประเทศ AEC คือ ภาษาไทย อังกฤษ ลาว เขมร มาเลย์ ฟิลิปปินส์โน อินโดนีเชีย มาลายู พม่า และเวียดนาม ผลการประเมินจากผู้ใช้ และผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 30 ราย พบว่า มีความพึงพอใจโดยรวมในระดับมากโครงการวิจัยการพัฒนาเว็บศูนย์รวมเพื่อสนับสนุนการสร้างองค์ความรู้วิถีชุมชนสู่การส่งเสริมการท่องเที่ยวในจังหวัดอุบลราชธานี พบว่า ระบบสามารถทำงานได้ดีให้สารสนเทศได้ถูกต้อง ตรงตามความต้องการ ในขอบเขตที่กำหนด ผลของการนำระบบไปเผยแพร่และทดลองใช้ ในกลุ่มตัวแทนชุมชนและผู้ประกอบการพบว่าระดับความพึงพอใจในภาพรวมอยู่ระดับมาก โดยด้านที่มีพึงพอใจสูงสุดคือด้านการนำเสนอข้อมูลในประเด็นข้อมูลมีประโยชน์ต่อผู้ใช้งานมีความพึงพอใจในระดับมากที่สุดค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.6 รองลงมาคือระบบสามารถเป็นพื้นที่เผยแพร่ องค์ความรู้และวิถึชีวิตของชุมชนให้เป็นที่รู้จัก มีระดับความพึงพอใจที่ระดับมากค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.3 และข้อคิดเห็นอื่นๆ ต่อระบบคือเป็นแรงสนับสนุนให้เกิดการแลกเปลี่ยนข้อมูลที่ทันสมัยและเกิดการพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีคุณภาพ เพิ่มมูลค่าให้กับสินค้าที่เกี่ยวเนื่องกับการท่องเที่ยวได้ในอนาคต ในกลุ่มนักท่องเที่ยวพบว่าระบบตอบสนองความต้องการสารสนเทศ ได้ทราบถึงแหล่งเรียนรู้วิถีชุมชนทำให้กิจกรรมการท่องเที่ยวคุ้มค่ามากขึ้น และสนับสนุนการตัดสินใจวางแผนการท่องเที่ยวได้ โดยมีระดับความพึงพอใจต่อระบบที่พัฒนาขึ้นอยู่ในระดับมากทั้งด้านการนำเสนอข้อมูล และการทำงานของระบบ

คำสำคัญ