การพัฒนานักจัดการงานวิจัยเชิงพื้นที่ (Area Based Research Manager) หลักสูตรการพัฒนาศักยภาพบุคลากรสู่การเป็นนักจัดการงานวิจัยเชิงพื้นที่ (ABC Academy)
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
โครงการพัฒนานักจัดการงานวิจัยเชิงพื้นที่ (Area Based Research Manager) หลักสูตรการพัฒนาศักยภาพบุคลากรสู่การเป็นนักจัดการงานวิจัยเชิงพื้นที่ (ABC Academy) มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาผู้เข้ารับการอบรมให้มีความสามารถและทักษะสำคัญ ประกอบด้วย ความสามารถในการเป็นนักจัดการพื้นที่ โดยคาดหวังมีทักษะสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ 1) การทำ Stakeholder Engagement Collaboration 2) ทักษะการสร้าง Program Initiative และ 3) การทำ Strategic Communication และ Policy Advocacy ความสามารถในการวางแผน ออกแบบและจัดประสบการณ์การเรียนรู้และบริหารจัดการ โปรแกรมการวิจัยสำคัญ (Initiative Program) ตามความต้องการของพื้นที่ และความสามารถในการพัฒนาความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยพัฒนาพื้นที่ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการขับเคลื่อนการบูรณาการประเด็นสำคัญในพื้นที่ที่มีเป้าหมายร่วมด้วย Program Based หรือ Area-based โดยโครงการได้ดำเนินการจัดหลักสูตรให้กับกลุ่มเป็นหมายที่เป็นบุคลากรในมหาวิทยาลัยกลุ่มพัฒนาชุมชนท้องถิ่นหรือชุมชนอื่น (กลุ่ม 3) หรือบุคลากรในมหาวิทยาลัยกลุ่มอื่นๆ หรือบุคลากรหน่วยงานภาครัฐ ท้องถิ่น และภาคเอกชนที่ขับเคลื่อนงานเชิงพื้นที่ และบุคลากรภาคประชาสังคมที่มีผลงานโดดเด่นด้านงานวิจัยเพื่อการพัฒนาพื้นที่ ซึ่งได้พัฒนาหลักสูตร 4 หน่วยการเรียนรู้ ประกอบด้วยที่ประกอบด้วย 1) Concept ABC 2) Stakeholder Engagement 3) Program Initiative และ 4) Strategic Communication และ Policy Advocacy โครงการสามารถพัฒนานักจัดการงานวิจัยเชิงพื้นที่ (RDI Managers) ให้มีทักษะสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ 1) การทำ Stakeholder Engagement Collaboration 2) ทักษะการสร้าง Program Initiative และ 3) การทำ Strategic Communication และ Policy Advocacy จำนวนทั้งสิ้น 90 คนคิดเป็นร้อยละ 112.5 จากจำนวนเป้าหมายที่ตั้งไว้ และมีผู้ที่สามารถสำเร็จหลักสูตรถึง 82 คน คิดเป็นร้อยละ 102.5 จากจากจำนวนเป้าหมายที่ตั้งไว้ ซึ่งผลการเรียนรู้ (Learning outcome) ทำให้ผู้เรียนสามารถพัฒนาข้อเสนอโครงการได้ทั้งสิ้น 54 โครงการ ภายใต้ 9 กรอบการวิจัย โดยได้เสนอขอรับทุนกับ หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) ทั้งสิ้น 42 โครงการ มีการประกาศผลเรียบร้อยแล้วใน 7 กรอบการวิจัย ซึ่งมีโครงการที่ผ่านการพิจารณาจำนวน 18 โครงการ คิดเป็นร้อยละ 42.85 ของโครงการทั้งหมดที่เสนอขอรับทุน ทั้งนี้โครงการได้วิเคราะห์ปัจจัยความสำเร็จของโครงการในภาพรวมพบว่ามี Key success factors ที่เด่นชัดแบ่งเป็น 5 ประเด็นหลัก ดังนี้ 1) ด้านการออกแบบหลักสูตรที่สามารถพัฒนาทักษะได้ครอบคลุมทั้งบทบาทการเป็นนักวิจัย (Researcher) และนักจัดการงานวิจัย (Manager) และการสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ที่เกิดขึ้นระหว่างการจัดโครงการ ที่เอื้อต่อการเรียนรู้ที่ส่งผลต่อการพัฒนาทักษะเพื่อตอบตามวัตถุประสงค์โครงการ ทั้งนี้ระบบทีมและระบบพี่เลี้ยงทำให้เกิดการเรียนรู้ร่วมกันในทุกขั้นตอนการเรียนรู้ของหลักสูตร 2) ด้านระบบพี่เลี้ยง โดยการใช้พี่เลี้ยง (Mentor) ที่มีประสบการณ์จริงด้านการวิจัยเชิงพื้นที่ รวมไปถึงการออกแบบทีมพี่เลี้ยง 2 คนต่อกลุ่ม ที่สามารถประสานความร่วมมือได้อย่างลงตัว 3) กิจกรรมเรียนรู้จากพื้นที่ความสำเร็จจริง (Site visit) ที่สามารถสร้างการเรียนรู้ได้อย่างรวดเร็วเป็นรูปธรรม ส่งผลให้ผู้เรียนเข้าใจบริบทการออกแบบโครงการ องค์ประกอบทีมวิจัย การบริหารโครงการและการใช้ประโยชน์ผลงานวิจัย อย่างชัดเจน 4) การเรียนรู้ในสนามแข่งขันจริง โดยผู้เรียนได้รับการพัฒนาทักษะต่าง ๆ ภายใต้โครงการเพื่อให้สามารถพัฒนาข้อเสนอโครงการจนสามารถเสนอขอรับทุนกับหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) และเข้าสู่กระบวนการพิจารณาจริง จนสามารถผ่านการพิจารณาได้รับทุนจาก บพท. จำนวนทั้งสิ้น 18 โครงการ จะเห็นได้ว่าสร้างการเรียนรู้และประสบการณ์ได้อย่างแท้จริง และยังสามารถขยายผลความสำเร็จและปรับปรุงปัญหา ปรับปรุงข้อบกพร่องได้จริงในกรอบวิจัยอื่นๆ ต่อไป และ 5) หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) ได้ให้ความสำคัญกับการพัฒนาการนักจัดการงานวิจัยเชิงพื้นที่ เพื่อขยายต้นทุน ทรัพยากรบุคคลที่มีความสำคัญในแต่ละภูมิภาคของประเทศในอนาคต และเปิดโอกาสให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ในทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วมในหลักสูตรทั้งในส่วนของผู้เรียน วิทยากร ผู้สังเกตการณ์ ทำให้เกิดมุมมอง ที่ชัดเจนในการวิจัยในรูปแบบ Area- Based ผลสำเร็จและข้อเรียนรู้ต่าง ๆ จากการดำเนินการในครั้งนี้จะสามารถสร้างนักจัดการงานวิจัยเชิงพื้นที่ ที่สามารถลงไปปฏิบัติหน้าที่ในภูมิภาคต่าง ๆ ของประเทศและเป็นกลไกสำคัญในการพัฒนางานวิจัยเพื่อพัฒนาพื้นที่ที่ต่อเนื่องต่อไปในอนาคตในขณะเดียวกันหลักสูตร ABC Academy ก็จะเป็นกลไกสำคัญในการพัฒนาคนเพื่อตอบโจทย์ของประเทศในการพัฒนากำลังคน เพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่ที่มีประสิทธิภาพต่อไปในอนาคต