ความหลากหลายและบทบาทของยุงในการเป็นพาหะนำเชื้อไวรัส Tembusu ในฟาร์มเป็ด
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ศึกษาความหลากหลายของยุงในฟาร์มเป็ดในจังหวัดสิงห์บุรีและอ่างทองซึ่งเป็นพื้นที่ซึ่งมีการเลี้ยงเป็ดเป็นจำนวนมากของประเทศไทย สุ่มเก็บตัวอย่างยุงจากฟาร์มเป็ดจำนวน 4 ฟาร์ม แบ่งเป็นฟาร์มในจังหวัดสิงห์บุรี จำนวน 2 ฟาร์ม และจังหวัดอ่างทอง จำนวน 2 ฟาร์ม เก็บตัวอย่างยุงทุก 2 เดือน เป็นจำนวน 6 ครั้ง ตั้งแต่เดือนกันยายน พ.ศ. 2558 ถึงเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2559 ชนิดของยุงที่ตรวจพบจากการศึกษานี้มีทั้งหมด 7 ชนิด แบ่งเป็นยุงก้นปล่อง 2 ชนิด ได้แก่ Anopheles barbirostris และ Anopleles stephensi ยุงรำคาญ 3 ชนิด ได้แก่ Culex gelidus, Culex quinquefasciatus และ Culex tritaeniorhynchus และยุงเสือ 2 ชนิด ได้แก่ Mansonia annulifera และ Mansonia uniformis พบว่าชนิดของยุงที่พบมากที่สุดในฟาร์มเป็ดทั้งหมดคือยุงรำคาญชนิด Culex tritaeniorhynchus และได้สุ่มตัวอย่างยุงจำนวนทั้งหมด 272 กลุ่มตัวอย่างมาตรวจหาเชื้อไวรัส Tembusu โดยใช้วิธีปฏิกิริยาลูกโซ่โพลิเมอร์เรสแบบย้อนกลับ (RT-PCR) กลุ่มตัวอย่างยุงที่นำมาตรวจหาเชื้อประกอบไปด้วยยุงจำนวน 1-50 ตัว ขึ้นอยู่กับปริมาณยุงที่จับได้ในแต่ละครั้ง จำนวนกลุ่มยุงที่นำมาตรวจประกอบไปด้วย Culex tritaeniorhynchus 192 กลุ่มตัวอย่าง Culex gelidus 35 กลุ่มตัวอย่าง Culex quinquefasciatus 1 กลุ่มตัวอย่าง Anopheles barbirostris 17 กลุ่มตัวอย่าง Anopheles stephensi 5 กลุ่มตัวอย่าง Mansonia annulifera 9 กลุ่มตัวอย่าง และ Mansonia uniformis 13 กลุ่มตัวอย่าง ในการศึกษานี้ตรวจพบเชื้อในยุง Culex tritaeniorhynchus 1 กลุ่มตัวอย่าง ซึ่งเป็นตัวอย่างยุงที่จับมาจากจังหวัดสิงห์บุรีในระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2558 และเมื่อนำเชื้อที่ตรวจพบนี้มาศึกษาลำดับเบสของสารพันธุกรรมพบว่ามีความคล้ายคลึงกับเชื้อไวรัสเทมบูซึที่ตรวจพบในเป็ดจากประเทศไทยและประเทศอื่นที่ระดับความคล้ายคลึงร้อยละ 98 การตรวจพบเชื้อไวรัสเทมบูซึในยุงรำคาญชนิด Culex tritaeniorhynchus นี้เป็นข้อมูลที่บ่งชี้ได้ว่ายุงชนิดนี้น่าจะมีบทบาทที่สำคัญในการเป็นพาหะในการนำเชื้อไวรัสเทมบูซึในฟาร์มเป็ดของประเทศไทย อย่างไรก็ตามมีความจำเป็นต้องทำการศึกษาเพิ่มเติมถึงศักยภาพของยุงชนิดนี้ในห้องปฏิบัติการเพื่อเป็นการยืนยันศักยภาพยุงในการถ่ายทอดเชื้อ ข้อมูลจากการศึกษานี้จะได้นำมาใช้เพื่อการวางแผนเพื่อป้องกันและควบคุมการระบาดของเชื้อไวรัสเทมบูซึในประเทศไทยต่อไป