การพัฒนาสีธรรมชาติจากดินลุ่มน้ำโขงสู่ผลงานการออกแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอ

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์เรื่อง “การพัฒนาสีธรรมชาติจากดินลุ่มน้ำโขงสู่ผลงานการออกแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอ” มีวัตถุประสงค์ในการวิจัย ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาสมบัติทางกายภาพของดินลุ่มน้ำโขง 2) เพื่อพัฒนาสีธรรมชาติจากดินลุ่มน้ำโขงสำหรับย้อมวัสดุสิ่งทอพื้นถิ่น 3) เพื่อออกแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอโดยการประยุกต์ใช้สีธรรมชาติจากดินลุ่มน้ำโขง เป็นการศึกษาวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods) ประกอบด้วย การวิจัยเชิงคุณภาพ การวิจัยเชิงทดลอง และการวิจัยเชิงปริมาณ มีการเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้เครื่องมือ แบบสำรวจ แบบสังเกต แบบสัมภาษณ์ แบบบันทึกผลการทดลอง และแบบประเมินความคิดเห็นจากผู้บริโภค นำข้อมูลที่ได้มาจัดหมวดหมู่และวิเคราะห์โดยใช้ทฤษฎีนิเวศน์วิทยาวัฒนธรรม ทฤษฎีโครงสร้างหน้าที่ ทฤษฎีการยอมรับนวัตกรรม แนวความคิดเกี่ยวกับปฐพีวิทยา แนวความคิดหลักในการออกแบบ แนวคิดเกี่ยวกับการย้อมสีธรรมชาติ แนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์ แนวคิดการตลาดแฟชั่น แนวคิดการทดลอง ผลการวิจัยพบว่า การทดสอบหาองค์ประกอบทางเคมีของดิน พบว่า ดินจากทั้ง 3 พื้นที่มีค่าของอลูมิเนียมสูงที่สุด รองลงมาคือเหล็กออกไซต์ ซึ่งเป็นสารประกอบโลหะที่ให้สี การศึกษาสมบัติทางกายภาพของดินลุ่มน้ำโขง พบว่า ดินทั้ง 3 พื้นที่จึงจัดอยู่ในกลุ่มของดินทราย เนื่องจากมีอนุภาคของดินทรายมากกว่าร้อยละ 40% และ มีอนุภาคของดินเหนียวน้อยกว่าร้อยละ 20% การคัดเลือกวัสดุที่ใช้ในการย้อมสี เส้นใยฝ้าย มีความสามารถในการดูดซึมสีจากสีธรรมชาติของดินได้ดีกว่าเส้นใยอื่น การสกัดสีย้อมของดินลุ่มน้ำโขง อัตราส่วนของดิน 2 กิโลกรัมต่อน้ำ 1 ลิตร เป็นอัตราส่วนที่เหมาะสมที่สุด การทดลองย้อมเส้นใยฝ้ายจากสีธรรมชาติของดิน การย้อมเย็นในเวลา 72 ชั่วโมง และการย้อมร้อนเวลา 90 นาที ทำปฏิกิริยากับสีของดินได้ดีที่สุด การย้อมด้วยวิธีการใช้สารช่วยย้อม พบว่า น้ำปูนใส ทำปฏิกิริยากับสีของดินได้ดีที่สุด ผลการวิเคราะห์สันฐานวิทยาของเส้นใยฝ้ายด้วยเทคนิค SEM พบว่า มีอนุภาคของสีย้อมเกาะติดกับเส้นใยได้ดีโดยไม่ทำให้เส้นใยเสียหายและไม่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม การทดสอบความคงทนของสีมีความคงทนอยู่ในระดับ 3-5 สามารถนำไปทอเป็นผืนผ้าได้ ตามมาตรฐาน มผช. 18/2557 การออกแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอโดยการประยุกต์ใช้สีธรรมชาติจากดินลุ่มน้ำโขง พบว่า รูปแบบผลิตภัณฑ์เป็นการเพิ่มฐานลูกค้าและช่วยส่งเสริมการขยายส่วนตลาดให้กับชุมชน มีกลุ่มเป้าหมายที่เพิ่มมากขึ้น ด้วยวิธีการผลิตสินค้าสู่การจำหน่ายในตลาดออนไลน์ การสอบถามความคิดเห็นของผู้บริโภค ภาพรวมอยู่ในระดับเห็นด้วยมากที่สุด ค่าเฉลี่ย 4.52 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 0.62

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ