การก่อรูปทางความคิดชาตินิยมลาวของ มหาสิลา วีระวงส์ ในบริบทสังคมไทย

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มุ่งศึกษาการก่อรูปทางความคิดชาตินิยมลาวของมหาสิลา วีระวงส์ นักเขียน นักค้นคว้า และกวีคนสำคัญของลาวในระหว่างปี 1905-1948 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่มหาสิลามีประสบการณ์ชีวิตในสังคมไทยอย่างใกล้ชิด ผลการศึกษาพบว่า ความคิดชาตินิยมลาวของมหาสิลามีลักษณะเป็นชาตินิยมทางวัฒนธรรม กล่าวคือ เป็นความคิดชาตินิยมที่ให้ความสำคัญกับองค์ประกอบทางวัฒนธรรมที่เป็นสิ่งบ่งชี้ถึงความเป็นชาติของลาว การทำงานทางด้านวัฒนธรรมของมหาสิลาเป็นความพยายามฟื้นฟูองค์ประกอบทางวัฒนธรรมเหล่านั้นให้กลับมาเป็นที่ประจักษ์อีกครั้ง เพื่อสร้างความรู้สึกถึงความเป็นชาติเดียวกันให้เกิดขึ้นในหมู่ชาวลาวและเป็นเครื่องยืนยันถึงความเป็นชาติของลาว ด้วยภูมิหลังอันใกล้ชิดกับสังคมไทยของมหาสิลา ทำให้บริบททางประวัติศาสตร์ของสังคมไทยมีผลต่อการก่อรูปทางความคิดชาตินิยมลาวของมหาสิลา กล่าวคือ ประสบการณ์ชีวิตของมหาสิลาระหว่างปี 1905-1948 ที่ได้พบกับความเปลี่ยนแปลงในหลายด้านของสังคมไทย ทั้งทางการเมือง ทางสังคม และทางความคิด โดยเฉพาะการขยายตัวของความคิดชาตินิยมไทยในห้วงเวลาดังกล่าว รวมถึงการได้มีปฏิสัมพันธ์กับบุคคลกลุ่มต่าง ๆ ในสังคมไทย ได้แก่ กลุ่มพระสงฆ์อีสาน กลุ่มปัญญาชนและชนชั้นนำไทย และกลุ่มนักการเมืองอีสาน ซึ่งอีสานในที่นี้หมายถึงภูมิหลังของผู้คนที่มาจากพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทยในปัจจุบัน ส่งเหล่านี้เป็นเหตุให้มหาสิลาตระหนักถึงสถานภาพของตนเองในสังคมไทย อันนำไปสู่กระบวนการก่อรูปทางความคิดชาตินิยมลาวของมหาสิลา ที่มีลักษณะของการใช้องค์ความรู้แบบไทยเป็นเครื่องมือในการสร้างความโดดเด่นให้กับความเป็นลาว ซึ่งก็คือองค์ประกอบทางวัฒนธรรมที่บ่งชี้ถึงความเป็นชาติของลาว และวิธีการเช่นนี้สามารถพบได้ในผลงานตลอดชีวิตการทำงานของมหาสิลา

คำสำคัญ