การศึกษาความหลากหลายของสายพันธุ์ต้นพะยูงในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคตะวันออกของประเทศไทยด้วยเครื่องหมายทางพันธุกรรม

บทคัดย่อ

ในปัจจุบันพะยูงเป็นไม้ยืนต้นที่ใกล้สูญพันธุ์อันเนื่องจากการลักลอบตัดไม้อย่างผิดกฎหมายพะยูงเป็นไม้เนื้อแข็งที่มีลายเนื้อไม้สวย มีชื่อและความหมายดีถือเป็นไม้มงคลที่นิยมนำมาทำเป็นเฟอร์นิเจอร์ สิ่งของแกะสลัก และวัตถุมงคลต่างๆ ที่มีราคาแพง งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาความหลากหลายของสายพันธุ์ต้นพะยูงในเขตภาคตะวันออก และภาคตะวันออกเฉียงเหนือในไทยด้วยเครื่องหมายดีเอ็นเอบริเวณ trnL-trnL และ trnL-trnF intergenic spacers ในคลอโรพลาสต์ดีเอ็นเอ โดยใช้ตัวอย่างใบอ่อนพะยูงจำนวน 39 ตัวอย่างจาก 7 จังหวัดในประเทศไทยได้แก่ อุบลราชธานี อุดรธานี ขอนแก่น ศรีสะเกษ สกลนคร พิษณุโลก และฉะเชิงเทรา การศึกษาลำดับนิวคลีโอไทด์ทั้งหมดของพะยูงที่ได้จากทั้งสองบริเวณพบว่ามีเพียงตำแหน่งที่ 138 ในบริเวณ trnL-trnL inergenic spacer ของตัวอย่างจากจังหวัดอุบลราชธานี และตัวอย่างจากจังหวัดฉะเชิงเทรา (รหัส UB05 และ CC04) เพียงตำแหน่งเดียวที่เกิดการเปลี่ยนแปลงของไนโตรจีนัสเบสแบบทรานเวิสชั่นจากอะดีนีนเป็นไซโตซีน และจากการจำแนกวิวัฒนาการสายพันธุ์โดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป Molecular evolutionary genetics analysis (MEGA) โดยแสดงแผนผังวิวัฒนาการ (phylogenetic tree) ชนิด Neighbor-Joining Tree (NJtree) เทียบกับลำดับนิวคลีโอไทด์ในฐานข้อมูล NCBI ด้วยโปรแกรม BLAST พบว่าลำดับนิวคลีโอไทด์ในคลอโรพลาสต์ดีเอ็นเอของพะยูงมีความคล้ายคลึงกับ Dalbergia cochinchinensis voucher VNMN:B0001132และ Dalbergia lanceolaria voucher Sirichamorn YSM 2009-02 โดยมีค่าการระบุเอกลักษณ์สูงสุดเท่ากับร้อยละ100 และ 96 ในบริเวณ trnL-trnL และ trnL-trnF ตามลำดับ จากการศึกษาความหลากหลายของลำดับนิวคลีโอไทด์ที่ได้จากการศึกษาในบริเวณ trnL-trnL และ trnL-trnF intergenic spacers จากตัวอย่างพะยูงในพื้นที่ 7 จังหวัดยังไม่สามารถจัดจำแนกพะยูงในเชิงชีวภูมิศาสตร์ได้ อย่างไรก็ตามการศึกษาเครื่องหมายทางพันธุกรรมในบริเวณอื่นเพิ่มจะสามารถนำไปใช้จัดจำแนก และระบุแหล่งที่มาของพะยูงในทางภูมิศาสตร์ที่แตกต่างกันได้

คำสำคัญ