การทดสอบสายพันธุ์ไม้สักลูกผสมจาก 4 กลุ่มประชากร
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
เพื่อหาคู่ผสมไม้สักที่ผลิตลูกไม้ที่มีลักษณะเป็นเลิศ ในโครงการปรับปรุงพันธุ์ไม้สัก จึงได้ดาเนินการทดสอบสายพันธุ์ไม้สักแบบปิดขึ้น โดยเลือกพ่อไม้-แม่ไม้จากแหล่งกาเนิดพันธุกรรมที่ต่างกัน 4 แหล่ง คือ แหล่งแม่ฮ่องสอน เชียงใหม่ ลาปาง และแพร่ ทาการจับคู่และผสมเกสรแบบควบคุมเพื่อผลิตเมล็ดในปีพ.ศ. 2551 โดยใช้ผังการผสมเกสรแบบ Factorial Design ที่สวนผลิตเมล็ดพันธุ์ไม้สักของสถานีวนวัฒนวิจัยแม่กา จังหวัดพะเยา ผลิตกล้าไม้โดยวิธีเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ปี 2553 นากล้าสักไปปลูกทดสอบภาคสนามใน 4 พื้นที่ ได้แก่ ที่ศูนย์วนวัฒนวิจัยภาคกลาง จังหวัดกาญจนบุรี สถานีวนวัฒนวิจัยดงลาน จังหวัดขอนแก่น สถานีวนวัฒนวิจัยพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก และที่สถานีวนวัฒนวิจัยเขาสอยดาว จังหวัดจันทบุรี วางผังการปลูกทดลองแบบ Randomized Complete Block Design โดยมีปัจจัยการทดลองเป็นกล้าไม้จากการผสมเกสรแบบควบคุม 12 คู่ จานวน 4 ซ้า ซ้าละ 9 ต้น ปลูกแบบแปลงสี่เหลี่ยม ระยะปลูก 4 x 4 เมตร ทาการประเมินผลที่อายุ 5 ปี พบว่าการเจริญเติบโตทางเส้นผ่าศูนย์กลางเพียงอกและความสูง ที่ศูนย์วนวัฒนวิจัยภาคกลางและที่สถานีวนวัฒนวิจัยดงลานไม่มีความแตกต่างทางสถิติของลูกไม้จากคู่ผสมต่าง ๆ แต่ที่สถานีวนวัฒนวิจัยพิษณุโลก มีความแตกต่างอย่างมีนัยสาคัญทั้งความสูงและความโต ส่วนที่สถานีวนวัฒนวิจัยเขาสอยดาว แปลงทดสอบเสียหานจากภัยธรรมชาติ เมื่อวิเคราะห์รวมทั้งสามพื้นที่ปลูกพบว่าไม่มีความแตกต่างทั้งความสูงและความโตระหว่างคู่ผสม แต่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสาคัญยิ่งระหว่างพื้นที่ปลูก โดยแปลงปลูกที่ศูนย์วนวัฒนวิจัยภาคกลางต้นไม้มีการเติบโตดีที่สุด คู่ผสมที่ใช้ V 293 จากแหล่งจังหวัดเชียงใหม่เป็นแม่ และ V 192 จากแหล่งจังหวัดลาปางเป็นพ่อให้ลูกไม้ที่มีการเติบโตดีทั้งความโตทางเส้นผ่าศูนย์กลางที่ระดับอกและความสูง มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 11.07 เซนติเมตร และ 9.61 เมตร ตามลาดับ ถัดมาเป็นคู่ผสม ที่ใช้ V 293 จากแหล่งจังหวัดเชียงใหม่เป็นแม่ และ V 148 จากแหล่งจังหวัดแม่ฮ่องสอนเป็นพ่อ ซึ่งมีความโตของเส้นผ่าศูนย์กลางที่ระดับอกและความสูงเฉลี่ยเท่ากับ 10.35 เซนติเมตร และ 8.89 เมตร ตามลาดับ ในขณะที่คู่ผสม ที่ใช้ V 133 จากแหล่งจังหวัดแม่ฮ่องสอนเป็นแม่ และ V 115 จากแหล่งจังหวัดแพร่เป็นพ่อ ให้ลูกไม้ที่มีการเติบโตต่าสุดทั้งความสูงและความโต