การถอดความและวิเคราะห์ชีวประวัติพระสมณะบนเส้นทางสายไหม : กรณีศึกษาคัมภีร์เกาเซิงจ้วน ในหมวดพระผู้แปลคัมภีร์พระพุทธศาสนาตั้งแต่ยุคราชวงศ์ฮั่นถึงราชวงศ์เว่ย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยเรื่อง “การถอดความและวิเคราะห์ชีวประวัติพระสมณะบนเส้นทางสายไหม : กรณีศึกษาคัมภีร์เกาเซิงจ้วน ในหมวดพระผู้แปลคัมภีร์พระพุทธศาสนาตั้งแต่ยุคราชวงศ์ฮั่นถึงราชวงศ์เว่ย” นี้ เป็นการวิเคราะห์ตีความเนื้อหาชีวประวัติของพระภิกษุ 6 รูป ได้แก่ พระกาศยปะ-มาตังคะ พระธรรมรัตนะ พระอันซื่อเกา พระโลกเกษม พระธรรมกาล และพระวิฆนะ โดยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อสร้างองค์ความรู้เกี่ยวกับประเด็นทางประวัติศาสตร์ และการแปลคัมภีร์พระพุทธศาสนาจีน จากชีวประวัติของพระภิกษุทั้ง 6 รูป และ 2) เพื่อศึกษาคุณูปการจากชีวประวัติของพระสมณะผู้แปล ต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนาจีนยุคต้น งานวิจัยนี้ใช้การวิจัยเอกสาร (Textual Analysis) ทั้งจากเอกสารชั้นต้น (primary source) ที่เป็นคัมภีร์โบราณของจีน ประกอบด้วย 1) กลุ่มคัมภีร์บันทึกรายชื่อคัมภีร์พระไตรปิฎกจีน (Scriptural Catalogues) 2) กลุ่มคัมภีร์บันทึกชีวประวัติพระภิกษุ (Biography) 3) บทนำและบันทึกหน้าหรือท้ายพระสูตร (Preface and Colophon) และ 4) กลุ่มบันทึกประวัติศาสตร์ของจีน และยังมีเอกสารชั้นรอง (secondary source) ที่เป็นงานวิจัยของนักวิชาการในปัจจุบันเกี่ยวกับเนื้อหาชีวประวัติของพระภิกษุทั้ง 6 รูป โดยใช้วิธีการวิเคราะห์ตีความเนื้อหา (Content Analysis) จากเอกสาร 4 ขั้นตอนได้แก่ 1) การจัดเตรียมข้อมูล 2) ทบทวนคำถามการวิจัย 3) การจัดการข้อมูล และ 4) การวิเคราะห์ข้อมูล ผลการวิจัยพบว่า 1) ชีวประวัติพระกาศยปะ-มาตังคะและพระธรรมรัตนะ มีประเด็นการนำเสนอสำคัญอยู่ที่เหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ ได้แก่ ตำนานความฝันของจักรพรรดิฮั่นหมิง คณะทูตอัญเชิญพระพุทธศาสนา “วัดม้าขาว” พุทธสถานแห่งแรกในจีน คัมภีร์แปลพากย์จีนฉบับแรก คือ สี่สิบสองบทสูตร และภาพวาดพระพุทธเจ้าที่นำกลับมาที่จีนพร้อมคณะทูต 2) ชีวประวัติพระอันซื่อเกาและพระโลกเกษม เน้นการนำเสนอการวิเคราะห์ผลงานคัมภีร์แปลทั้งหมดของทั้ง 2 ท่านตามหลักฐานที่พบในบันทึกต่าง ๆ รวมทั้งผลการวิจัยโดยนักวิชาการในปัจจุบัน 3) ชีวประวัติพระธรรมกาล มีจุดเด่นอยู่ที่การวางรากฐานวินัยสงฆ์ ทั้งทางด้านการแปลคัมภีร์พระวินัย และการกำหนดข้อปฏิบัติในการบวชของพระภิกษุในจีนสมัยนั้น และ 4) ชีวประวัติพระวิฆนะ มีประเด็นสำคัญอยู่ที่พัฒนาการของรูปแบบการแปลคัมภีร์ และการแปลคัมภีร์ธรรมบท ซึ่งโดยภาพรวมของการศึกษาชีวประวัติของพระภิกษุนักแปลในยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออกจนถึงยุคสามก๊กนั้น ทำให้เห็นคุณูปการของพระภิกษุแต่ละรูปในฐานะของนักแปล และผู้วางรากฐานของพระพุทธศาสนาในจีนอย่างชัดเจน