ชีววิทยาการสืบพันธุ์ของปลาที่สำคัญทางเศรษฐกิจบางชนิดในแม่น้ำชี
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
แม่น้ำชีเป็นสาขาหนึ่งของแม่น้ำมูล มีต้นกำเนิดจากภูเขาพญาฝ่อในเขตอำเภอเกษตรสมบูรณ์ จังหวัดชัยภูมิ เป็นแม่น้ำสายที่ยาวที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยมีความยาวประมาณ 765 กิโลเมตร ลุ่มน้ำชีมีพื้นที่ลุ่มน้ำทั้งหมด 49,477 ตารางกิโลเมตรหรือประมาณ 30.92 ล้านไร่ คิดเป็นร้อยละ 9.7 ของพื้นที่ทั้งประเทศ ครอบคลุมพื้นที่ 12 จังหวัด ในบางส่วนของภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนกลางและตอนบน จังหวัดที่มีพื้นที่ทั้งจังหวัดอยู่ในลุ่มน้ำมี 2 จังหวัด ได้แก่ ชัยภูมิและกาฬสินธุ์ ส่วนจังหวัดที่มีพื้นที่บางส่วนของจังหวัดอยู่ในลุ่มน้ำมี 10 จังหวัด ได้แก่ เลย ยโสธร ขอนแก่น นครราชสีมา มหาสารคาม ร้อยเอ็ด ศรีษะเกษ อุบลราชธานี อุดรธานี และหนองบัวลำภู จากการศึกษาของสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาทางเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (2537)ได้แบ่งพื้นที่ในลุ่มน้ำชีออกเป็น 7 ลุ่มน้ำย่อยมีปริมาณน้ำฝนรายปีเฉลี่ย ระหว่าง 800-1,500 มิลลิเมตร มีปริมาณน้ำท่ารายปีเฉลี่ยต่อหน่วยเวลาและพื้นที่ระหว่าง 4.0-9.7 ลิตร/วินาที/ตารางกิโลเมตร ปริมาณน้ำท่าทั้งหมดในลุ่มน้ำชีไหลลงสู่แม่น้ำมูลเฉลี่ย ประมาณ 8,752 ล้าน ลูกบาศก์เมตร/ปี (กรมชลประทาน, www.rid.go.th) แม่น้ำชีมีความสำคัญต่อประชาชนในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือทั้งในด้านอุปโภค บริโภค รวมทั้งการเกษตรและการประมง เป็นทั้งแหล่งอาหารและแหล่งโปรตีนพื้นบ้านที่สามารถหล่อเลี้ยงประชาชนที่อาศัยอยู่บริเวณใกล้ ๆ กับลำน้ำ ซึ่งเคยมีความอุดมสมบูรณ์ทางด้านทรัพยากรประมง แต่ในปัจจุบันสภาพแวดล้อมของแม่น้ำชีเปลี่ยนไปจากสภาพเดิม อันเนื่องมาจากการเจริญเติบโตของประชากรและการพัฒนาเทคโนโลยีการผลิต เป็นแหล่งมลพิษในแม่น้ำ ที่ทำให้คุณภาพน้ำเปลี่ยนสภาพไปและความอุดมสมบูรณ์ของสัตว์น้ำลดลง ดั้งนั้นจึงมีความจำเป็นที่จะทำการศึกษาฤดูวางไข่ ปริมาณความดกของไข่และแหล่งเลี้ยงตัวอ่อนของปลาบางชนิดที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจในแม่น้ำชี จามิกรและคณะ (2548) ได้ ศึกษาประชาคมปลาในแม่น้ำชีด้วยเครื่องมือข่ายขนาดช่องตาต่างๆ กัน และกระแสไฟฟ้า พบปลารวม 88 ชนิด 23 วงศ์ เป็นปลาในวงศ์ปลาตะเพียนมากที่สุด 44 ชนิด องค์ประกอบของกลุ่มปลาโดยน้ำหนักพบกลุ่มปลาเกล็ดร้อยละ 60.63 กลุ่มปลาหนังร้อยละ 8.96 กลุ่มปลากินเนื้อร้อยละ 20.0 เป็นปลาที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจหลายชนิดที่จับได้จำนวนมากหรือเป็นปลาที่มีราคาสูงเป็นที่ต้องการของตลาด ผลการศึกษาครั้งนี้จะสามารถใช้เป็นแนวทางในการวางแผนกำหนดมาตรการและนโยบายในการบริหารจัดการทรัพยากรประมงในแม่น้ำชีให้คงความอุดมสมบูรณ์สืบต่อไป