ผลของการเพาะเลี้ยงเห็ดเศรษฐกิจโดยใช้ขี้เลี่อยกฤษณาต่อคุณค่าทางอาหารและสรรพคุณทางยา

บทคัดย่อ

กฤษณาเป็นไม้พื้นเมืองของไทยซึ่งมีรายงานสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพที่หลากหลาย งานวิจัยนี้ได้ ทําการทดสอบสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพของขี้เลื่อยและใบกฤษณา โดยการศึกษาฤทธิ์ต้านแบคทีเรีย ฤทธิ์ต้าน อนุมูลอิสระ และฤทธิ์ในการต้านเซลล์มะเร็ง พบว่าสารสกัดหยาบมีฤทธิ์ต้านเชื้อ B. cereus, S. aureus และ Kebsiella sp. สําหรับฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของสารสกัดเมทานอลพบว่าสารสกัดจากใบมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ สูงกว่าสารสกัดอื่น 7 ถึง 7.5 เท่าของขี้เลื่อยกฤษณา และยังมีฤทธิ์ในการต้านการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง เต้านม MCF7 และ MDA MB 231 โดยพบในสารสกัดหยาบที่ได้จากขี้เลื่อยกฤษณาไม่สกัดและใบกฤษณาด้วย เอทานอล เมื่อทดสอบนําขี้เลื่อยกฤษณามาเพาะเห็ดเศรษฐกิจพบว่าเห็ดนางรมภูฏานเพียงชนิดเดียวสามารถ ออกดอกได้ โดยขี้เลื่อยกฤษณาสกัดอัตราส่วน 100% ให้ผลการเจริญของเส้นใยเร็วที่สุดและให้น้ําหนักดอกเห็ด แห้งดีที่สุด ขี้เลื่อยกฤษณาสกัดอัตราส่วน 50% ให้ค่าความยาวของก้านดอกมากที่สุด ดอกเห็ดที่เพาะด้วยขี้ เลื่อยกฤษณามีคุณค่าทางโภชนาการที่ดี มีปริมาณไขมันเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสําคัญ และมีฤทธิ์ต้านแบคทีเรียชนิด เดียวกับสารสกัดหยาบกฤษณา นอกจากนั้นยังพบสาร Noxiptiline จากเห็ดนางรมภูฎานที่เพาะด้วยขี้เลื่อย กฤษณาอัตราส่วน 50% และ 100% ซึ่งเป็นยาต้านอาการซึมเศร้าที่ไม่พบในเห็ดที่เพาะด้วยขี้เลื่อยยางพารา จากผลการทดสอบแสดงให้เห็นว่าขี้เลื่อยกฤษณามีศักยภาพเป็นวัสดุเพาะเห็ดนางรมภูฎานที่ดี และยังส่งผลต่อ คุณสมบัติของเห็ดที่เพาะเลี้ยงได้ให้แตกต่างจากเดิม จึงน่าสนใจการบ่งชี้หาสารประกอบเคมีที่มีบทบาทในการ ออกฤทธิ์ทางชีวภาพต่อไป

คำสำคัญ