ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาและความเป็นพิษต่อเซลล์ของสารสกัดใบกฤษณาและสารสำคัญต่อระบบหัวใจร่วมหลอดเลือดหนู

บทคัดย่อ

ใบกฤษณาหรือ Aquilaria app. ใช้เพื่อปรับธาตุ บำรุงหัวใจและเลือด ในเอเชียมีการนำใบกฤษณามาใช้ชงดื่มเป็นชาโดยอ้างสรรพคุณว่ามีประโยชน์ต่อระบบหัวใจร่วมหลอดเลือดแต่ยังขาดการพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ งานวิจัยนี้จึงศึกษาฤทธิ์และความเป็นพิษของสารสกัดน้ำจากใบกฤษณาที่มีต่อหลอดเลือด และดูผลต่อความดันเลือด อัตราเต้นหัวใจ สารก่อการอักเสบ และลักษณะทางจุลกายวิภาคศาสตร์ของอวัยวะหนูที่ถูกชักนำให้อยู่ในภาวะความดันโลหิตสูงด้วยสาร L-NAME การคลายตัวของหลอดเลือดศึกษาด้วยวิธี organ bath ส่วนความเป็นพิษต่อเซลล์กล้ามเนื้อเรียบของหลอดเลือดวัดโดยวิธี MTT ผลการทดลองพบว่าสารสกัดทำให้หลอดเลือดแดงส่วนลำไส้คลายตัวได้ดีกว่าหลอดเลือดเอออร์ตา การกำจัดเซลล์เยื่อบุหลอดเลือดทำให้หลอดเลือดแดงส่วนลำไส้ขยายได้ลดลงและคาดว่าหนึ่งในกลไกการออกฤทธิ์ของสารสกัดคือยับยั้งการไหลของแคลเซียมเข้าสู่เซลล์ แมงจิงเฟอรินให้ผลคล้ายกับสารสกัดคือทำให้หลอดเลือดส่วนลำไส่ขยายได้ดีกว่าเอออร์ตา แต่การคลายตัวของหลอดเลือดต่ำกว่าผลของสารสกัดมากก่าวคือหลอดเลือดขยายเพียง 40% ในหลอดเลือดแดงส่วนลำไส้ และน้อยกว่า 10% ในเอออร์ตา ทั้งสารสกัดและแมงจิงเฟอรินไม่มีความเป็นพิษต่อเซลล์กล้ามเนื้อเรียบของหลอดเลือด การให้สาร L-NAME มีผลเพิ่มความดันเลือดขณะหัวใจบีบจาก 118?3.3 mmHg (สัปดาห์แรก) เป็น 191?8.4 mmHg (สัปดาห์ที่ 4) ส่วนการให้สารสกัดไม่ว่าจะเป็นขนาดต่ำ (100 มก./กก.) หรือขนาดสูง (1,000 มก./กก.) ไม่ส่งผลใด ๆ ต่อความดันเลือด สารก่ออักเสบ และลักษณะทางจุลกายวิภาคศาสตร์ของหัวใจ หลอดเลือดและไต ทั้งนี้ไม่พบความแตกต่างของอัตราเต้นหัวใจในหนูทดลองแต่ละกลุ่ม ในขณะที่ยา captopril ซึ่งมีฤทธิ์ยับยั้ง angiotensin converting enzyme มีผลลดความดันเลือดเป็น 141?12.1 mmHg (สัปดาห์ที่ 4) และช่วยป้องกันการเกิดพยาธิสภาพที่เกิดจากภาวะความดันโลหิตสูง กล่าวโดยสรุปสารสกัดใบกฤษณาและสารแมงจิเฟอรินทำให้หลอดเลือดแดงส่วนลำไส้ขยาย แต่ไม่มีผลใด ๆ ต่อความดันเลือดในหนูที่ถูกเหนี่ยวนำให้มีภาวะความดันโลหิตสูงโดยสาร L-NAME คำสำคัญ: กฤษณา, แมงจิเฟอริน, หลอดเลือดขยาย, ความดันโลหิตสูง, เซลล์กล้ามเนื้อเรียบหลอดเลือด

คำสำคัญ