นวัตกรรมการจัดการช่องทางการขายแบบออนไลน์และกลยุทธทางธุรกิจสำหรับผักน่าเกลียด

บทคัดย่อ

ขยะอาหารยังถือเป็นปัญหาใหญ่ในประเทศไทย โดยเฉพาะฟากผู้ผลิตเช่นเกษตรกรที่จะต้องทิ้งพืช ผัก และผลผลิตไปเป็นขยะอย่างไร้ประโยชน์ เมื่อได้ลงพื้นที่พบปะกลุ่มเกษตรกรผักอินทรีย์ อำเภอกระนวน จังหวัดขอนแก่น จำนวน 7 ครัวเรือน พบว่ามีผักที่ไม่รูปลักษณ์ไม่สวย (Ugly Vegetables) และเศษเหลือทิ้งจากการผลิตผัก จำนวนกว่า 5.6 ตัน ถูกนำไปขายเลหลังราคาต่ำกว่าทุน บ้างก็ถูกนำไปเป็นอาหารสัตว์ ผู้วิจัยจึงมีแนวคิดการนำระบบ Circular Supplies และ Resource Recovery ตามแนวทางเศรษฐกิจหมุนเวียนเข้ามาเปลี่ยนโมเดลทางธุรกิจปัจจุบันให้ สามารถเพิ่มมูลค่า Ugly Vegetables และเศษเหลือทิ้งจากการผลิตผักได้ โครงการวิจัยย่อยนี้มีจุดประสงค์หลัก 3 ประการคือ 1) เพื่อพัฒนานวัตกรรมเว็บแอพลิเคชั่นออนไลน์สำหรับสินค้า Ugly Vegetables ที่ช่วยบริหารจัดการด้านช่องทางการขายและการจัดส่งสินค้า รวมถึงการบริหารจัดการฐานข้อมูลลูกค้าสัมพันธ์และกลุ่มเกษตรกรผู้ผลิต 2) เพื่อพัฒนากลยุทธ์ทางธุรกิจ Ugly Vegetables บนแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ซึ่งประกอบด้วยการตั้งราคา การพัฒนาช่องทางการขาย รูปแบบการขายผลิตภัณฑ์ และการจัดโปรโมชั่น และ 3) เพื่อผลิตคู่มือการใช้นวัตกรรมเว็บแอพลิเคชั่นออนไลน์ และถ่ายทอดเทคโนโลยีแก่กลุ่มเกษตรที่เข้าร่วมโครงการ แพลตฟอร์มนี้จะทำหน้าที่เป็นตัวกลางเชื่อมต่อระหว่างผู้บริโภคที่มีความต้องการซื้อผักออร์แกนิค รูปร่างไม่สมบูรณ์แต่ราคาสมเหตุสมผล โดยผลการวิจัยดังนี้ 1) ได้แพลตฟอร์ม Ugly Veggies ที่ดำเนินการหลักใน Line Web Application โดยแพลตฟอร์มนี้จะเป็นเครือข่ายในการจัดการและส่งต่อข้อมูลระหว่างลูกค้า และเกษตรกร รวมถึง ระบบจัดการทางการเงินและขนส่งสินค้า ผลการวัดผลความพึงพอในต่อการใช้เทคโนโลยีของเกษตรกร พบว่าในภาพรวมแพลตฟอร์มมีความปลอดภัย การให้สิทธิพิเศษ ความสะดวกสบาย และความยืดหยุ่นในระดับสูง 2) โมเดลธุรกิจมีวิธีการขายผักไม่สวยอยู่ 2 รูปแบบคือ One-time purchase และ Subscription เมื่อทำการประเมินอุปสงค์และอุปทานโดยสถิติเชิงอนุมานพบว่า ปริมาณความต้องการผักไม่สวยในจังหวัดขอนแก่นของลูกค้า = 127,925 คน ในขณะที่ปริมาณผลผลิตของผู้ผลิตผักไม่สวยในจังหวัดขอนแก่น = 73,212 กิโลกรัม เมื่อพยากรณ์ใน 5 ปี แพลตฟอร์ม Ugly Veggies มี NPV ในระดับ 6.3 ล้านบาท IRR ระดับ 51.24% และ Payback Period ในเวลา 2.59 ปี แสดงให้เห็นว่าโครงการนี้มีมีความเหมาะสมในการลงทุน 3) การนำแพลตฟอร์มไปใช้จริงจะช่วยลดปริมาณขยะทางการเกษตร และสร้างรายได้แก่เกษตรกรที่ร่วมโครงการ ส่งผลกระทบเชิงบวกในการ แก้ปัญหาสิ่งแวดล้อม และกระตุ้นการหมุนเวียนทางเศรษฐกิจ ผู้วิจัยหวังเป็นอย่างยิ่งว่ารูปแบบธุรกิจนี้จะสามารถขยายผลนำไปใช้ได้ในระดับที่กว้างขึ้นเพื่อสร้างรายได้ให้กับชุมชนอื่น ๆ ในภูมิภาค

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ