นิเวศวิทยาและความหลากหลายทางชีวภาพของพรรณไม้ตามแนวชายฝั่งแม่น้ำชี จังหวัดมหาสารคาม เพื่อเป็นแนวทางในการจัดการแบบมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์อย่างยั่งยืน
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพของพรรณไม้ริมฝั่งแม่น้ำชี จังหวัดมหาสารคาม โดยเลือกพื้นที่ศึกษาในอำเภอโกสุมพิสัย อำเภอกันทรวิชัย และอำเภอเมืองมหาสารคาม ในการศึกษาลักษณะนิเวศวิทยาและความหลากหลายของพรรณไม้ ศึกษาคุณสมบัติของน้ำ คุณสมบัติของดิน การสำรวจและเก็บตัวอย่างแบบมีส่วนร่วมกับปราชญ์ชาวบ้าน และผู้นำชุมชนในท้องถิ่น การวางแปลงเก็บตัวอย่าง อำเภอละ 3 หมู่บ้านที่มีความสมบูรณ์ของพรรณไม้ริมฝั่งแม่น้ำชีมากที่สุด หมู่บ้านละ 1 แปลง แบบ Line Plot System ความยาว 100 เมตร สำหรับการศึกษาการใช้ประโยชน์ การมีส่วนร่วมในการจัดการพรรณไม้ริมฝั่งแม่น้ำชี โดยการจัดเสวนากลุ่ม การรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์ด้วยแบบสอบถาม จำนวน 272 ชุด นำข้อมูลมาวิเคราะห์ร่วมกันทั้งข้อมูลเชิงคุณภาพและปริมาณ ผลการศึกษาพบว่า พรรณไม้ริมฝั่งแม่น้ำชี พบทั้งหมด 73 วงศ์ 181 ชนิด ดัชนีความสำคัญของพรรณไม้ใหญ่มีค่ามากที่สุดได้แก่ ข่อย มีค่าเท่ากับ 47.8036% น้อยที่สุด คือ ตะขบป่า มีค่าเท่ากับ 0.7478% ดัชนีความหลากหลายของพรรณไม้มีค่าเท่ากับ 3.7058 ลักษณะของดินริมฝั่งแม่น้ำชีเป็น ดินทราย ดินร่วน และดินร่วนปนทราย มีปริมาณอินทรียวัตถุอยู่ระหว่าง 0.23-1.34 % คุณภาพน้ำในแม่น้ำชีจัดอยู่ในประเภทที่ 3 เมื่อเปรียบเทียบกับมาตรฐานคุณภาพน้ำผิวดินของประเทศไทย การใช้ประโยชน์จากพรรณไม้ริมฝั่งแม่น้ำชีของประชาชนส่วนใหญ่จะใช้เป็นแหล่งอาหาร รองลงมาใช้เป็นแหล่งสมุนไพร และใช้เป็นที่พักผ่อนหย่อนใจ การศึกษาการมีส่วนร่วมของประชาชนในการอนุรักษ์พรรณไม้ตามแนวชายฝั่งแม่น้ำชีประชาชนมีส่วนร่วมในระดับมาก ได้แก่ การเข้าร่วมกลุ่มอนุรักษ์ การให้ความร่วมมือในการฟื้นฟูป่าไม้ริมฝั่งแม่น้ำชี และในการจัดเสวนากลุ่มเพื่ออนุรักษ์พรรณไม้ริมฝั่งแม่น้ำชี ประชาชนได้เสนอให้ดำเนินชีวิตตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง ปลูกป่าทดแทนในที่สาธารณะ คู คลอง และคันนา และทำเขื่อนป้องกันการพังทลายของริมฝั่งแม่น้ำชี