การพัฒนาและประเมินวิธีทดสอบวัสดุสัมผัสอาหาร (ปีที่ 2)

บทคัดย่อ

ปริมาณการใช้งานวัสดุสัมผัสอาหารในกลุ่มของพลาสติกชีวภาพมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น เนื่องจากพลาสติกดังกล่าวมีความเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและความสามารถในการย่อยสลายได้ ซึ่งประเทศไทย มีศักยภาพสูงและมีความพร้อมที่จะเป็นผู้นำในอุตสาหกรรมพลาสติกชีวภาพของอาเซียน เนื่องจาก มีข้อได้เปรียบด้านวัตถุดิบทางการเกษตร ความพร้อมด้านห่วงโซ่การผลิตในอุตสาหกรรม ตลอดจนความสามารถด้านเทคโนโลยีและทรัพยากรบุคคล นอกจากนี้ผู้ประกอบการให้ความสนใจในการผลิตและ ใช้บรรจุภัณฑ์จากพลาสติกที่สามารถแตกสลายได้ทางชีวภาพเพื่อการบรรจุอาหาร รวมถึงมีการปรับปรุงคุณสมบัติให้มีคุณภาพเทียบเคียงกับพลาสติกทั่วไป เพื่อเพิ่มความหลากหลายในการใช้งานมากขึ้น ขณะที่ประเทศไทยยังไม่มีการกำหนดคุณภาพมาตรฐานด้านความปลอดภัยของบรรจุภัณฑ์จากพลาสติก ที่สามารถแตกสลายได้ทางชีวภาพสำหรับวัสดุสัมผัสอาหาร ดังนั้นจึงมีความจำเป็นต้องทำการพัฒนาและประเมินวิธีทดสอบความปลอดภัยสำหรับวัสดุสัมผัสอาหารจากพลาสติกชีวภาพ โดยต้องคำนึงตั้งแต่การใช้สารเคมีสำหรับการสังเคราะห์พอลิเมอร์ สารเติมแต่ง เม็ดพลาสติกตั้งต้น หรือกระบวนการขึ้นรูปเป็น บรรจุภัณฑ์แบบต่าง ๆ ตามลักษณะการใช้งาน ทำให้ต้องมีเทคโนโลยีการทดสอบให้สอดคล้องกับลักษณะ ทางกายภาพของวัสดุสัมผัสอาหารแต่ละชนิด หรือตามระดับความเสี่ยงของสารเคมีองค์ประกอบในวัสดุและสภาวะการใช้งาน นอกจากนี้ต้องมีการพัฒนาศักยภาพของห้องปฏิบัติการให้รองรับการทดสอบไมเกรชัน ของพลาสติกชีวภาพและการตรวจวัดปริมาณไมเกรชันจำเพาะของสารเคมีที่มีความเสี่ยง เพื่อเป็นแนวทาง ในการประเมินความปลอดภัยของวัสดุสัมผัสอาหาร โดยจากงานวิจัยนี้มีกิจกรรมสำคัญ 4 ด้านคือ 1) รวบรวมข้อมูลแนวทางวิธีการวิเคราะห์/ทดสอบไมเกรชันของวัสดุสัมผัสอาหารหรือภาชนะบรรจุอาหารที่มีองค์ประกอบจากพลาสติกแตกสลายได้ทางชีวภาพของสหภาพยุโรป และสหรัฐอเมริกา เพื่อนำข้อมูลมาวิเคราะห์สำหรับการกำหนดแนวทางที่เหมาะสมกับประเทศไทย 2) ประเมินคุณภาพความปลอดภัยของ พอลิแลคติกแอซิดที่มีการใช้งานเชิงการค้าที่มีการนำมาใช้ในภาคอุตสาหกรรมที่มีความหลากหลาย เนื่องจากกระบวนการในการขึ้นรูปของพลาสติกและวัตถุประสงค์ในการใช้งานของผลิตภัณฑ์ โดยตรวจวัดปริมาณ ไมเกรชันทั้งหมด (Overall Migration) หรือไมเกรชันจำเพาะ (Specific Migration) ของสารสำคัญที่มีความเสี่ยง เช่น โอลิโกเมอร์ โลหะหนักและสารที่ไม่เจตนาเติม รวมถึงกรดแลคติก 3) การพัฒนาศักยภาพห้องปฏิบัติการด้านการทดสอบไมเกรชันของวัสดุสัมผัสอาหารจากพอลิแลคติกแอซิด เพื่อเตรียมความพร้อมในการขอรับการรับรองมาตรฐาน ISO/IEC 17025 และ 4) จัดทำคู่มือการวิเคราะห์ทางเคมีและเอกสารสำหรับแนวทางการประเมินความปลอดภัยของพอลิแลคติกแอซิดที่ใช้เป็นวัสดุสัมผัสอาหาร เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับผู้ประกอบการ หน่วยปฏิบัติการวิเคราะห์ทดสอบที่มีส่วนเกี่ยวข้อง รวมถึงเป็นข้อมูลให้สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) สามารถนำไปใช้ประโยชน์สำหรับการกำกับควบคุมคุณภาพหรือมาตรฐานของภาชนะบรรจุอาหารที่ทำจากพลาสติกที่สามารถแตกสลายได้ทางชีวภาพได้

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ