การพัฒนาสูตรอาหารเลี้ยงเชื้อราคาถูกสำหรับการผลิตสปอร์ของเชื้อ Bacillus megaterium สายพันธุ์ RS91 ในระดับกึ่งอุตสาหกรรมและการทดสอบประสิทธิภาพในการส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
เชื้อแบคทีเรีย Bacillus megaterium สายพันธุ์ RS91 เป็นแบคทีเรียซึ่งมีคุณประโยชน์ที่ดีหลายประการต่อพืช เช่น สามารถผลิตฮอร์โมนพืชที่ช่วยให้รากพืชมีการเจริญเติบโตที่ดี สามารถผลิตกรดอินทรีย์ย่อยสลายฟอสฟอรัสที่ไม่ละลายน้ำในดินให้อยู่ในรูปที่พืชสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ มีการตรึงไนโตรเจนให้กับพืช รวมถึงสามารถกระตุ้นให้พืชต้านทานโรคหลายชนิด เช่น โรคกุ้งแห้ง โรครากและโคนเน่า โรคเหี่ยวเขียว การนำสปอร์ของเชื้อ RS91 ไปใช้งานสามารถทำได้โดยการนำสปอร์ไปผสมกับสารพาเพื่อขึ้นรูปเป็นปุ๋ยชีวภาพชนิดกรานูล ซึ่งสามารถส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืชและลดปริมาณการใช้ปุ๋ยเคมีในการเพาะปลูกได้อย่างมีประสิทธิภาพ งานวิจัยนี้จึงมุ่งเน้นที่จะพัฒนาสูตรอาหารเลี้ยงเชื้อราคาถูกและสภาวะที่เหมาะสมในการผลิตสปอร์ของเชื้อ RS91 ในระดับกึ่งอุตสาหกรรม โดยคำนึงถึงความเป็นไปได้ในการผลิตในระดับอุตสาหกรรม ต้นทุนและคุณภาพของสปอร์เพื่อการนำไปผลิตเป็นปุ๋ยชีวภาพชนิดกรานูล คณะผู้วิจัยสามารถพัฒนาสูตรอาหาร omCCY91N ซึ่งมีต้นทุนเพียง 3.59 บาทต่อลิตรและให้สปอร์สูงถึง 8.8x10e8 สปอร์ต่อมิลลิลิตร ภายในเวลา 24 ชั่วโมง เมื่อนำสูตรอาหาร omCCY91N ไปใช้ในการผลิตสปอร์ของเชื้อ RS91 ในระดับถังปฎิกรณ์ชีวภาพ (ขนาดถัง 5 ลิตร) พบว่าสูตรอาหารดังกล่าวมีความเหมาะสมต่อกระบวนการผลิตในสเกลใหญ่เนื่องจากไม่ต้องการการปรับค่าความเป็นกรด-ด่างในระหว่างการเลี้ยง และสามารถผลิตสปอร์ได้สูงถึง 6.8x10e8 สปอร์ต่อมิลลิลิตร ภายในเวลา 18 ชั่วโมง เมื่อนำสปอร์ที่ได้ไปผลิตเป็นปุ๋ยชีวภาพชนิดกรานูล พบว่าสปอร์ที่มีอยู่ในผลิตภัณฑ์กรานูลสามารถมีชีวิตรอดได้นานอย่างน้อย 6 เดือน เมื่อเก็บไว้ในสภาพแห้ง ไม่ถูกแสงแดด อุณภูมิสูงถึง 37 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นสภาพที่ใกล้เคียงกับพื้นที่เก็บปุ๋ยเคมีของเกษตรกร เมื่อนำผลิตภัณฑ์กรานูล RS91 ไปทดสอบประสิทธิภาพในการส่งเสริมการเจริญเติบโตให้กับข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ พบว่าผลิตภัณฑ์กรานูลสามารถทดแทนปุ๋ยเคมีได้อย่างน้อย 50% และยังส่งผลให้พืชมีการเจริญเติบโตใกล้เคียงกับพืชที่ได้รับปุ๋ยเคมีอัตราปกติเพียงอย่างเดียว ผลิตภัณฑ์กรานูล RS91 จึงเป็นทางเลือกหนึ่งที่มีความเป็นไปได้ในการนำไปสู่การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ต่อไป