ความหลากหลายทางชีวภาพของยุงพาหะนำโรคในพื้นที่หมู่เกาะชายแดนของประเทศไทยเพื่อการเฝ้าระวังและควบคุม
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยในครั้งนี้ได้ดำเนินการภายใต้วัตถุประสงค์ 5 ข้อ ได้แก่ (1) เพื่อจำแนกชนิดยุงพาหะนำโรคในพื้นที่หมู่เกาะชายแดน ด้วยเทคนิคดีเอ็นเอบาร์โค้ดและเทคนิคการวัดทางสัณฐานวิทยาเรขาคณิต (2) เพื่อศึกษาการกระจายตัวของยุงพาหะนำโรคในพื้นที่หมู่เกาะชายแดน (3) เพื่อเปรียบเทียบความแปรผันทางพันธุกรรมและสัณฐานวิทยาของยุงพาหะนำโรคที่สำคัญในพื้นที่หมู่เกาะชายแดน (4) เพื่อตรวจสอบการกลายพันธุ์ของยีนที่สัมพันธ์กับการดื้อต่อสารกำจัดแมลงของยุงพาหะนำโรคที่สำคัญในพื้นที่หมู่เกาะชายแดน และ (5) เพื่อสกัดองค์ความรู้ที่ได้ไปเป็นแนวทางการควบคุมและเฝ้าระวังยุงพาหะนำโรคในพื้นที่หมู่เกาะชายแดน โดยผลการศึกษาในครั้งนี้พบยุงในพื้นที่หมู่เกาะชายแดนของประเทศไทย ตลอดการดำเนินงานในครั้งนี้ จำนวน 7,964 ตัว จำแนกออกเป็น (1) พื้นที่หมู่เกาะจังหวัดตราด ชายแดนไทย-กัมพูชา ประกอบด้วย เกาะช้างมีความหลากหลายทางชนิดพันธุ์ของยุงอยู่ในระดับต่ำ โดยมีค่าดัชนีอยู่ที่ 0.812 และเกาะกูดมีค่าความหลากหลายทางชนิดพันธุ์ของยุงอยู่ในระดับปานกลาง โดยมีค่าดัชนีอยู่ที่ 1.782 โดยยุงที่พบได้ในพื้นที่หมู่เกาะจังหวัดตราด ชายแดนไทย-กัมพูชา มีจำนวน 31 ชนิดพันธุ์ และมี 16 ชนิดพันธุ์ที่เป็นพาหะนำโรคมาสู่มนุษย์ ขณะที่ในพื้นที่หมู่เกาะจังหวัดระนอง ชายแดนไทย-พม่า ประกอบด้วย เกาะช้างมีค่าความหลากหลายทางชนิดพันธุ์ของยุงอยู่ในระดับปานกลาง โดยมีค่าดัชนีอยู่ที่ 1.438 และเกาะพยามมีค่าความหลากหลายทางชนิดพันธุ์ของยุงอยู่ในระดับปานกลาง โดยมีค่าดัชนีอยู่ที่ ที่ 2.057 โดยยุงที่พบได้ในพื้นที่หมู่เกาะจังหวัดระนอง ชายแดนไทย-พม่า มีจำนวน 31 ชนิดพันธุ์ และมี 17 ชนิดพันธุ์ที่เป็นพาหะนำโรคมาสู่มนุษย์ สำหรับผลการจำแนกชนิดของยุงพาหะนำโรคในพื้นที่หมู่เกาะชายแดนของประเทศไทยในครั้งนี้ ด้วยเทคนิคการวัดทางสัณฐานวิทยาเรขาคณิต แสดงให้เห็นประสิทธิภาพอยู่ในระดับสูง โดยมีค่าคะแนนความถูกต้องโดยรวมอยู่ที่ร้อยละ 72.85 ซึ่งประสิทธิภาพแตกต่างจากการศึกษาในครั้งก่อน เนื่องมาจากมีจำนวนตัวอย่างและชนิดที่เพิ่มมากขึ้น ทำให้มีโอกาสผิดพลาดได้มากขึ้น อย่างไรก็ตามเราพบว่ามีชนิดที่ประสบความสำเร็จในระดับสูง จำนวน 11 ชนิด และ 12 ชนิดที่มีค่าความถูกต้องอยู่ในระดับที่สูงมาก นอกจากนี้จากการตรวจสอบความแปรผันทางสัณฐานวิทยาและพันธุกรรมของยุงพาหะนำโรคที่สำคัญในพื้นที่หมู่เกาะชายแดนของประเทศไทย เปิดเผยให้เห็นว่าสิ่งแวดล้อมมีผลต่อรูปร่างและพันธุกรรมของยุงพาหะนำโรค ซึ่งความแตกต่างเหล่านี้อาจทำให้ยุงในแต่ละเกาะมีพฤติกรรมอื่น ๆ ที่แตกต่างกัน จึงควรมีการศึกษาต่อในเชิงลึกต่อไป