โครงการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีด้านอารักขาพืชเพื่อการเพิ่มขีดความสามารถในการป้องกันกำจัดศัตรูพืช

บทคัดย่อ

โครงการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีด้านอารักขาพืชเพื่อการเพิ่มขีดความสามารถในการป้องกันกำจัดศัตรูพืชโดย ผลการดำเนินงานในปี 2565 ซึ่งเป็นปีที่ 1 ของการดำเนินการ ดังนี้ โครงการวิจัยย่อย 1 วิจัยและพัฒนาการชักนำภูมิต้านทานของพืชต่อศัตรูพืชเพื่อประยุกต์ใช้ร่วมกับระบบการผลิตพืชปลอดภัย ได้ข้อมูลประสิทธิภาพของสารประกอบอินทรีย์ ในการชักนำภูมิต้านทานของพริกต่อไส้เดือนฝอยรากปม และได้ชนิดสารที่มีประสิทธิภาพ 4 ชนิด คือ ?-1,3 amino butyric acid (BABA), Oligochitosan, Hexanoic acid และ Thiamine ได้ชนิดสารประกอบอินทรีย์ที่มีประสิทธิภาพในการชักนำภูมิต้านทานของคะน้าต่อเชื้อแบคทีเรีย X. campestris pv. campestris และมีประสิทธิภาพในการชักนำภูมิต้านทานของมะนาวต่อเชื้อแบคทีเรีย X. citri subsp. citri จำนวน 3 ชนิด คือ methionine, BABA และ thiamine ผลการคัดเลือกจุลินทรีย์ในการชักนำภูมิต้านทานของพืช สามารถคัดเลือกเชื้อแบคทีเรีย Bacillus spp. ที่มีแนวโน้มในการชักภูมิต้านทานของมันสำปะหลังต่อโรคพุ่มแจ้ได้จำนวน 3 ไอโซเลท เชื้อแบคทีเรีย Bacillus spp. ที่มีแนวโน้มในการชักภูมิต้านทานของถั่วลิสงต่อโรคยอดไหม้จำนวน 3 ไอโซเลท และเชื้อแบคทีเรีย Bacillus spp. ที่มีประสิทธิภาพดีที่สุดในการชักนำชักภูมิต้านทานของพริกต่อไส้เดือนฝอยรากปมจำนวน 2 ไอโซเลท ผลการจำแนกชนิดของเชื้อ Bacillus spp. ที่มีศักยภาพทุกไอโซเลทพบว่าเป็นแบคทีเรีย Bacillus subtilis ผลการศึกษาวิจัยวิธีการผลิตสารสกัดจากพืช สาหร่าย และแบคทีเรีย และทดสอบคุณสมบัติทางกายภาพ กลไกการออกฤทธิ์เพื่อประยุกต์ใช้ในการควบคุมโรคใบจุดและเพลี้ยอ่อนในคะน้า พบว่าได้วิธีการสกัดสารในรูปแบบสารสกัดหยาบจากยอ เคี่ยม สาหร่ายทุ่น สาหร่ายพุงชะโด และสารสกัดจากน้ำเลี้ยงเชื้อแบคทีเรีย Streptomyces spp. ได้ข้อมูลการวิเคราะห์ปริมาณสารที่เป็นองค์ประกอบหลักในสารสกัด และผลการทดสอบกลไกการชักนำภูมิต้านทานในคะน้า พบว่าสารสกัดที่ได้จากสาหร่ายพุงชะโดและสารสกัดจากน้ำเลี้ยงเชื้อแบคทีเรีย Streptomyces spp. สามารถกระตุ้นการสร้างสารชีวโมเลกุลในคะน้าได้ โครงการวิจัยย่อยที่ 2 การเพิ่มขีดความสามารถการป้องกันกำจัดศัตรูพืชโดยลดการใช้สารเคมีเพื่อเกษตรดีที่เหมาะสมอย่างยั่งยืน ได้ข้อมูลเบื้องต้นของรูปแบบวิธีการใช้สารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืชร่วมกับสารธรรมชาติหรือสารชีวภัณฑ์ ที่มีประสิทธิภาพดีในการควบคุมประชากรแมลง สัตว์ศัตรูพืช และโรคพืชในผักกวางตุ้ง (ด้วงหมัดผัก) คะน้า (โรคใบจุด) ผักกาดขาว (โรคราน้ำค้าง) (กล้วยไม้ (บั่วกล้วยไม้) ข้าวโพด (หนู) ถั่วเหลือง (หนู) ข้อมูลเบื้องต้นของชนิด และอัตราการใช้สารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืช มีประสิทธิภาพดีในการป้องกันกำจัดแมลงศัตรูพืช ในมะระ (เพลี้ยไฟ) หอมหัวใหญ่ (เพลี้ยไฟ) ถั่วฝักยาว (เพลี้ยอ่อน) มะเขือเทศ (แมลงหวี่ขาว) ทุเรียน (เพลี้ยจักจั่นฝอย) ข้าวโพด (เพลี้ยไฟ)มะม่วง (แอนแทรคโนส) ฝรั่ง (ผลเน่า) เงาะ (ราแป้ง) มะเขือเทศ (โรคเน่าคอดิน) ซึ่งต้องดำเนินการทดสอบซ้ำเพื่อยืนยันผลในปีถัดไป ข้อมูลความเป็นพิษของสารกำจัดวัชพืชแบบก่อนวัชพืชงอก และหลังวัชพืชงอกในกล้วยหอมโกโก้ มะละกอ มะนาว ฟักทอง แตงโมและแกลดิโอลัส ข้อมูลเบื้องต้นของเทคนิคการพ่นสารแบบต่าง ๆ ในการป้องกันกำจัดเพลี้ยจักจั่นฝ้ายในมะเขือเปราะ ข้อมูลเบื้องต้นของประสิทธิภาพของอากาศยานไร้คนขับในการป้องกันกำจัดเพลี้ยไฟในมะม่วง การตกค้างของละอองสาร และประสิทธิภาพของสารกำจัดวัชพืชประเภทพ่นก่อนวัชพืชงอก (pre-emergence) ในข้าวนาหว่านน้ำตม อัตราการใช้น้ำและประสิทธิภาพของเครื่องพ่นสารแบบแรงลมในพื้นสวนทุเรียนที่ระดับความสูงของต้นทุเรียน น้อยกว่า 3 เมตร และ 3-5 เมตร และศักยภาพของวัสดุธรรมชาติในการดูดซับสารกำจัดศัตรูพืชในนาข้าว และ โครงการวิจัยย่อยที่ 3 เทคโนโลยีการอารักขาพืชเพื่อแก้ปัญหาศัตรูพืชต้านทานและการใช้สารกำจัดศัตรูพืชเกินความจำเป็นในระบบการทำเกษตรแปลงใหญ่ ได้ข้อมูลบางส่วนความต้านทานต่อสารฆ่าแมลงของเพลี้ยไฟในส้ม ส้มโอ มะเขือ แตงโม หนอนกระทู้หอมในหอม และหนอนกระทู้ข้าวโพดลายจุดในพื้นที่ปลูกที่สำคัญ ข้อมูลเบื้องต้นของรูปแบบวิธีการใช้สารฆ่าแมลงแบบหมุนเวียนในข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ สารฆ่าแมลงที่มีประสิทธิภาพในการป้องกันกำจัดหนอนกระทู้หอมในหอม เพลี้ยจักจั่นในกระเจี๊ยบเขียว ซึ่งจะนำไปออกแบบรูปแบบการหมุนเวียนกลุ่มสารตามกลุ่มกลไกการออกฤทธิ์เพื่อทดสอบในสภาพแปลงต่อไป ข้อมูลความต้านทานต่อสารกำจัดวัชพืชต่อวัชพืชที่สำคัญในนาข้าว ได้แก่ กลุ่มยับยั้งการสร้างกรดอะมิโน (pyrazosulfuron-ethyl และ bensulfuron-methyl) ต่อผักปอด สารกำจัดวัชพืชกลุ่มยับยั้งการสร้างไขมัน (cyhalofop-butyl และ fenoxaprop-p-ethyl ) ต่อหญ้าดอกขาว สารกำจัดวัชพืชกลุ่มยับยั้งการสร้างกรดอะมิโน (metsulfuron-methyl และ pyrazosulfuron-ethy) ต่อหนวดปลาดุก และสารกำจัดวัชพืชกลุ่มยับยั้งการสร้างกรดอะมิโน (pyrazosulfuron-ethyl และ bensulfuron-methyl) ต่อกกขนาก

คำสำคัญ