ผลของภูมิคุ้มต่อเชื้อไวรัสก่อโรคสมองอักเสบ เจอี และโรคไข้จากไวรัสซิก้า ที่มีมาก่อนหน้าต่อความรุนแรงของโรคไข้ เลือดออกเดนกี่ และแนวทางการพัฒนาแผน การฉีดวัคซีนในประเทศเวียดนามและไทย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
กลุ่มโรคไข้เลือดออก (Dengue disease) คือโรคติดเชื้อที่มีสาเหตุมาจากไวรัสเดนกี่ (Dengue virus) สามารถติดต่อจากคนสู่คนโดยมียุงลาย (Aedes aegypti) เป็นพาหะ ในขณะเดียวกันพบว่าในประเทศไทยมีการระบาดของไวรัสซิก้า (Zika virus) และ ไวรัสเจอี (Japanese Encephalitis virus) ซึ่งอยู่ในกลุ่มเดียวกับไวรัสเดนกี่ (flavivirus) มีรหัสพันธุกรรมใกล้เคียงกัน และมียุงเป็นพาหะเช่นเดียวกัน โดยภูมิคุ้มกันที่เกิดขึ้นหลังจากได้รับเชื้อทั้งสองชนิดนี้อาจส่งผลต่อความรุนแรงของโรคไข้เลือดออก และหรืออาจจะป้องกันการติดเชื้อไวรัสเดนกี่ได้ วัตถุประสงค์ของโครงการวิจัยคือ เพื่อศึกษาภูมิคุ้มกันเดิม (pre-existing immunity) ของไวรัสซิก้า และเจอี ต่อการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันไวรัสเดนกี่ในผู้ป่วยโรคไข้เลือดออก โดยทำการเก็บตัวอย่างเลือดจากอาสาสมัครที่ติดเชื้อไข้เลือดออก แบบ Longitudinal Sampling คือเก็บเลือดทั้งหมด 5 ระยะ คือ ระยะติดเชื้อเฉียบพลัน ระยะพักฟื้น และ 12 24 36 เดือนหลังจากเริ่มมีอาการ เพื่อนำมาทำการวิเคราะห์ลักษณะทางไวรัสวิทยา ซีรัมวิทยาของตัวอย่าง target cell tropism และ host immune factors ของโรค โครงการนี้วางแผนการดำเนินการเป็นระยะเวลา 6 ปี การดำเนินการวิจัยในปีแรกนี้มุ่งเน้นไปในการเตรียมความพร้อมในเรื่องต่าง ๆ ผลลัพธ์ที่ได้คือ ได้รับการรับรองจริยธรรมวิจัยในมนุษย์ ได้ทราบปริมาตรที่เหมาะสมในการเก็บเลือดเพื่อใช้ในการสกัด PBMC คือ 15 มิลลิลิตร ได้ทราบว่าสามารถเก็บเลือดที่อุณหภูมิ 4 องศาเซลเซียส เป็นเวลาข้ามคืนไม่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพของเซลล์เม็ดเลือดขาว ซึ่งเหมาะสำหรับการขนส่งตัวอย่างเลือดข้ามจังหวัด ได้ทราบว่าสามารถแช่แข็งเม็ดเลือดขาวไว้ได้โดยไม่ส่งผลกระทบต่อกิจกรรมภายในเซลล์ เช่นการผลิตไซโตไคน์ ได้เริ่มมีการเก็บตัวอย่างจากอาสาสมัครจริง จำนวน 7 ราย และมีอาสาสมัคร 3 ราย ที่กลับมาให้เก็บเลือดในระยะ convalescent ครั้งที่ 1 ซึ่งคือ 28-45 วันหลังมีอาการ บ่งชี้ว่าระบบการจัดการในการหาอาสาสมัครและการติดตามอาสาสมัคร เป็นไปตามแผนที่วางไว้ ถึงแม้ว่าจะได้จำนวนอาสาสมัครเข้าร่วมน้อย ซึ่งอาจเป็นเพราะเลยช่วงเวลาในการแพร่ระบาดของโรคไข้เลือดออกในปี พ.ศ. 2565 ทางคณะผู้วิจัยคาดการณ์ว่าจะได้อาสาสมัครเพิ่มขึ้นในช่วงการระบาดในปีต่อไป ทั้งนี้ผลลัพธ์ประการสำคัญอันหนึ่ง คือสามารถสร้าง บุคลากร และวางแนวทาง และขั้นตอนการปฏิบัติ สำหรับการเก็บตัวอย่างแบบ Longitudinal Sampling ได้สำเร็จ ซึ่งสามารถนำไปใช้ กับการศึกษา โรคอื่น ๆ ต่อไปได้ด้วย คำสำคัญ ไวรัสเดนกี่ ไวรัสซิก้า ไวรัสเจอี ภูมิคุ้มกันเดิม