พัฒนาการตรวจวินิจฉัยเชื้อไวรัสซิกาด้วยวิธี Loop mediated isothermal amplification (LAMP)

บทคัดย่อ

ไวรัสซิกาเป็นเชื้อไวรัสในกลุ่มฟลาวิไวรัส มียุงเป็นพาหะนำโรคเช่นเดียวกับ ไวรัสเดงกี ไวรัสเจอี และไวรัสเวสต์ไนล์ ตัวเชื้อแบ่งเป็น 2 สายพันธุ์คือ African และ Asian ระยะฟักตัวในคน 4 ถึง 7 วัน อาการแสดงดังนี้ ไข้ ผื่น ตาแดง และปวดข้อ ในปีพ.ศ. 2550 เกิดการระบาดของไวรัสซิกาบนเกาะ Yap ประเทศ Micronesia ในมหาสมุทรแปซิฟิค ปีพ.ศ. 2556 มีรายงานชาวต่างชาติ 2 คนเดินทางมาท่องเที่ยวที่ประเทศไทยและป่วยด้วยไวรัสซิกา กรมควบคุมโรคได้ออกหนังสือแจ้งให้สำนักสาธารณสุขจังหวัดทุกแห่งดำเนินการเฝ้าระวังโรคไข้ซิกาเมื่อ 22 สิงหาคม 2556 ปีพ.ศ. 2559 เริ่มพบการระบาดของเชื้อไวรัสซิกาในหลายพื้นที่ของประเทศไทย การตรวจวินิจฉัยทางห้องปฏิบัติการที่ใช้ยืนยันการติดเชื้อ คือวิธี real time RT-PCR ซึ่งต้องใช้เครื่องมือเฉพาะและเจ้าหน้าที่ที่มีประสบการณ์เป็นผู้ทำการตรวจ ทำให้ตรวจได้เพียงที่ห้องปฏิบัติการในสังกัดกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กรมควบคุมโรค โรงพยาบาลมหาวิทยาลัย โรงพยาบาลศูนย์และโรงพยาบาลประจำจังหวัดบางแห่ง เท่านั้น การที่จะขยายการตรวจวิเคราะห์เชื้อไวรัสซิกาไปยังโรงพยาบาลทั่วไปและโรงพยาบาลชุมชน จำเป็นต้องมีวิธีการตรวจที่ง่าย และใช้เพียงเครื่องมือที่มีในห้องปฏิบัติการทั่วไปฝ่ายอาโบไวรัสได้ทำการพัฒนากระบวนการตรวจสารพันธุกรรมไวรัสซิกาด้วยวิธี LAMP ซึ่งสามารถทำได้โดยใช้เครื่องมือในห้องปฏิบัติการที่ราคาไม่แพง สามารถอ่านผลได้ด้วยตาเปล่า และใช้เวลาตรวจไม่นาน กระบวนการตรวจที่พัฒนาขึ้นให้ผลเป็นที่น่าพอใจ ได้ค่าlimit of detection ที่ 3.205 copies/?l ซึ่งเป็นรอง real time RT-PCR ไม่มากนัก ไม่พบผลบวกปลอมเมื่อทดสอบกับเชื้ออื่น ผลทดสอบกับตัวอย่างผู้ป่วยได้ความไวร้อยละ 95 ความจำเพาะร้อยละ 98 สามารถต่อยอดไปสู่การผลิตชุดทดสอบต้นแบบ

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ