โครงการวิจัยการปรับปรุงพันธุ์ยาง

บทคัดย่อ

การดำเนินงานโครงการปรับปรุงพันธุ์ยาง มีวัตถุประสงค์หลักคือ สร้างพันธุ์ยางใหม่ที่ให้ผลผลิตน้ำยางและ/หรือเนื้อไม้สูง การเจริญเติบโตดี ต้านทานโรค ปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมต่าง ๆได้ดี มีคุณสมบัติของน้ำยางที่เหมาะสมกับอุตสาหกรรมยาง และมีลักษณะของพันธุ์ยางตรงตามความต้องการของเกษตรกร ดำเนินงานโดยใช้วิธีการปรับปรุงพันธุ์ยางมาตรฐาน (Conventional Breeding method) เริ่มตั้งแต่การผสมพันธุ์ยางตั้งแต่ปี พ.ศ. 2534 ถึงปี พ.ศ. 2552 จากการผสมพันธุ์ยางจำนวน 1,686 คู่ผสม ได้ต้นยางลูกผสมจำนวน 41,606 ต้น ต้นยางลูกผสมที่ได้ในแต่ละปีนำไปปลูกในแปลงคัดเลือกพันธุ์ยางเบื้องต้น กรีดทดสอบผลผลิตและคัดเลือกต้นกล้าลูกผสมที่ให้ผลผลิตน้ำยางสูง เจริญเติบโตดี เปลือกหนาและจำนวนวงท่อน้ำยางมาก จากคู่ผสมที่มีค่าเฉลี่ยสูง แล้วคัดเลือกต้นที่มีค่าเฉลี่ยสูงในคู่ผสมนั้น (Individual within family selection) ซึ่งผลจากการดำเนินคัดเลือกพันธุ์เบื้องต้น พบว่าต้นยางลูกผสมที่ปลูกรอดตายจำนวน 32,260 ต้น มีต้นตาย 7,789 ต้นคิดเป็นร้อยละ 24.1 เปิดกรีดได้ 23,049 ต้น และมีต้นยางลูกผสมปี พ.ศ. 2549 -2552 ที่ยังไม่ได้ดำเนินการเปิดกรีด คัดเลือกต้นยางลูกผสมได้จำนวน 3,816 สายพันธุ์ คิดเป็นอัตราร้อยละ 18.4 ของจำนวนต้นเปิดกรีด ตัดกิ่งนำไปติดตาขยายพันธุ์และติดตาต้นกล้านำไปปลูกในแปลงเปรียบเทียบพันธุ์ยางขั้นต้นในพื้นที่ต่าง ๆ ทั้งในภาคใต้ ภาคตะวันออก ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคเหนือ จำนวน 38 แปลงทดลอง โดยใช้แผนการทดลองแบบ Triple lattice 2-3 ซ้ำ ระยะปลูก 3 x 7 เมตร จำนวน 6 - 10 ต้นต่อแปลงย่อย ผลการดำเนินการเปิดกรีดได้ 18 แปลงทดลอง คัดเลือกสายพันธุ์ที่ให้ผลผลิตน้ำยางและเนื้อไม้สูง มีลักษณะรองอื่น ๆ ที่ดี เช่น การเจริญเติบโตดี ต้านทานโรคที่สำคัญในระดับปานกลาง – ดี ได้จำนวน 171 สายพันธุ์ นำขยายพันธุ์และติดตาปลูกในแปลงเปรียบเทียบพันธุ์ยางขั้นปลายในพื้นที่ต่าง ๆ จำนวน 26 แปลงทดลอง โดยใช้แผนการทดลองแบบ Randomized Complete Block 3 ซ้ำ ดำเนินการเปิดกรีดได้ 4 แปลงทดลอง ผลการทดลองที่ได้นำไปพิจารณาร่วมกับข้อมูลในแปลงเปรียบเทียบพันธุ์ยางขั้นต้น คัดเลือกได้พันธุ์ยางที่ให้ผลผลิตน้ำยางและเนื้อไม้สูง มีลักษณะรองอื่น ๆ ที่ดี ได้จำนวน 35 สายพันธุ์ นำไปจัดทำเป็นพันธุ์ยางแนะนำในคำแนะนำพันธุ์ยางปี พ.ศ. 2550 และ 2554 (ฉบับร่าง) ดังนี้ พันธุ์ยางชั้น 1 กลุ่ม 1 พันธุ์ยางเพื่อผลผลิตน้ำยาง ได้แก่ สถาบันวิจัยยาง 408 กลุ่ม 3 พันธุ์ยางเพื่อผลผลิตเนื้อไม้ ได้แก่ ฉะเชิงเทรา 50 พันธุ์ยางชั้น 2 กลุ่ม 1 พันธุ์ยางเพื่อผลผลิตน้ำยาง ได้แก่ สถาบันวิจัยยาง 319 สถาบันวิจัยยาง 405 สถาบันวิจัยยาง 406 สถาบันวิจัยยาง 410 สถาบันวิจัยยาง 411 สถาบันวิจัยยาง 416 สถาบันวิจัยยาง 417 สถาบันวิจัยยาง 3601 สถาบันวิจัยยาง 3602 สถาบันวิจัยยาง 3603 สถาบันวิจัยยาง 3605 กลุ่ม 2 พันธุ์ยางเพื่อผลผลิตน้ำยางและเนื้อไม้ ได้แก่ สถาบันวิจัยยาง 312 สถาบันวิจัยยาง 325 สถาบันวิจัยยาง 403 สถาบันวิจัยยาง 404 สถาบันวิจัยยาง 407 สถาบันวิจัยยาง 409 สถาบันวิจัยยาง 412 สถาบันวิจัยยาง 413 สถาบันวิจัยยาง 3604 สถาบันวิจัยยาง 3607 กลุ่ม 3 พันธุ์ยางเพื่อผลผลิตเนื้อไม้ ได้แก่ สถาบันวิจัยยาง 401 สถาบันวิจัยยาง 414 สถาบันวิจัยยาง 415 พันธุ์ยางชั้น 3 ได้แก่ สถาบันวิจัยยาง 3701 สถาบันวิจัยยาง 3702 สถาบันวิจัยยาง 3901 สถาบันวิจัยยาง 3902 สถาบันวิจัยยาง 3903 สถาบันวิจัยยาง 3904 สถาบันวิจัยยาง 3905 สถาบันวิจัยยาง 3906 สถาบันวิจัยยาง 3907

คำสำคัญ